Σαφές μήνυμα ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να υπαναχωρήσει στο ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης με την Κύπρο έστειλε ο Άγγελος Συρίγος σε συνέντευξή του– podcast στο Business Daily, υπογραμμίζοντας ότι το έργο πρέπει να προχωρήσει ακόμη και υπό το βάρος τουρκικών αντιδράσεων.
Ο καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και Εξωτερικής Πολιτικής και βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας έθεσε το καλώδιο στο ευρύτερο πλαίσιο των ελληνοτουρκικών σχέσεων, συνδέοντάς το με την άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων, την αποτρεπτική ισχύ, τις συμμαχίες και τη δυνατότητα της χώρας να στηρίζει στην πράξη τις αποφάσεις της.
«Η Ελλάδα δεν πρόκειται να υποχωρήσει από τα κυριαρχικά της δικαιώματα, από την άσκηση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων. Οπότε το έργο θα προχωρήσει και θα γίνει ό,τι χρειαστεί», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Γιατί δεν «λύνει» το πρόβλημα η αλλαγή όδευσης
Αναφερόμενος στα σενάρια αλλαγής της διαδρομής του καλωδίου, ώστε να αποφευχθούν περιοχές στις οποίες η Άγκυρα προβάλλει διεκδικήσεις, ο κ. Συρίγος εμφανίστηκε κατηγορηματικός.
«Έτσι όπως είναι οι διεκδικήσεις της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο, είναι αδύνατον το έργο να προχωρήσει, ακόμη και αν γίνει η αλλαγή των ορίων του», σημείωσε.
Και πρόσθεσε:
«Δεν πρόκειται να αποφύγουμε την Τουρκία».
Η θέση του είναι ότι το εύρος των τουρκικών διεκδικήσεων καθιστά πρακτικά αδύνατη μια χάραξη που θα απέφευγε πλήρως τις περιοχές των αμφισβητήσεων της Άγκυρας.
Παράλληλα, παρέπεμψε στη συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας Ελλάδας–Αιγύπτου του 2020, υποστηρίζοντας ότι το καλώδιο εκκινεί από περιοχή οριοθετημένης ελληνικής υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ.
«Το κρίσιμο είναι ότι η Ελλάδα θα είναι επί του πεδίου»
Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε και στο ενδεχόμενο νέας τουρκικής παρεμπόδισης των εργασιών.
Σε ερώτηση για τον ρόλο της Γαλλίας και των συμμαχιών, έδωσε έμφαση πρωτίστως στην ελληνική παρουσία.
«Οι συμμαχίες που έχουμε έχουν τη σημασία τους, αλλά το κρίσιμο είναι ότι η Ελλάδα θα είναι επί του πεδίου».
Η συγκεκριμένη άποψή του αποτελεί ουσιαστικά και το βασικό νήμα που διατρέχει όλη τη συνέντευξη: οι συμμαχίες λειτουργούν υποστηρικτικά, αλλά δεν υποκαθιστούν την εθνική δυνατότητα αντίδρασης.
«Η Γαλάζια Πατρίδα κλείνει την πόρτα στη διαπραγμάτευση»
Αναφερόμενος στην επικείμενη νομοθέτηση του αναθεωρητικού και επεκτατικού δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας» από την τουρκική βουλή, ο κ. Συρίγος διέκρινε δύο επίπεδα: το διπλωματικό και το επιχειρησιακό.
Όπως είπε, η ψήφιση ενός εσωτερικού νόμου δεν μεταβάλλει αυτομάτως τα δεδομένα στο πεδίο.
«Η απλή ψήφιση του νόμου δεν δημιουργεί προβλήματα επί του πεδίου. Προβλήματα επί του πεδίου θα υπάρξουν αν η Τουρκία επιλέξει να στείλει πολεμικά πλοία και πλοία του Λιμενικού για να εφαρμόσουν αυτό το νόμο».
Ωστόσο, εκτίμησε ότι το διπλωματικό κόστος μπορεί να είναι σημαντικό.
«Ο νόμος για τη Γαλάζια Πατρίδα κλείνει την πόρτα στη διπλωματικά και την διαπραγμάτευση», τόνισε.
12 μίλια: «Όταν κάνεις μία κίνηση πρέπει να τη στηρίξεις»
Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων νοτίως και δυτικώς της Κρήτης στα 12 ναυτικά μίλια, ο κ. Συρίγος σημείωσε πως «όταν κάνεις μία κίνηση πρέπει να είσαι έτοιμος και να τη στηρίξεις».
Όπως είπε, η περιοχή στην οποία -σύμφωνα με τα δημοσιεύματα- προτίθεται η ελληνική πλευρά να προχωρήσει σε επέκταση είναι νοτίως της Κρήτης «άρα είναι εκτός του Αιγαίου Πελάγους και να αντιδράσει η Τουρκία, δεν θεωρώ ότι θα αντιδράσει ιδιαιτέρως, αλλά και να αντιδράσει η Τουρκία, η Ελλάδα είναι αποφασισμένη να προχωρήσει σε επέκταση των χωρικών υδάτων».
«Εάν εμείς προχωρήσουμε σε επέκταση των χωρικών υδάτων στο Αιγαίο [...] και έρθουν οι Τούρκοι να κάνουν μια ναυτική άσκηση [...] εσύ έχεις τη δυνατότητα να τους διώξεις από εκεί πέρα; Αυτό είναι το ερώτημα. Αν έχεις δυνατότητα, προχωράς», προσέθεσε.
Ο ίδιος υπενθύμισε ότι η κυβέρνηση προχώρησε σε επέκταση των χωρικών υδάτων στο Ιόνιο σε ανύποπτο χρόνο. «Καλό είναι ένα ένα τα θέματα να κλείνουν, ούτως ώστε να πηγαίνουμε να επικεντρωνόμαστε προς το πιο σημαντικό θέμα που θεωρώ ότι είναι το θέμα των χωρικών υδάτων στο Αιγαίο», τόνισε χαρακτηριστικά.
Αποτροπή: «Το θέμα είναι να μην αρχίσει»
Επιπλέον, ο κ. Συρίγος εμφανίζεται ιδιαίτερα επιφυλακτικός απέναντι στην αντίληψη ότι μια ελληνοτουρκική σύγκρουση θα μπορούσε να παραμείνει περιορισμένη ή σύντομη.
«Από την ώρα που φεύγει η πρώτη σφαίρα, πέφτει η ομίχλη του πολέμου. Ποτέ δεν ξέρεις τι θα ξημερώσει», τόνισε.
Και συμπλήρωσε:
«Το θέμα είναι να μην αρχίσει. Και ο λόγος που έχουμε ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις είναι να περνάμε την έννοια της αποτροπής».
Στο πλαίσιο αυτό ενέταξε τις αγορές Rafale, F-35 και άλλων προηγμένων αμυντικών συστημάτων όπως οι γαλλικές και οι ιταλικές φρεγάτες, αποδίδοντάς τους κυρίως αποτρεπτικό χαρακτήρα.
Drones: «Είμαστε πολύ πίσω»
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η τοποθέτησή του για τις παραβιάσεις της Άγκυρας στο Αιγαίο από μη επανδρωμένα τουρκικά αεροσκάφη, τα οποία αναχαιτίζονται από ελληνικά πολεμικά μαχητικά με δυσανόλογο για την Αθήνα οικονομικό κόστος. Μήπως θα έπρεπε τα τουρκικά να καταρρίπτονται;
«Το θέμα είναι εξαιρετικά σοβαρό. Διότι πραγματικά υπάρχει αυτή η δυσαναλογία αυτή τη στιγμή. Νομίζω δεν θα ήθελα να εκφράσω τη γνώμη μου τώρα εδώ πέρα. Νομίζω είναι εν γνώσει και των Επιτελείων και του Υπουργείου Εθνικής Αμύνης και της Κυβερνήσεως εν γένει για το πώς πρέπει να αντιμετωπιστεί. Αλλά δεν θα θελα να μπω σε περισσότερες λεπτομέρειες αυτή τη στιγμή», υπογράμμισε ο καθηγητής.
Παράλληλα, αναγνώρισε την ελληνικής υστέρησης στα μη επανδρωμένα συστήματα σε σχέση με τη γειτονική χώρα.
Στην αναφορά στην πρόοδο που έχει σημειώσει η Τουρκία στα drones, ο κ. Συρίγος απάντησε:
«Εμείς είμαστε πολύ πίσω».
Όπως εξήγησε, ότι η νέα πραγματικότητα των drones όπως αποτυπώνονται στα πεδία των σύγχρονων πολέμων δεν ακυρώνει την ανάγκη για μεγάλες αμυντικές πλατφόρμες.
«Τα χρειάζεσαι δυστυχώς όλα. Και τις μεγάλες πλατφόρμες και τους τρόπους αντιμετώπισης των drones και γενικώς των μη επανδρωμένων μέσων και να έχεις δικά σου drones».
Στοίχημα η αμυντική βιομηχανία
Ο κ. Συρίγος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη ανάπτυξης εγχώριας αμυντικής παραγωγής.
«Η Ελλάδα έχει μπει στον αστερισμό του να φτιάξει δική της αμυντική βιομηχανία, κάτι που δεν υπήρχε έως τώρα», είπε.
Η στρατηγική αυτή, όπως την περιέγραψε, πρέπει να αναπτυχθεί σταδιακά και με ρεαλιστικούς στόχους.
«Όταν δεν έχεις drone, κοιτάζεις να δεις πώς θα φτιάξεις τα πρώτα drones [...] Αυτός είναι ο στόχος σου, βεβαίως, αλλά το πας σταδιακά. Είμαστε σε αυτή τη φάση τώρα».
Οι συμμαχίες δεν αρκούν από μόνες τους
Ο κ. Συρίγος στάθηκε επίσης στη σημασία των σχέσεων με τη Γαλλία και το Ισραήλ, αλλά και στις περιφερειακές συνεργασίες Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ και Ελλάδας–Κύπρου–Αιγύπτου.
Τόνισε, ωστόσο, ότι ούτε το ΝΑΤΟ ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση καλύπτουν πλήρως την Ελλάδα έναντι της Τουρκίας.
«Τη δύσκολη ώρα εμείς θα είμαστε στο πεδίο της μάχης», σημείωσε.
Και επανέλαβε:
«Στο πεδίο θα είμαστε εμείς».
Οι εκλογές
Τέλος, ο καθηγητής και βουλευτής Α' Αθηνών με τη ΝΔ αναφέρθηκε στα της επόμενης ημέρας των εκλογών και των πιθανών συνεργασιών.
«Το λέω όλο αυτό για να καταλάβουμε πως όλα κρίνονται την ημέρα των εκλογών και το βράδυ των εκλογών. Ο κάθε σοβαρός πολιτικός ηγέτης ζυγίζει το αποτέλεσμα των εκλογών και σκέφτεται με γνώμονα το συμφέρον του τόπου και όχι βεβαίως το κομματικό τους συμφέρον», αφήνοντας αιχμές για το ΠΑΣΟΚ που όπως είπε έχει προαποφασίσει ότι δεν θα συνεργαστεί με τη ΝΔ.