Πρόταση για την αναθεώρηση του άρθρου 101Α του Συντάγματος, με στόχο την ενίσχυση της ανεξαρτησίας και της αποτελεσματικότητας των ανεξάρτητων αρχών, παρουσίασε στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος ο Γενικός Εισηγητής του ΠΑΣΟΚ, Παναγιώτης Δουδωνής.
Η πρόταση, σύμφωνα με τον κ. Δουδωνή, «επεκτείνει τα εχέγγυα προσωπικής και λειτουργικής ανεξαρτησίας στα μέλη όλων των ανεξάρτητων αρχών» και «αναμορφώνει τη διαδικασία επιλογής των μελών τους, χωρίς να καθίσταται δυνατή η παρακώλυση της συγκρότησής τους».
Για τη διαδικασία επιλογής των μελών των ανεξάρτητων αρχών, το ΠΑΣΟΚ προτείνει ότι «σε περίπτωση αποτυχίας επίτευξης της απαιτούμενης πλειοψηφίας, μετά από διαδοχικές συνεδριάσεις της Διάσκεψης των Προέδρων της Βουλής, προβλέπεται η ανάθεση της επιλογής σε ειδική επιτροπή». Η επιτροπή αυτή, όπως αναφέρεται, θα συνδυάζει στοιχεία δημοκρατικής νομιμοποίησης και θεσμικής εμπειρίας, εξασφαλίζοντας την αποτελεσματικότητα της διαδικασίας.
Οι βασικές αλλαγές που προτείνει το ΠΑΣΟΚ
Στην παράγραφο 1 του άρθρου 101Α προστίθεται η φράση «ή τον νόμο», ώστε οι σχετικές διατάξεις να καλύπτουν και περιπτώσεις που προβλέπονται νομοθετικά. Επιπλέον, αντικαθίσταται η παράγραφος 2 του άρθρου, καθορίζοντας λεπτομερώς τη διαδικασία επιλογής των μελών των ανεξάρτητων αρχών.
Η νέα διάταξη προβλέπει ότι η επιλογή των μελών γίνεται από τη Διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής με πλειοψηφία τριών πέμπτων. Αν η πλειοψηφία αυτή δεν επιτευχθεί σε τρεις διαδοχικές ψηφοφορίες, η επιλογή ανατίθεται σε ειδική επιτροπή. Η επιτροπή θα αποτελείται από τον Πρόεδρο της Βουλής, εννέα βουλευτές, τους αμέσως προηγούμενους επικεφαλής των συνταγματικά κατοχυρωμένων ανεξάρτητων αρχών, τρεις πρυτάνεις δημόσιων πανεπιστημίων που ορίζονται με κλήρωση και τον Πρόεδρο της Ολομέλειας των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων.
Ο κ. Δουδωνής τόνισε ότι η πρόταση του ΠΑΣΟΚ δίνει λύση στα αδιέξοδα που συχνά προκύπτουν στη Βουλή κατά την επιλογή των μελών των ανεξάρτητων αρχών. «Εμείς λέμε ότι, αν δεν επιτευχθούν τα 3/5 της Διάσκεψης των Προέδρων σε τρεις διαδοχικές ψηφοφορίες, η επιλογή ανατίθεται σε ειδική επιτροπή... Είναι μια μέθοδος επίλυσης σε περίπτωση που προκύπτουν αδιέξοδα», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Αντιπαράθεση με τη Νέα Δημοκρατία
Αναφερόμενος στην πρόταση της Νέας Δημοκρατίας, ο κ. Δουδωνής υποστήριξε ότι η διαφοροποίηση που προτείνει είναι «ελαφρώς διαφορετική, για να πει η ΝΔ ότι κάτι έγινε», επισημαίνοντας πως το ΠΑΣΟΚ επιδιώκει «μια ριζική αλλαγή για ποιοτική αναβάθμιση της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου».
Θέματα αποκέντρωσης και νησιωτικότητας
Σχετικά με την πρόταση της Νέας Δημοκρατίας για την αναθεώρηση του άρθρου 101Σ, ο κ. Δουδωνής ανέφερε ότι «πρόκειται για μια αναπαραγωγή του επιτελικού κράτους στο επίπεδο της αποκέντρωσης», κάνοντας λόγο για συγκέντρωση αρμοδιοτήτων και οπισθοχώρηση από το υφιστάμενο μοντέλο.
Αναφερόμενος στη νησιωτικότητα, υπενθύμισε ότι η παράγραφος 4 του άρθρου 101 φέρει «την υπογραφή του ΠΑΣΟΚ και των προσπαθειών του ιδρυτή Ανδρέα Παπανδρέου», τονίζοντας τη σημασία των πολιτικών για την ακριτική και νησιωτική Ελλάδα.
Τέλος, ο γενικός εισηγητής του ΠΑΣΟΚ υπογράμμισε την ανάγκη να μπει «φραγμός στην απόκτηση εμπράγματων δικαιωμάτων από πολίτες υπηκόους τρίτων χωρών στις ακριτικές περιοχές», επισημαίνοντας ότι η πρόταση αυτή έχει ήδη βρει θετική ανταπόκριση και σε βουλευτές άλλων κομμάτων.