Η προ ημερών συνάντηση του γενικού διευθυντή Πολιτικών Υποθέσεων του υπουργείου Εξωτερικών, πρέσβη Ανδρέα Φρυγανά με τον πρέσβη του Καζακστάν στην Αθήνα, Τιμούρ Σουλτανγκόζιν, πέρασε κάτω από τα ραντάρ.
Επισήμως, στο επίκεντρο της συνάντησης βρέθηκε η ενίσχυση του πολιτικού διαλόγου και η επέκταση της συνεργασίας μεταξύ των δύο κρατών.
Τους προσεχείς μήνες αναμένεται η σύνοδος της Διακυβερνητικής Επιτροπής Οικονομικής και Τεχνολογικής Συνεργασίας, ενώ σύμφωνα με πληροφορίες του Business Daily σχεδιάζεται η επίσκεψη του καζάκου υπουργού Εξωτερικών, Ερμέκ Κοσερμπάεφ, στην Αθήνα, πιθανότατα προς το τέλος του έτους.
Το ζήτημα που απασχόλησε περισσότερο τις συνομιλίες είναι η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στη Μαύρη Θάλασσα, στη σκιά των πληγμάτων που υπέστησαν τον περασμένο μήνα ελληνικά δεξαμενόπλοια ενόσω φόρτωναν καζακικό πετρέλαιο από τον τερματικό σταθμό Κοινοπραξίας Αγωγού Κασπίας (CPC).
Η Αστάνα επιθυμεί την δημιουργία ενός «εφικτού», «αξιόπιστου» και «διαφανούς» μηχανισμού στη Μαύρη Θάλασσα, ο οποίος θα επιτρέπει σε νόμιμα πλοία, τα οποία δεν υπόκειται σε κυρώσεις ή στον «σκιώδη στόλο», να πλοηγούνται με ασφάλεια στην περιοχή.
Οι συζητήσεις για τον νέο μηχανισμό βρίσκονται σε πρωτόλειο στάδιο και επιχειρείται η εμπλοκή της ΕΕ, άρα και της Ελλάδος ως κράτους – μέλους της. Εκτός από το ενδιαφέρον για τα τεκταινόμενα στην Μαύρη Θάλασσα, η Αθήνα έχει συγκεκριμένα συμφέροντα στην περιοχή.
Αφενός την προστασία των δεξαμενόπλοιών της και αφετέρου να διασφαλιστεί ότι δεν θα διαταραχθούν οι ροές πετρελαίου μέσω του CPC, από τις οποίες εξαρτάται σημαντικό μέρος του ενεργειακού εφοδιασμού της.
Το 2024, το Καζακστάν ήταν ο δεύτερος μεγαλύτερος προμηθευτής εισαγόμενου αργού πετρελαίου της Ελλάδος, με 6,53 εκατ. τόνους. Τα μέχρι στιγμής διαθέσιμα στοιχεία της βάσης WITS της Παγκόσμιας Τράπεζας καταγράφουν εισαγωγές 3,87 εκατ. τόνων αργού από το Καζακστάν για το 2025.
Κλιμάκωση στη Μαύρη Θάλασσα
Τον περασμένο μήνα, Ρωσία και Ουκρανία κλιμάκωσαν τα πλήγματά τους σε πλοία και εγκαταστάσεις στην Αζοφική και τη Μαύρη Θάλασσα.
Στις 30 Ιουλίου ένα drone χτύπησε το δεξαμενόπλοιο «Nissos Sifnos» της Okeanis Eco Tankers Corp, συμφερόντων Αλαφούζου, ενώ επίθεση δέχθηκε και το «Marathi» της Dynacom Tankers Management, συμφερόντων Προκοπίου, δίχως να γίνει γνωστό το πώς.
Είχαν προηγηθεί, στις 19 Ιουλίου, επιθέσεις drones εναντίον των ελληνικών δεξαμενόπλοιων, του «NISSOS IOS» της Kyklades Maritime, συμφερόντων Αλαφούζου, και του «ASIA» της Dynacom Tankers Management, συμφερόντων Προκοπίου, την ώρα που φόρτωναν πετρέλαιο από τον CPC.
Σύμφωνα με το ουκρανικό Militarnyi, ο διοικητής των Δυνάμεων Μη Επανδρωμένων Συστημάτων (USF) της Ουκρανίας, Ρόμπερτ «Μάντιαρ» Μπρόβντι, γνωστοποίησε ότι η μονάδα του έπληξε στις 30/7 τέσσερα δεξαμενόπλοια που χαρακτήρισε ρωσικά αλλά δεν τα κατονόμασε.
Για τα προγενέστερα χτυπήματα δεν υπήρξε ανάληψη ευθύνης από οποιαδήποτε πλευρά. Μετά τις επιθέσεις της 19ης Ιουλίου, το ελληνικό υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής εξέδωσε επικαιροποιημένες συστάσεις προς τα πλοία με ελληνική σημαία που πλέουν στην περιοχή της Μαύρης Θάλασσας, με την κυβέρνηση να αποδοκιμάζει τα περιστατικά.
«Η ναυτιλία και οι ναυτικοί δεν πρέπει να αποτελούν μέρος γεωπολιτικών, πολλώ δε μάλλον, πολεμικών στρατηγικών και επιδιώξεων. Πάγια θέση της Ελλάδας είναι η ελευθερία της ναυσιπλοΐας, σύμφωνα με το δίκαιο της θάλασσας», υπογράμμισε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης.
Δυσφορία της Αθήνας για Κίεβο
Οπωσδήποτε, το φαινόμενο των πληγμάτων εναντίον ελληνικών δεξαμενόπλοιων στη Μαύρη Θάλασσα δεν είναι καινοφανές και έχει αποτελέσει πηγή έντονης ενόχλησης και δυσφορίας στην Αθήνα απέναντι στο Κίεβο.
Το πρώτο εξάμηνο του έτους χτυπήθηκαν τουλάχιστον τέσσερα πλοία ελληνικών συμφερόντων από ουκρανικές δυνάμεις.
Ο λόγος για:
- Το δεξαμενόπλοιο Maran Homer της εταιρείας Maran Tankers, συμφερόντων Αγγελικούση, στις 14 Μαρτίου.
- Τα δεξαμενόπλοια Delta Supreme και Delta Harmony, αμφότερα της «Delta Tankers», συμφερόντων Διαμαντίδη, στις 13 Ιανουαρίου.
- Το δεξαμενόπλοιο «Matilda» της «Thenamaris Ships Management», συμφερόντων Μαρτίνου, επίσης στις 13 Ιανουαρίου.
Όλα χτυπήθηκαν στην ίδια περιοχή της Μαύρης Θάλασσας, πλησίον του Νοβοροσίσκ, ενώ έπλεαν προς τον τερματικό σταθμό CPC για να φορτώσουν -βάσει νόμιμων συμβολαίων- καζαχικό πετρέλαιο.
Παρότι η Αθήνα γνώριζε τον θύτη των επιθέσεων ευθύς εξαρχής, τα αρμόδια υπουργεία των Εξωτερικών και Ναυτιλίας επέλεξαν να μην τον κατονομάσουν δημοσίως.
Στο παρασκήνιο, η Αθήνα προέβη σε επανειλημμένα διαβήματα προς το Κίεβο αλλά και τις Βρυξέλλες, ζητώντας από την ΕΕ να συνετίσει την ουκρανική πλευρά.
Οι απαντήσεις της ουκρανικής πλευράς προς τους Έλληνες αξιωματούχους ποίκιλαν. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι πρώτοι παραδέχθηκαν εμμέσως πλην σαφώς την υπαιτιότητα της χώρας τους, επικαλούμενοι μεταξύ άλλων την πολεμική κατάσταση που αυτή βιώνει.
Σε έτερες, οι Ουκρανοί υποστήριξαν στους Έλληνες διπλωματικούς αξιωματούχους που είχαν απέναντί τους ότι δεν έχουν καμία εικόνα και ότι το υπουργείο Εξωτερικών τους θα αποστείλει αίτημα στο υπουργείο Άμυνας (συγκεκριμένα στην υπηρεσία πληροφοριών SBU) προκειμένου να ενημερωθούν για τις επιχειρήσεις διεξάγονται στην Μαύρη Θάλασσα.
Θαλάσσιο Drone
Η κορωνίδα της όχλησης για την Αθήνα ήταν ο εντοπισμός ενός οπλισμένου ουκρανικού μη επανδρωμένου σκάφους επιφανείας (USV) στην Λευκάδα τον περασμένο Μάιο, για το οποίο και προέβη σε διπλό διάβημα προς το Κίεβο.
Εν προκειμένω, έχει ενδιαφέρον η αντίδραση της ουκρανικής πλευράς στις διπλωματικές επικοινωνίες που ακολούθησαν με την ελληνική για το περιστατικό.
Το Κίεβο εμφανίστηκε ενοχλημένο επειδή οι Γιώργος Γεραπετρίτης και Νίκος Δένδιας έθεσαν το θέμα του ουκρανικού θαλάσσιου drone στα Συμβούλια Εξωτερικών και Άμυνας της ΕΕ.
Το Κίεβο επικαλέστηκε ότι με αυτό τον τρόπο «δυσχεραίνεται ο έλεγχος του αφηγήματος» (Protagon, 18/5), ενώ σχεδόν φέρεται να μέμφθηκε την ελληνική πλευρά ότι δεν κατανοεί πως είναι αδύνατον να περιοριστεί ο ρωσουκρανικός πόλεμος στο βασικό θέατρο των επιχειρήσεων.
Επανεξέταση τη στάση της η Ελλάδα
Η ελληνική κυβέρνηση υποστήριξε τόσο εμπράκτως (εξοπλιστικά, ανθρωπιστικά, οικονομικά κλπ) όσο και σε ρητορικό επίπεδο το Κίεβο μετά την παράνομη ρωσική εισβολή στη Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022. Σε αρκετές περιπτώσεις και με εσωτερικό πολιτικό κόστος, όπως σημειώναν αρμόδιοι αξιωματούχοι.
Η ουκρανική συμπεριφορά έχει αυξήσει τον αριθμό των διπλωματικών αξιωματούχων του υπουργείου Εξωτερικών που εκτιμούν ότι το Κίεβο έχει υπερβεί τα εσκαμμένα.
Ορισμένοι εξ αυτών, μάλιστα, υπογραμμίζουν την ανάγκη επανεξέτασης της πολιτικής της Αθήνας απέναντι στο Κίεβο -όχι βεβαίως ως προς την καταδίκη της ρωσικής επιθετικότητας- αλλά σε ό,τι αφορά επιμέρους επιλογές και χειρισμούς στις διμερείς σχέσεις.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
