«Η ανάλυση και εκτίμηση κινδύνου είναι κοινωνική ευθύνη», τόνισε ο πρόεδρος του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας (ΟΑΣΠ) και καθηγητής του ΕΚΠΑ, Ευθύμιος Λέκκας, κατά την παρέμβασή του στη Β' Ενότητα με θέμα «Φυσικές Καταστροφές και Πολιτική Προστασία» στο συνέδριο της Πανελλήνιας Ένωσης Γενικών Γραμματέων Τοπικής Αυτοδιοίκησης «Κλεισθένης», που πραγματοποιήθηκε στο Συνεδριακό Κέντρο «Ν. Γερμανός» στη Θεσσαλονίκη.
Ο κ. Λέκκας παρουσίασε το πλαίσιο μέσα στο οποίο πρέπει να κινηθούν οι δήμοι και συνολικά η χώρα απέναντι στους σύγχρονους κινδύνους, είτε αυτοί προέρχονται από φυσικές καταστροφές είτε από τεχνολογικές απειλές.
Εξελισσόμενη σεισμική δραστηριότητα στο Άγιο Όρος
Σε δηλώσεις του για τη σεισμική δραστηριότητα στο Άγιο Όρος, ο καθηγητής έκανε λόγο για μια κατάσταση με επιστημονικό ενδιαφέρον αλλά χωρίς λόγο πανικού. Όπως είπε, «για το Άγιο Όρος έχουμε έναν επιστημονικό γρίφο, ο οποίος αναπτύσσεται τα δύο τελευταία χρόνια… έχουμε μία συνεχή δραστηριότητα από ένα συγκεκριμένο ρήγμα χερσαίο και θαλάσσιο».
Αναφερόμενος στα μεγέθη των σεισμών, σημείωσε ότι «το μέγιστο μέγεθος ήταν πριν 14 μήνες, 5,3 Ρίχτερ, ενώ η πρόσφατη έξαρση είχε μέγιστο μέγεθος 4,9». Ξεκαθάρισε ωστόσο πως «δεν υπάρχει κίνδυνος για τις μονές και τις γύρω περιοχές, με τέτοια μεγέθη».
Ο ίδιος εκτίμησε ότι η δραστηριότητα θα συνεχιστεί σε παρόμοια επίπεδα, υπογραμμίζοντας ότι είναι «πολύ δύσκολο να πάμε σε μεγαλύτερα μεγέθη» και πιθανόν «να πάμε σε πιο ήπιες καταστάσεις, δεδομένου ότι έχει εκτονωθεί μεγάλο μέρος της ενέργειας τα προηγούμενα δύο χρόνια».
Η ανθεκτικότητα των δήμων και η ευθύνη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης
Στο ευρύτερο πλαίσιο της πολιτικής προστασίας, ο κ. Λέκκας στάθηκε ιδιαίτερα στον ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, επισημαίνοντας ότι η ανθεκτικότητα των δήμων αποτελεί κρίσιμο παράγοντα. «Οι δήμοι μπορούν να βελτιωθούν σημαντικά στο επίπεδο της ανθεκτικότητας. Υπάρχουν δήμοι που το κάνουν πολύ καλά και άλλοι που δεν το κάνουν τόσο καλά», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Επεσήμανε ότι η ανθεκτικότητα αφορά κάθε λειτουργία μιας πόλης – από τις κρίσιμες υποδομές έως τα σχολεία και τα δίκτυα κοινής ωφέλειας. «Ο δήμος συντίθεται από δεκάδες επιμέρους συστήματα και σε καθένα πρέπει να προσδώσουμε ειδική ανθεκτικότητα», υπογράμμισε.
Παράλληλα, καυτηρίασε πρόχειρες προσεγγίσεις και ελλιπή σχέδια πολιτικής προστασίας. «Υπάρχουν δήμοι που παίρνουν σχέδια copy-paste και ξεχνάνε μέσα ονόματα άλλων δήμων… στο εξώφυλλο φαίνεται ένας δήμος και μέσα άλλος», είπε χαρακτηριστικά. Τόνισε ότι η ουσιαστική προετοιμασία απαιτεί επαρκείς πόρους, εξειδικευμένο προσωπικό και υπευθυνότητα.
Κλιματική κρίση και πολλαπλότητα κινδύνων
Ο καθηγητής ανέδειξε τη σημασία των ασκήσεων ετοιμότητας, τονίζοντας ότι δεν πρέπει να έχουν επικοινωνιακό χαρακτήρα. «Ασκήσεις δεν κάνουμε για να βγάλουμε φωτογραφίες… το είδαμε στη Μάνδρα και στο Μάτι και στην Αττική Οδό... Μία εβδομάδα μετά τις "ωραίες εικόνες" ήρθαν δύο τραγωδίες», σημείωσε.
Αναφερόμενος στην παγκόσμια διάσταση των κινδύνων, επισήμανε ότι έχουν καταγραφεί 71 διαφορετικές απειλές που σχετίζονται κυρίως με την κλιματική κρίση. «Έχουμε ταξινομήσει 71 κινδύνους που μπορούν να προκύψουν σε παγκόσμιο επίπεδο, αλλά και συνδυασμούς κινδύνων που δεν φανταζόμαστε», ανέφερε, δίνοντας έμφαση σε σεισμούς, πλημμύρες, πυρκαγιές, πανδημίες και τεχνολογικά ατυχήματα.
Τόνισε ότι «δεν είναι πια κλιματική αλλαγή, είναι κλιματική κρίση… είμαστε λίγο πριν την κατάρρευση», αναδεικνύοντας τις συνέπειες όπως η αύξηση ακραίων φαινομένων και η ερημοποίηση.
Το παράδειγμα της Σαντορίνης και η αξία της συνεργασίας
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο κ. Λέκκας στο παράδειγμα της Σαντορίνης, όπου «είχαμε 23.000 σεισμούς μέσα σε 27 μέρες… τις πρώτες ημέρες θεωρούσαμε ότι μπορεί να γίνει σεισμός της τάξεως των 7,2 Ρίχτερ». Όπως εξήγησε, «αν γινόταν ένας τέτοιος σεισμός, το οικιστικό περιβάλλον στην Καλντέρα θα μπορούσε να καταρρεύσει προς τη θάλασσα».
Τελικά, η ενέργεια εκτονώθηκε μέσω μικρότερων δονήσεων και «ήταν η πρώτη φορά που επιστημονικός κόσμος, επιχειρησιακοί φορείς και πολιτεία συνεργάστηκαν απόλυτα», γεγονός που απέτρεψε αρνητικές εξελίξεις.
Ο κ. Λέκκας υπογράμμισε τη σημασία της εμπειρίας πεδίου, σημειώνοντας ότι «η γνώση δεν προκύπτει μόνο από θεωρητική μελέτη… η εμπειρία έρχεται από δεκάδες αποστολές σε όλο τον κόσμο».
Νέα εποχή πολιτικής προστασίας
Κλείνοντας, ανέφερε ότι η χώρα εισέρχεται σε μια νέα εποχή πολιτικής προστασίας, με αυξημένες απαιτήσεις και ευθύνες για όλους τους εμπλεκόμενους. «Ο ρόλος της τοπικής αυτοδιοίκησης είναι σοβαρός και πρέπει να είναι υπεύθυνος… πρέπει να ξεχάσουμε τις παλιές πρακτικές», είπε, προειδοποιώντας ότι η ανεπαρκής προετοιμασία μπορεί να έχει και νομικές συνέπειες.
«Έχω βρεθεί πολλές φορές σε δικαστήρια με κατηγορούμενους δημάρχους και στελέχη… εκεί δεν πρόκειται να βρει κανείς το δίκιο του», σημείωσε, στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι η πρόληψη και η σωστή προετοιμασία αποτελούν αναγκαιότητα.
Σε μια εποχή όπου οι φυσικές καταστροφές γίνονται πιο σύνθετες και συχνές, ο κ. Λέκκας υπογράμμισε ότι η διαχείριση κινδύνων απαιτεί συστηματική επιστημονική προσέγγιση, διαρκή εκπαίδευση και συλλογική ευθύνη.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
