Η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ–Προοδευτική Συμμαχία κατέθεσε εκ νέου τέσσερις τροπολογίες που στοχεύουν στην αντιμετώπιση της αισχροκέρδειας, η οποία, σύμφωνα με το κόμμα, πλήττει έντονα την ελληνική κοινωνία «λόγω της απροθυμίας της κυβέρνησης Μητσοτάκη να προστατεύσει τους πολίτες και να συγκρουστεί με τα καρτέλ και τα μεγάλα συμφέροντα».
Οι τροπολογίες εντάχθηκαν στο νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με τίτλο «Κύρωση της από 25.3.2026 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου ‘Επείγουσες ρυθμίσεις για την αντιμετώπιση της αύξησης του ενεργειακού κόστους και την προστασία πληττόμενων κλάδων της οικονομίας’».
Μηδενισμός ΦΠΑ σε βασικά αγαθά και μείωση στα νησιά
Η πρώτη τροπολογία προβλέπει προσωρινό μηδενισμό του ΦΠΑ σε βασικά είδη διαβίωσης – όπως τρόφιμα, φάρμακα και βρεφικά προϊόντα – για διάστημα έξι μηνών, με δυνατότητα παράτασης για άλλους έξι. Παράλληλα, θεσπίζεται μόνιμη μείωση κατά 30% των συντελεστών ΦΠΑ στα νησιά που καλύπτονται από την ευρωπαϊκή οδηγία, με ισχύ από 1/1/2026.
Μείωση Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα
Η δεύτερη τροπολογία προβλέπει σημαντική μείωση των συντελεστών ΕΦΚ στα καύσιμα, στα κατώτατα επιτρεπόμενα επίπεδα της ΕΕ. Η μείωση είναι εντονότερη στο πετρέλαιο θέρμανσης και σημαντική στη βενζίνη και το diesel. Το μέτρο εφαρμόζεται για έξι μήνες και στοχεύει στη μείωση του ενεργειακού κόστους για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Ανώτατο περιθώριο κέρδους στη διύλιση πετρελαίου
Η τρίτη ρύθμιση θέτει όριο μικτού κέρδους στη διύλιση πετρελαίου, με βάση τα προ κρίσης επίπεδα της περιόδου 2018–2021. Προβλέπεται επίσης έκτακτη εισφορά 90% στα υπερκέρδη σε περίπτωση παραβίασης. Το πλαφόν έχει διάρκεια έξι μηνών, με δυνατότητα παράτασης για άλλους έξι.
Ανώτατο περιθώριο κέρδους σε τρόφιμα και αγροεφόδια
Η τέταρτη τροπολογία αφορά την επιβολή ανώτατων περιθωρίων κέρδους σε βασικά αγαθά, τρόφιμα και αγροεφόδια σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα. Προβλέπει αυστηρότερους ελέγχους και πρόστιμα, καθώς και αποκλεισμό παραβατών από δημόσιες συμβάσεις. Η διάρκεια του μέτρου είναι τριετής για 66 βασικές κατηγορίες αγαθών και ενός έτους για τα λοιπά.
Δημοσιονομικό αποτύπωμα και χρηματοδότηση
Το συνολικό κόστος των παρεμβάσεων εκτιμάται σε 2,27 δισ. ευρώ – 0,9 δισ. για τον ΕΦΚ, 1,11 δισ. για τον ΦΠΑ τροφίμων και 260 εκατ. για τα νησιά. Η χρηματοδότηση μπορεί να προέλθει από τα υπερπλεονάσματα των ετών 2024 και 2025, τα οποία εκτιμώνται συνολικά σε περίπου 12 δισ. ευρώ. Οι ρυθμίσεις, σύμφωνα με τον ΣΥΡΙΖΑ–ΠΣ, αξιοποιούν μέρος των υπερεσόδων για άμεση ελάφρυνση της κοινωνίας χωρίς να διαταράσσουν τη δημοσιονομική σταθερότητα.
Εκτιμώμενα οφέλη για πολίτες και επιχειρήσεις
Για κάθε ΙΧ που χρησιμοποιεί βενζίνη, το κέρδος ανά γέμισμα 50 λίτρων εκτιμάται σε 21 ευρώ, δηλαδή 84 ευρώ τον μήνα. Για ΙΧ με πετρέλαιο, η εξοικονόμηση φτάνει τα 5 ευρώ ανά γέμισμα και 20 ευρώ μηνιαίως.
Ένα φορτηγό (νταλίκα) με κατανάλωση 300 λίτρων ανά δρομολόγιο θα ωφελείται κατά 30 ευρώ, ή 240 ευρώ τον μήνα. Για κάθε καλάθι τροφίμων αξίας 100 ευρώ, το νοικοκυριό κερδίζει 12 ευρώ, ενώ για 1.000 λίτρα πετρελαίου θέρμανσης η εξοικονόμηση ανέρχεται σε 320 ευρώ. Συνολικά, μια τετραμελής οικογένεια με ένα αυτοκίνητο εκτιμάται ότι θα εξοικονομήσει 800 ευρώ σε διάστημα έξι μηνών.