Το Σύμφωνο Μετανάστευσης αποτελεί την πρώτη συγκροτημένη προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης να διαμορφώσει κοινή ευρωπαϊκή πολιτική και πλαίσιο ισορροπίας μεταξύ χωρών πρώτης και δεύτερης υποδοχής, όπως τόνισε ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, κατά την έναρξη της συζήτησης του σχεδίου νόμου «Εφαρμογή του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο και λοιπές διατάξεις του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου» στην αρμόδια Επιτροπή της Βουλής.
Ο υπουργός υπογράμμισε ότι το Σύμφωνο Μετανάστευσης και Ασύλου αποτελεί Κανονισμό της ΕΕ, γεγονός που καθιστά την εφαρμογή του υποχρεωτική για όλα τα κράτη-μέλη. Παράλληλα, επέκρινε τη στάση της αντιπολίτευσης, χαρακτηρίζοντας υποκριτική τη θέση του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, το οποίο επιφυλάχθηκε στην ψήφιση του νομοσχεδίου, ενώ οι ευρωβουλευτές του είχαν υπερψηφίσει το Σύμφωνο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Ο κ. Πλεύρης επισήμανε ότι το Σύμφωνο Μετανάστευσης συνιστά προϊόν ισορροπίας μεταξύ των κρατών-μελών, καθώς οι χώρες πρώτης υποδοχής, όπως η Ελλάδα, δεν μπορούν να επωμίζονται δυσανάλογο βάρος, ενώ και οι χώρες δεύτερης υποδοχής δεν επιθυμούν να λειτουργούν ως τελικοί προορισμοί χωρίς έλεγχο. Όπως ανέφερε, χώρες που είχαν υιοθετήσει στο παρελθόν ανοικτές πολιτικές, όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Σουηδία, έχουν πλέον επιλέξει αυστηρότερη προσέγγιση.
Αναφερόμενος στα θετικά στοιχεία του Συμφώνου, ο υπουργός μίλησε για την κατοχύρωση αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών-μελών, απορρίπτοντας παράλληλα τις αιτιάσεις περί παραβίασης ανθρωπίνων δικαιωμάτων μέσω της καταγραφής βιομετρικών δεδομένων. Τόνισε ότι ο διαχωρισμός ανάμεσα σε πρόσφυγες και παράτυπους οικονομικούς μετανάστες είναι απολύτως θεμιτός, καθώς διασφαλίζει τη δίκαιη εξέταση των αιτημάτων ασύλου.
Ο κ. Πλεύρης εξήγησε ότι όσοι έχουν υψηλό προσφυγικό προφίλ θα φιλοξενούνται σε ανοικτές δομές, ενώ όσοι εκτιμάται ότι δεν πληρούν τα κριτήρια θα παραμένουν έως 12 εβδομάδες σε κλειστές δομές κατά τη διάρκεια της εξέτασης του αιτήματός τους. Σε περίπτωση απόρριψης, θα δρομολογείται η επιστροφή τους στις χώρες προέλευσης ή σε τρίτες χώρες μέσω των νέων Κόμβων Επιστροφών.
Ασφαλείς χώρες και συνεργασία
Ο υπουργός υποστήριξε ότι η Τουρκία, η Αίγυπτος, το Πακιστάν και το Μπαγκλαντές θεωρούνται ασφαλείς τρίτες χώρες, υπενθυμίζοντας ότι η Ελλάδα είχε ήδη αναγνωρίσει την Τουρκία ως τέτοια από το 2016 με την Κοινή Δήλωση Ελλάδας – Τουρκίας. Όπως είπε, η μη αποδοχή αυτής της πραγματικότητας θα ισοδυναμούσε με έμμεση αποδοχή ασύλου για όσους προέρχονται από τις χώρες αυτές.
Σύμφωνα με τον κ. Πλεύρη, το νέο πλαίσιο ενισχύει την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη, αν και η Ελλάδα θα επιθυμούσε μεγαλύτερη στήριξη στο πεδίο των μετεγκαταστάσεων. Παράλληλα, τόνισε ότι το ευρωπαϊκό πλαίσιο ασύλου καθίσταται πλέον αυστηρότερο, χωρίς ωστόσο να περιορίζει τα δικαιώματα όσων πραγματικά δικαιούνται προστασία.
Θέσεις κομμάτων και αντιπαραθέσεις
Η συζήτηση στη Βουλή συνοδεύτηκε από έντονες αντιπαραθέσεις. Ο εισηγητής της ΝΔ, Σταύρος Κελέτσης, στήριξε το νομοσχέδιο, σημειώνοντας ότι το νέο Σύμφωνο εξασφαλίζει συντονισμό και ενιαία διαδικασία διαχείρισης της μετανάστευσης σε όλη την ΕΕ, με πρόνοιες ευελιξίας σε περιόδους κρίσης.
Αντίθετα, ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, Παύλος Χρηστίδης, επιφυλάχθηκε επί της Αρχής, ζητώντας μονιμοποίηση των συμβασιούχων εργαζομένων στις υπηρεσίες Ασύλου και κάνοντας λόγο για ανεπαρκή αλληλεγγύη και έλλειψη ουσιαστικής ενημέρωσης της Βουλής.
Ο εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ, Γιώργος Ψυχογιός, δήλωσε ότι το κόμμα του καταψηφίζει το σχέδιο νόμου, προτάσσοντας μια διαφορετική προσέγγιση βασισμένη στο διεθνές δίκαιο, με νόμιμες και ασφαλείς οδούς μετανάστευσης. Αντίστοιχα, η βουλευτής του ΚΚΕ, Μαρία Κομνηνάκα, κατηγόρησε το Σύμφωνο ως βάρβαρη τομή εις βάρος των προσφύγων και μεταναστών.
Η Ελληνική Λύση, μέσω του αγορητή της Βασίλη Γραμμένου, εξέφρασε επιφυλάξεις, κάνοντας λόγο για υπερεθνική εποπτεία και έλλειψη ουσιαστικής πολιτικής επιστροφών. Ο Θοδωρής Δρίτσας από τη Νέα Αριστερά χαρακτήρισε το νομοσχέδιο μισαλλόδοξο, ενώ ο Σπύρος Τσιρώνης από τη Νίκη και ο Αλέξανδρος Καζαμίας από την Πλεύση Ελευθερίας τάχθηκαν επίσης κατά, επικρίνοντας τη συνολική ευρωπαϊκή πολιτική.
Η ακρόαση των φορέων έχει προγραμματιστεί για την Τρίτη το μεσημέρι.