Με τη Διάσκεψη «Η Δύναμη της Μνήμης: Αντιμετωπίζοντας τον Αντιτσιγγανισμό μέσω της Πολιτιστικής Κληρονομιάς και του Πολιτισμού» ολοκληρώθηκαν στην Αθήνα οι εργασίες της Επιτροπής Ισότητας και Μη Διακρίσεων της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης (ΚΣΣΕ). Σύμφωνα με ανακοίνωση της Βουλής, η διήμερη συνεδρίαση πραγματοποιήθηκε στις 28 και 29 Μαΐου 2026 στην αίθουσα Γερουσίας του Μεγάρου του ελληνικού Κοινοβουλίου, με πρωτοβουλία του βουλευτή και γενικού εισηγητή της ΚΣΣΕ για τους Ρομά και τους Ταξιδευτές, Γεωργίου Σταμάτη.
Ανοίγοντας τις εργασίες, ο κ. Σταμάτης υπογράμμισε ότι «η μνήμη δεν είναι απλώς μια ηθική υποχρέωση. Είναι ένα πολιτικό και πρακτικό εργαλείο». Τόνισε πως η διδασκαλία της ιστορίας, η ανάδειξη των αδικιών του παρελθόντος και η στήριξη της πολιτιστικής κληρονομιάς των Ρομά αποτελούν βασικά μέσα για την εξάλειψη στερεοτύπων και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.
Παράλληλα, επεσήμανε ότι η στήριξη των κοινοτήτων Ρομά και η ανάδειξη της ιστορίας τους παραμένουν στις προτεραιότητες της Συνέλευσης, εκφράζοντας την προσδοκία ότι η Διάσκεψη θα αποδώσει συγκεκριμένες και εφαρμόσιμες συστάσεις από την πλευρά των κοινοβουλευτικών.
Ηθική ευθύνη και συλλογική μνήμη
Η πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης, Petra Bayr, εστίασε στον τρόπο με τον οποίο οι σύγχρονες κοινωνίες διαχειρίζονται τη συλλογική μνήμη τους. Επεσήμανε ότι «η μακροχρόνια αποσιώπηση της ιστορίας των Σίντι και των Ρομά από το ευρωπαϊκό αφήγημα του Ολοκαυτώματος δεν αποτελεί απλώς μία ιστορική παράλειψη, αλλά μία σοβαρή ηθική αστοχία».
Η κ. Bayr ανέδειξε τον καθοριστικό ρόλο του πολιτισμού και των τεχνών στην ανατροπή στερεοτύπων που παρουσίαζαν επί δεκαετίες αυτές τις κοινότητες μέσα από το πρίσμα της περιθωριοποίησης. Όπως σημείωσε, «η ανθρώπινη αξιοπρέπεια δεν μπορεί να εφαρμόζεται επιλεκτικά», φέρνοντας ως παράδειγμα τη διάλυση της οργάνωσης «Memorial» στη Ρωσία για να υπογραμμίσει τη σημασία της ενεργούς προστασίας της ιστορικής μνήμης.
Κατέληξε ότι «μία κοινωνία που αντλεί διδάγματα από το παρελθόν της, θωρακίζεται απέναντι στον αυταρχισμό και τη βία, ανοίγοντας τον δρόμο για ένα μέλλον χωρίς αποκλεισμούς».
Ηχηρό μήνυμα για τα ανθρώπινα δικαιώματα
Ο επίτροπος για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα του Συμβουλίου της Ευρώπης, Michael O'Flaherty, μέσω βιντεοσκοπημένου μηνύματος, εξήρε το έργο του κ. Σταμάτη για την εκπροσώπηση των 12 εκατ. Ρομά και Ταξιδευτών της PACE. Υπογράμμισε ότι «η διατήρηση της μνήμης του Ναζιστικού Ολοκαυτώματος εις βάρος των Ρομά είναι απαραίτητη για την αποτελεσματικότερη προάσπιση των δικαιωμάτων τους», ειδικά σε μια περίοδο έξαρσης του μίσους και του αντιτσιγγανισμού στην Ευρώπη.
Ο κ. O'Flaherty αναφέρθηκε στις δύσκολες συνθήκες διαβίωσης των Ρομά στην Ευρώπη, κάνοντας λόγο για ανεπαρκή στέγαση, αποκλεισμούς από την αγορά εργασίας και περιορισμένη πρόσβαση στο σύστημα υγείας. Όπως είπε, τα φαινόμενα αυτά αποτελούν διαρκή ηθική και πολιτική πρόκληση που απαιτεί άμεση δράση.
Κλείνοντας, υποστήριξε ότι η σύμπραξη μεταξύ των κοινοτήτων Ρομά και των ευρωπαϊκών θεσμών πρέπει να καθοδηγείται από τις ίδιες τις κοινότητες και να βασίζεται στις διεθνείς προδιαγραφές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ώστε η ιστορική γνώση να λειτουργήσει ως ασπίδα απέναντι στην επανάληψη παρόμοιων φαινομένων στο μέλλον.
Οι θεματικές ενότητες της Διάσκεψης
Οι εργασίες της Διάσκεψης διαρθρώθηκαν σε δύο βασικές συνεδρίες. Η πρώτη, με τίτλο «Η Μνήμη ως Αντίσταση: Διατηρώντας την Ιστορία των Ρομά και των Ταξιδευτών για την Αντιμετώπιση του Αντιτσιγγανισμού», επικεντρώθηκε στη σημασία της καταγραφής ιστορικών ντοκουμέντων ως ανάχωμα στην κρατική λήθη, συνδέοντας τα εγκλήματα του παρελθόντος με τις σύγχρονες μορφές ρατσισμού.
Η δεύτερη συνεδρία, με θέμα «Διεκδικώντας ξανά το Αφήγημα: Ο Πολιτισμός και η Ταυτότητα των Ρομά ως Μέσα Ενίσχυσης της Συμπερίληψης», ανέδειξε τη σημασία της λογοτεχνίας, της γαστρονομίας, της νομικής προστασίας και της ενεργοποίησης της νεολαίας. Οι συμμετέχοντες υπογράμμισαν ότι η προβολή θετικών προτύπων και η ορατότητα στα μέσα ενημέρωσης μπορούν να μετατρέψουν την πολιτισμική ταυτότητα σε όχημα ισότιμης κοινωνικής ενσωμάτωσης.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
