Στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων για τον επόμενο προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης βρίσκεται πλέον μια ελληνική πρόταση με ευρωπαϊκή εμβέλεια, σύμφωνα με πρόσφατη ανακοίνωση. Η πρωτοβουλία του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Προέδρου του Eurogroup, Κυριάκου Πιερρακάκη, για τη δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Ένωσης Ραδιοφάσματος (European Spectrum Union), έχει ενσωματωθεί σε συγκεκριμένες προβλέψεις του αναθεωρημένου διαπραγματευτικού πλαισίου («Nego-box») για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028–2034, το οποίο παρουσιάστηκε από τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα.
Σύμφωνα με κύκλους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί την αναβάθμιση της ελληνικής πρωτοβουλίας από επίπεδο πολιτικής πρότασης σε αντικείμενο ευρωπαϊκής διαπραγμάτευσης.
Η πρόταση στηρίζεται σε μια θεμελιώδη αλλαγή αντίληψης, καθώς η Ευρώπη μπορεί να δημιουργήσει νέους χρηματοδοτικούς πόρους, αντί να εστιάζει μόνο στην κατανομή των υπαρχόντων κονδυλίων.
Η ελληνική πρόταση, που παρουσιάστηκε αρχικά τον Ιούλιο και εξειδικεύτηκε τον Σεπτέμβριο του 2026 από τον Κυριάκο Πιερρακάκη, προβλέπει πανευρωπαϊκό συντονισμό των μελλοντικών δημοπρασιών συχνοτήτων 6G. Μέρος των εσόδων θα ενισχύσει τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, ενώ ένα άλλο μέρος θα χρηματοδοτήσει στρατηγικές τεχνολογικές επενδύσεις.
Η εκτιμώμενη χρηματοδοτική κλίμακα της πρότασης φτάνει τα 12–15 δισ. ευρώ, χωρίς να περιλαμβάνονται δυνητικά πρόσθετα έσοδα από μελλοντικές ανανεώσεις αδειών 5G.
Τι προβλέπει το νέο διαπραγματευτικό πλαίσιο
Το αναθεωρημένο διαπραγματευτικό πλαίσιο προβλέπει ρητά την ένταξη των εσόδων από τα δικαιώματα χρήσης του ραδιοφάσματος στη ζώνη άνω των 6 GHz, που προορίζεται για υπηρεσίες 6G, στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Αυτά τα έσοδα θα αποτελούν πρόσθετη πηγή χρηματοδότησης, μειώνοντας τις εθνικές συνεισφορές των κρατών-μελών.
Παράλληλα, το κείμενο ανοίγει τον δρόμο για την αξιοποίηση εσόδων και από άλλες συχνότητες, οι οποίες έχουν ήδη δημοπρατηθεί, όταν λήξουν ή ανανεωθούν τα σχετικά δικαιώματα χρήσης.
Η συζήτηση διευρύνεται σημαντικά, καθώς διαμορφώνεται η προοπτική μιας διαρκούς πηγής ευρωπαϊκών εσόδων από την αξιοποίηση του ραδιοφάσματος.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να ενσωματώσει τη σχετική πρόταση στην τομεακή νομοθεσία κατά το πρώτο εξάμηνο του 2028.
Αλλαγή προσέγγισης στη χρηματοδότηση
Η ελληνική προσέγγιση επιχειρεί να απαντήσει σε ένα από τα βασικά προβλήματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης: τη χρηματοδότηση των αυξανόμενων στρατηγικών αναγκών χωρίς διαρκείς αντιπαραθέσεις μεταξύ των κρατών-μελών.
Η Ευρώπη χρειάζεται αυξημένες επενδύσεις σε άμυνα, ανταγωνιστικότητα, τεχνολογία και υποδομές, διατηρώντας παράλληλα ισχυρές πολιτικές συνοχής.
Η ελληνική πρόταση μετατοπίζει το επίκεντρο της συζήτησης από τη διανομή πόρων στη δημιουργία νέων εσόδων, αξιοποιώντας κοινά ευρωπαϊκά πλεονεκτήματα.
Αυτή η προσέγγιση ενισχύει την επενδυτική ισχύ της Ένωσης και αποτελεί βασικό πολιτικό διακύβευμα της συμπερίληψης της ελληνικής πρωτοβουλίας στο διαπραγματευτικό πλαίσιο του Αντόνιο Κόστα.
Το ελληνικό μοντέλο και η ευρωπαϊκή προοπτική
Η πρόταση στηρίζεται σε μοντέλο που εφαρμόστηκε στην Ελλάδα κατά τη θητεία του Κυριάκου Πιερρακάκη στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
Κατά τη δημοπράτηση των συχνοτήτων 5G, το 25% των εσόδων κατευθύνθηκε στο επενδυτικό Ταμείο Φαιστός (Phaistos Fund), το οποίο στηρίζει καινοτόμες επιχειρήσεις και τεχνολογίες πέμπτης γενιάς.
Το ελληνικό αυτό μοντέλο προτείνεται να αποκτήσει ευρωπαϊκή κλίμακα, με τη μετάβαση στο 6G να δημιουργεί νέους πόρους και να ενισχύει την ενιαία αγορά τηλεπικοινωνιών.
Μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και της συμμετοχής ιδιωτικών κεφαλαίων, μέρος των εσόδων θα μπορούσε να κινητοποιήσει επενδύσεις πολλαπλάσιας αξίας σε δίκτυα νέας γενιάς, υποδομές τεχνητής νοημοσύνης και κρίσιμες ψηφιακές τεχνολογίες.
Η συμπερίληψη των σχετικών προβλέψεων στο αναθεωρημένο «Nego-box» αποτελεί σημαντικό βήμα, χωρίς να προδικάζεται η τελική συμφωνία των κρατών-μελών, σύμφωνα με πηγές της Κομισιόν.
Το ειδικό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 26ης–27ης Νοεμβρίου και η Σύνοδος της 17ης–18ης Δεκεμβρίου 2026 θεωρούνται κρίσιμα ορόσημα στις διαπραγματεύσεις για τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.
Η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά σε αυτή τη συζήτηση, παρουσιάζοντας μια συγκεκριμένη πρόταση που δύναται να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο η Ευρώπη χρηματοδοτεί τις προτεραιότητές της.