Νέα δεδομένα στη διαδικασία των πλειστηριασμών της κύριας κατοικίας από την εφορία δημιουργεί η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, καθώς τροποποιεί το ισχύον νομικό πλαίσιο, αλλά δεν σημαίνει πλήρη απαγόρευση των κατασχέσεων.
Σήμερα υφίσταται προστασία της κύριας κατοικίας του οφειλέτη από τις κατασχέσεις της εφορίας έναντι οφειλής, υπό προϋποθέσεις που σχετίζονται με την αξία της κατοικίας, ενώ η απόφαση του ΣτΕ διευρύνει το πλαίσιο προστασίας, επίσης υπό προϋποθέσεις.
Το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο έκρινε ότι η εφορία δεν μπορεί να κατασχέσει την κύρια κατοικία του οφειλέτη, όταν ο οφειλέτης έχει άλλα περιουσιακά στοιχεία, τα οποία η φορολογική Αρχή μπορεί να κατασχέσει και να εκπλειστηριάσει.
Η απόφαση του ΣτΕ δεν κάνει αναφορά στην αξία της κατοικίας, αλλά το πλέγμα προστασίας που απλώνει, καλύπτει τις κατοικίες ανεξάρτητα από την αντικειμενική ή την εμπορική αξία, εφόσον ο οφειλέτης έχει άλλα περιουσιακά στοιχεία που μπορούν να καλύψουν το ύψος της ληξιπρόθεσμης οφειλής.
Με απλά λόγια, αυτό που λέει το ΣτΕ στην ΑΑΔΕ είναι, πως αν ο φορολογούμενος-οφειλέτης διαθέτει ιδιόκτητη κύρια κατοικία και συγχρόνως κατέχει οικόπεδα, αγροτεμάχια και άλλη (ή άλλες) κατοικία, η εφορία θα πρέπει να κατευθύνει τα αναγκαστικά μέτρα σε άλλα περιουσιακά στοιχεία πλην της κύριας κατοικίας.
Ωστόσο, η απόφαση δεν σημαίνει γενική απαγόρευση κατασχέσεων της κύριας κατοικίας. Εάν ο οφειλέτης δεν έχει άλλα περιουσιακά στοιχεία που καλύπτουν τις απαιτήσεις της ΑΑΔΕ και έχει υψηλά χρέη, τότε δεν προστατεύεται η κύρια κατοικία του από τον πλειστηριασμό.
Πότε γλιτώνει η πρώτη κατοικία
Με βάση το ισχύον πλαίσιο η κύρια κατοικία των οφειλετών του δημοσίου, δεν κατάσχεται και δεν εκπλειστηριάζεται, υπό προϋποθέσεις εφόσον η αντικειμενική της αξία είναι κοντά στα όρια της απαλλαγής από τον φόρο μεταβίβασης, για την απόκτηση πρώτης κατοικίας.
Πιο συγκεκριμένα, στο ειδικό «Εγχειρίδιο» της ΑΑΔΕ με τις οδηγίες για τους πλειστηριασμούς, επισημαίνεται πως, «η ανωτέρω προθεσμία (σ.σ. εκπλειστηριασμού) δεν τηρείται, εφόσον υφίσταται σπουδαίος λόγος (π.χ. όταν πρόκειται για ακίνητο που αποτελεί την κύρια και μοναδική κατοικία του οφειλέτη, η οποία καλύπτει τις στοιχειώδεις ανάγκες στέγασης, η αξία της οποίας δεν απέχει σημαντικά από τα όρια που τίθενται κατά τις κείμενες διατάξεις για την απαλλαγή του Φόρου Μεταβίβασης Ακινήτων - Φ.Μ.Α., ως πρώτης κατοικίας), ο οποίος θα πρέπει να μνημονεύεται σε σχετική έκθεση του επισπεύδοντος τον πλειστηριασμό Προϊσταμένου».
Δηλαδή, αποφεύγει τον πλειστηριασμό, η πρώτη κατοικία του οφειλέτη, εφόσον η αξία της οποίας βρίσκεται κοντά στα όρια της απαλλαγής από τον ΦΜΑ, για την απόκτηση πρώτης κατοικίας, που είναι 200.000 ευρώ για τον άγαμο, 250.000 για το ζευγάρι και 275.000 για τον έγγαμο ΑμΕΑ.
Τα παραπάνω ποσά προσαυξάνονται κατά 25.000 ευρώ για κάθε ένα από τα δύο πρώτα παιδιά και κατά 30.000 ευρώ για καθένα από τα επόμενα παιδιά και διαμορφώνονται ως εξής:
- Άγαμος: 200.000 ευρώ
- Έγγαμος: 250.000 ευρώ
- Έγγαμος: ΑΜΕΑ 275.000
- Έγγαμος με ένα παιδί: 275.000
- Έγγαμος με δύο παιδιά: 300.000 ευρώ
- Έγγαμος με τρία παιδιά: 330.000 ευρώ
- Έγγαμος με τέσσερα παιδιά: 360.000 ευρώ.
Πότε η ΑΑΔΕ επιλέγει τον πλειστηριασμό
Τα αναγκαστικά μέτρα είσπραξης των ληξιπρόθεσμων χρεών, από την ΑΑΔΕ, κλιμακώνονται αναλόγως του ύψους της οφειλής και συγκεκριμένα:
- Για χρέη έως 50 ευρώ δεν λαμβάνονται μέτρα, αλλά συμψηφίζονται με ενδεχόμενες επιστροφές φόρου.
- Για χρέη 50 - 500 ευρώ ενεργοποιούνται οι κατασχέσεις εις χείρας τρίτων (μισθοί, συντάξεις, επιδοτήσεις, ενοίκια κ.λπ).
- Για χρέη άνω των 500 ευρώ προβλέπονται κατασχέσεις κινητών και ακινήτων.
- Για χρέη άνω των 100.000 ευρώ ασκείται ποινική δίωξη σε βάρος του οφειλέτη, εφόσον δεν ανταποκριθεί στην ειδοποίηση της εφορίας εντός τεσσάρων μηνών.
Ωστόσο, η «εσχάτη των ποινών» ενάντια στους οφειλέτες, παρότι τυπικά προβλέπεται για οφειλές άνω των 500 ευρώ, δεν επιβάλλεται αλλά η κατάσχεση και ο πλειστηριασμός εφαρμόζεται για οφειλές αρκετών χιλιάδων ετών.
Οι κρίσιμοι χρόνοι
Σύμφωνα με το Εγχειρίδιο της ΑΑΔΕ πριν τον πλειστηριασμό του ακινήτου προηγείται η κατάσχεση και για τις διαδικασίες αυτές ενημερώνεται ο οφειλέτης.
Όμως, σε εξαιρετικές περιπτώσεις που τίθεται σε κίνδυνο η είσπραξη της οφειλής, η Φορολογική Διοίκηση δύναται να παρακάμψει την τήρηση της ανωτέρω προδικασίας και να δεσμεύσει τα ακίνητα πριν ειδοποιήσει τον οφειλέτη.
Από την ημέρα επίδοσης στον οφειλέτη αντιγράφου της έκθεσης κατάσχεσης, αυτός στερείται του δικαιώματος ελεύθερης διάθεσης του ακινήτου και των συστατικών στοιχείων του ακινήτου ακόμη και εάν αυτά δεν περιγράφονται στην έκθεση κατάσχεσης ή αν ήταν παρών ο οφειλέτης κατά την κατάσχεση, από τότε.
Εφόσον, ο οφειλέτης δεν έχει εντάξει τις οφειλές του σε πρόγραμμα ρύθμισης, ο Προϊστάμενος της αρμόδιας, για την επιδίωξη είσπραξης της οφειλής, Υπηρεσίας υποχρεούται , μετά την παρέλευση σαράντα (40) ημερών και το αργότερο σε τέσσερις (4) μήνες από την κατάσχεση, να ορίσει ημερομηνία πλειστηριασμού το αργότερο σε πέντε (5) μήνες από την ημερομηνία έκδοσης του προγράμματος. Εάν αποβεί άγονος, προγραμματίζεται νέος πλειστηριασμός.
Πότε μπλοκάρεται
Η κυριότητα πλειστηριασθέντος ακινήτου μεταβιβάζεται στον υπερθεματιστή, μετά την μεταγραφή της περίληψης κατακυρωτικής έκθεσης στο οικείο Υποθηκοφυλακείο ή Κτηματολογικό Γραφείο και μέχρι τότε η κυριότητα παραμένει στον κύριο του ακινήτου.
Τόσο η κατάσχεση όσο και ο πλειστηριασμός μπλοκάρονται, εφόσον ο οφειλέτης εξοφλήσει ή εντάξει το χρέος του σε πρόγραμμα ρύθμισης και μένουν αδρανή τα αναγκαστικά μέτρα, για όσο διάστημα είναι συνεπής.
Ακόμη, η αρμόδια Εισαγγελική Αρχή μπορεί να κρίνει ατιμώρητη την πράξη της μη καταβολής χρεών προς το Δημόσιο, εφόσον το ποσό που οφείλεται εξοφληθεί μέχρι την εκδίκαση της υπόθεσης σε οποιονδήποτε βαθμό.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
