Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει την επιβολή περιοριστικών μέτρων στις εισαγωγές κινεζικών προϊόντων, καθώς η εντεινόμενη ανησυχία σε μεγάλους βιομηχανικούς κλάδους συνοδεύεται από το αίτημα των ηγετών της ΕΕ για μείωση του εμπορικού ελλείμματος με την Κίνα, που ανήλθε στα 360 δισ. ευρώ το προηγούμενο έτος.
Μετά τη συμφωνία για ποσόστωση στις εισαγωγές κινεζικών υβριδικών αυτοκινήτων, πληροφορίες αναφέρουν ότι η Κομισιόν σχεδιάζει ανάλογα μέτρα και για άλλους κλάδους, όπως τα χημικά, τον μηχανολογικό εξοπλισμό και τα έπιπλα.
Στόχος των Βρυξελλών είναι τα μέτρα να ληφθούν κατόπιν διαλόγου με το Πεκίνο, ώστε να αποφευχθούν αντίμετρα και να αποτραπεί ένας εμπορικός πόλεμος που θα είχε αρνητικές συνέπειες για την ευρωπαϊκή οικονομία. Αυτή την κατεύθυνση έδωσαν οι ηγέτες της ΕΕ στη Σύνοδο Κορυφής.
Η εφαρμογή αμυντικών εμπορικών μέτρων, όπως οι διαδικασίες κατά του ντάμπινγκ και των επιδοτήσεων, καθώς και η επιβολή πλαφόν στις εισαγωγές, αποσκοπεί στην προστασία των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων από αθέμιτο ανταγωνισμό. Ωστόσο, η έκθεση στον κινεζικό ανταγωνισμό διαφέρει μεταξύ των επιχειρήσεων και των αλυσίδων αξίας. Στη χημική βιομηχανία, οι εταιρείες που παράγουν πρωτογενή υλικά πλήττονται περισσότερο, ενώ όσες χρησιμοποιούν αυτά τα υλικά για την παραγωγή τελικών προϊόντων, όπως τα καλλυντικά, είτε ενισχύθηκαν είτε υπέστησαν μικρότερες απώλειες. Οι τελευταίες ενδέχεται να επηρεαστούν αρνητικά από πιθανή αύξηση του κόστους εισροών λόγω των μέτρων.
Οι επιπτώσεις για τη χημική βιομηχανία και οι ελληνικές επιχειρήσεις
Σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή του Συνδέσμου Ελληνικών Χημικών Βιομηχανιών (ΣΕΧΒ), κ. Πάνο Σκαρλάτο, οι ελληνικές επιχειρήσεις ανήκουν κυρίως στη δεύτερη κατηγορία. Η ελληνική χημική βιομηχανία έχει παρουσιάσει σημαντική ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια, με τον δείκτη παραγωγής να αυξάνεται κατά 15% από το 2021, ενώ στην ΕΕ καταγράφηκε μείωση αντίστοιχου μεγέθους.
Η αυξημένη παρουσία κινεζικών προϊόντων οδήγησε στο κλείσιμο εργοστασίων που αντιστοιχούν περίπου στο 10% του κλάδου στην Ευρώπη, ενώ η αξιοποίηση της παραγωγικής δυναμικότητας παραμένει χαμηλή, στο 74%. Βασικά αίτια αυτής της υποχώρησης είναι το υψηλό ενεργειακό κόστος και η αδύναμη ζήτηση, με τις τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη να είναι εξαπλάσιες από ό,τι στις ΗΠΑ τον Σεπτέμβριο του 2026.
Ο κ. Σκαρλάτος επισημαίνει πως απαιτείται προσοχή στον σχεδιασμό των μέτρων, ώστε να μην επιβαρυνθούν οι επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν πρωτογενή χημικά. Τονίζει επίσης την ανάγκη για μεγαλύτερη διαφάνεια στις διαδικασίες έρευνας και τακτικές διαβουλεύσεις με τους επηρεαζόμενους παραγωγούς.
Ισορροπημένη προσέγγιση και ανάγκη διαφάνειας
Όπως ανέφερε ο κ. Σκαρλάτος, η χημική βιομηχανία υποστηρίζει μια ισορροπημένη και αποτελεσματική προσέγγιση στην εφαρμογή των ευρωπαϊκών μέσων εμπορικής άμυνας (Trade Defence Instruments - TDI), με στόχο την προστασία από αθέμιτες πρακτικές χωρίς να επιβαρύνονται οι μεταγενέστεροι χρήστες της αλυσίδας αξίας. Τα υφιστάμενα εργαλεία διασφαλίζουν, όπως εκτιμά, μια δίκαιη ισορροπία μεταξύ των διαφόρων οικονομικών συμφερόντων.
Η εφαρμογή των κανονισμών κατά του ντάμπινγκ και των επιδοτήσεων θεωρείται περίπλοκη και χρονοβόρα. Η χημική βιομηχανία ζητά την επανεξέταση και απλούστευση των διαδικασιών, ώστε να παρέχεται ταχύτερη προστασία στους πληττόμενους παραγωγούς και να ενισχύεται η ανταγωνιστικότητα του κλάδου.
Η στάση του ΣΕΒ και της UNICE για τις ευρωκινεζικές σχέσεις
Ο ΣΕΒ, εκπροσωπώντας το σύνολο της ελληνικής βιομηχανίας, σημειώνει ότι δεν έχει ληφθεί ακόμη απόφαση περιορισμού των κινεζικών εισαγωγών. Αναφέρεται σε πρόσφατο κείμενο θέσεων της UNICE για τις οικονομικές και εμπορικές σχέσεις ΕΕ-Κίνας, στο οποίο έχει συμβάλει.
Το κείμενο αυτό υπογραμμίζει την ανάγκη για μια ισορροπημένη ευρωπαϊκή στρατηγική, η οποία θα αντιμετωπίζει τον αθέμιτο ανταγωνισμό και τις στρατηγικές εξαρτήσεις, διατηρώντας ανοιχτούς τους διαύλους εμπορίου και συνεργασίας με την Κίνα. Προτεραιότητα παραμένει η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και η διασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού.