Σε μια εποχή όπου η παραπληροφόρηση και τα fake news διαμορφώνουν συχνά τον δημόσιο διάλογο, η υπεράσπιση της αντικειμενικής αλήθειας αποτελεί κρίσιμη πρόκληση για τη Δημοκρατία.
Το μήνυμα αυτό ανέδειξε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, κατά την έναρξη του Athens Alitheia Forum, περιγράφοντας με μελανά χρώματα το περιβάλλον της πληροφορίας και καταθέτοντας προτάσεις για τη θωράκιση της κοινωνίας απέναντι στον τοξικό λόγο.
Η «βιομηχανία» του ψεύδους και η διεθνής συγκυρία
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης υπογράμμισε ότι το συνέδριο πραγματοποιείται σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής αστάθειας.
Αναφέρθηκε στην κρίση στη Μέση Ανατολή, σημειώνοντας πως παραποιημένα βίντεο και εικόνες κατακλύζουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και διεισδύουν ακόμη και σε έγκριτα διεθνή ΜΜΕ.
Σε εθνικό επίπεδο, κατήγγειλε τη διασπορά «σεναρίων Αρμαγεδδώνα» για την ελληνική οικονομία και τον τουρισμό, καθώς και τη χρήση ψευδών SMS για δήθεν επιστρατεύσεις.
Όπως τόνισε, τέτοιες πρακτικές συχνά καθοδηγούνται από οργανωμένα κομματικά ή ιδιωτικά συμφέροντα με στόχο τη δημιουργία κλίματος ανασφάλειας.
Η σχετικοποίηση της αλήθειας ως απειλή
Ο κ. Χατζηδάκης στάθηκε στην επικίνδυνη τάση εξίσωσης προσωπικών απόψεων με αντικειμενικά δεδομένα. Επισήμανε ότι, ενώ η Δημοκρατία θεμελιώνεται στην πολυφωνία, δεν μπορεί να επιβιώσει χωρίς έναν κοινό τόπο στα βασικά γεγονότα.
«Η δημοκρατία αναπνέει μέσα από τις διαφορετικές απόψεις, αλλά δεν μπορεί να αναπνεύσει όταν αμφισβητούνται επιστημονικές μεθοδολογίες και αδιαμφισβήτητα δεδομένα, όπως η ανεργία ή το δημόσιο χρέος, επειδή απλώς δεν εξυπηρετούν ένα πολιτικό αφήγημα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Προσωπικά βιώματα και η «κούραση» των πολιτών
Ο αντιπρόεδρος μίλησε για προσωπικές εμπειρίες παραπληροφόρησης, αναφερόμενος στις επιθέσεις που δέχεται σχετικά με τις δηλώσεις «πόθεν έσχες».
Όπως περιέγραψε, αγροτικές εκτάσεις στην Κρήτη παρουσιάζονται ψευδώς ως «πολυτελή σπίτια» από ανώνυμα προφίλ και περιφερειακές ιστοσελίδες, δημιουργώντας μια παραπλανητική εικόνα που αναπαράγεται ανεξέλεγκτα.
Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι ο τελικός στόχος της παραπληροφόρησης δεν είναι πάντα η πειθώ αλλά η εξάντληση των πολιτών. Η συνεχής έκθεση στο ψεύδος οδηγεί στην απάθεια, στην πεποίθηση ότι «όλοι είναι ίδιοι» και, τελικά, στην ενίσχυση του λαϊκισμού.
Η τεχνολογία ως επιταχυντής
Η ραγδαία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης και των deep fakes προσθέτει νέα διάσταση στο πρόβλημα. Ο κ. Χατζηδάκης τόνισε ότι πλέον είναι τεχνικά εφικτό να εμφανίζονται δημόσια πρόσωπα να λένε πράγματα που δεν ειπώθηκαν ποτέ, γεγονός που καθιστά τη διασταύρωση πληροφοριών (fact-checking) απολύτως αναγκαία.
Η τεχνολογία, υπογράμμισε, μπορεί να αποτελέσει όπλο στα χέρια όσων επιδιώκουν να υπονομεύσουν τα θεμέλια του πολιτεύματος.
Οδικός χάρτης για την αντιμετώπιση: Ευθύνη και Παιδεία
Κλείνοντας, ο αντιπρόεδρος παρουσίασε τους βασικούς πυλώνες για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της κοινωνίας απέναντι στην παραπληροφόρηση:
1. Κυβερνητική Διαφάνεια: Η ενημέρωση των πολιτών πρέπει να βασίζεται σε σαφείς δείκτες, αριθμούς και χρονοδιαγράμματα, ως αντίβαρο στον λαϊκισμό.
2. Δημοσιογραφική Δεοντολογία: Τα ΜΜΕ οφείλουν να δίνουν προτεραιότητα στην ακρίβεια και την επαλήθευση έναντι της ταχύτητας του «κλικ».
3. Εκπαίδευση και Κριτική Σκέψη: Η εκπαίδευση των νέων στη διάκριση γεγονότων από σχόλια αποτελεί τη μόνη μακροπρόθεσμη λύση.
Με αναφορά στη ρήση του Παύλου Μπακογιάννη, «μπορούμε και διαφωνούμε διότι μπορούμε και συνυπάρχουμε», ο κ. Χατζηδάκης κάλεσε σε επιστροφή στον πολιτισμένο διάλογο. Όπως κατέληξε, το στοίχημα είναι να καταστεί η αλήθεια και η αξιοπιστία ξανά «μόδα», ως πράξη προστασίας της προσωπικότητας και της ίδιας της Δημοκρατίας.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
