Οι αγοραστές δυσκολεύονται να αποκτήσουν σπίτι, οι πωλητές εξακολουθούν να έχουν το πλεονέκτημα και τα νοικοκυριά ανησυχούν περισσότερο για τα εισοδήματά τους και τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων.
Αυτή την εικόνα καταγράφει η έρευνα της Τράπεζας Πειραιώς για την αγορά κατοικίας, εντοπίζοντας ένα πρώτο προειδοποιητικό σημάδι στο τρίτο τρίμηνο του 2026.
Η αλλαγή είναι ότι οι συμμετέχοντες βλέπουν πλέον λιγότερο θετικά την οικονομική τους κατάσταση και περιμένουν δυσμενέστερες συνθήκες δανεισμού. Παράλληλα, συνεχίζουν να αναμένουν αυξήσεις στις τιμές των κατοικιών, ενώ η προοπτική νέων ανατιμήσεων ενισχύει την ανησυχία όσων θέλουν να αγοράσουν.
Ο Δείκτης Στεγαστικού Κλίματος υποχώρησε στις 43,6 μονάδες, από 45,1 το προηγούμενο τρίμηνο, στο χαμηλότερο επίπεδο από την έναρξη της έρευνας, στα τέλη του 2023. Πρόκειται για μια μέτρηση που συγκεντρώνει τις απαντήσεις των νοικοκυριών για την αγορά και την πώληση κατοικίας, τις τιμές, τα επιτόκια και τα εισοδήματά τους.
Στη συγκεκριμένη κλίμακα, οι 50 μονάδες είναι το ουδέτερο σημείο. Κάτω από αυτό, οι αρνητικές απαντήσεις υπερισχύουν των θετικών. Επομένως, η πτώση στις 43,6 μονάδες δείχνει ότι τα νοικοκυριά αντιμετωπίζουν συνολικά με μεγαλύτερη επιφύλαξη την αγορά κατοικίας και τις οικονομικές τους δυνατότητες.
Δύσκολη περίοδος για αγορά, καλύτερη για πώληση
Η μεγαλύτερη δυσκολία εντοπίζεται στην απόκτηση σπιτιού. Σε όλη την περίοδο που καλύπτει η έρευνα, περίπου το 60%-70% χαρακτηρίζει τη συγκυρία «καθόλου ευνοϊκή» για αγορά κατοικίας.
Σύμφωνα με την Πειραιώς, αυτό δείχνει ότι τα νοικοκυριά αισθάνονται είτε πως δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να αγοράσουν είτε πως δεν μπορούν να αποκτήσουν το σπίτι που καλύπτει τις ανάγκες τους.
Αντίθετα, περίπου το 40%-45% θεωρεί διαχρονικά την περίοδο πολύ ή αρκετά ευνοϊκή για πώληση. Οι υψηλές τιμές δυσκολεύουν εκείνον που αναζητά σπίτι, αλλά ευνοούν εκείνον που διαθέτει ακίνητο προς πώληση.
Μάλιστα, οι συμμετέχοντες περιμένουν νέες ανατιμήσεις. Ο δείκτης προσδοκιών τιμών κατοικίας αυξήθηκε στις 74,1 μονάδες από 68,1, στο υψηλότερο επίπεδο της έρευνας. Αυτό σημαίνει ότι ενισχύθηκε η προσδοκία για άνοδο των τιμών το επόμενο δωδεκάμηνο· δεν αποτελεί μέτρηση της πραγματικής αύξησής τους.
Η Πειραιώς επισημαίνει ότι μένει να φανεί εάν αυτή η αλλαγή αντανακλά προσδοκίες για νέα άνοδο στην αγορά ακινήτων ή τη γενικότερη ανησυχία για την ακρίβεια.
Την ίδια ώρα, οι προβλέψεις για τα εισοδήματα χειροτερεύουν. Ο σχετικός δείκτης για το επόμενο δωδεκάμηνο μειώθηκε στις 46,9 μονάδες από 51,5, περνώντας κάτω από το ουδέτερο όριο. Δηλαδή, οι αρνητικές εκτιμήσεις για το μελλοντικό εισόδημα υπερισχύουν πλέον των θετικών. Αντίστοιχη εικόνα εμφανίζεται και στις απαντήσεις για το σημερινό εισόδημα.
Παράλληλα, ενισχύονται οι προσδοκίες για αυξήσεις στα επιτόκια των στεγαστικών δανείων, κάτι που θα έκανε ακριβότερο τον δανεισμό για αγορά κατοικίας.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η αντίληψη των νοικοκυριών για τα επιτόκια. Σύμφωνα με την Πειραιώς, ακόμη και την περίοδο κατά την οποία η ΕΚΤ τα μείωσε από 4% σε 2%, η μείωση έγινε μόνο έμμεσα αντιληπτή από τους συμμετέχοντες. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι αυτό μπορεί να συνδέεται με ελλιπή ενημέρωση ή με την παγιωμένη αίσθηση ότι το κόστος των στεγαστικών δανείων επιβαρύνει τα οικονομικά τους.
Η τράπεζα διευκρινίζει ότι ένα τρίμηνο δεν αρκεί για ασφαλή συμπεράσματα. Εάν, όμως, η επιδείνωση συνεχιστεί, θα μπορούσε να αποτελεί ένδειξη ότι η ακρίβεια, η διεθνής αβεβαιότητα και το αυξημένο κόστος δανεισμού επηρεάζουν περισσότερο την αγορά ακινήτων και την οικονομία.
Η έρευνα πραγματοποιείται ανά τρίμηνο σε δείγμα πελατών της Πειραιώς, ηλικίας 25-75 ετών, με πανελλαδική κάλυψη και στάθμιση ως προς τη γεωγραφική κατανομή.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
