Τα χρέη της εταιρείας δεν μπλοκάρουν την περιουσία των στελεχών της

Παράθυρο διευκόλυνσης για χιλιάδες διοικητές, διαχειριστές και μετόχους επιχειρήσεων που βαρύνονται με αλληλέγγυα ευθύνη για χρέη εταιρειών ανοίγει το νέο πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Με τις διατάξεις του επιχειρείται να εξορθολογιστεί το καθεστώς φορολογικής ενημερότητας στις μεταβιβάσεις ακινήτων για τα στελέχη των επιχειρήσεων που -κατά την εφορία- είναι συνυπεύθυνα για τις οφειλές των εταιρειών, ανάλογα με τη θέση τους στην εταιρική δομή.

Με το υφιστάμενο καθεστώς, ένας επιχειρηματίας που έχει ρυθμίσει τα χρέη της εταιρείας του και τηρεί ευλαβικά τη ρύθμιση καταβάλλοντας κανονικά τις δόσεις αποπληρωμή, όταν θελήσει να πουλήσει ένα δικό του ακίνητο, θα διαπιστώσει πως δεν είναι μια εύκολη διαδικασία, επειδή φέρει αλληλέγγυα ευθύνη για τις εταιρικές οφειλές.

Η συναλλαγή του «μπλοκάρεται» με παρακράτηση τιμήματος ή βάρος στο ακίνητο, λόγω των εταιρικών οφειλών, παρότι αυτές έχουν ενταχθεί σε ρύθμιση και εξυπηρετούνται κανονικά.

Με την ψήφιση των διατάξεων του νομοσχεδίου το συγκεκριμένο εμπόδιο παρακάμπτεται και υπό προϋποθέσεις, δίδεται ευκολότερα η φορολογική ενημερότητα στους διοικούντες επιχειρήσεων.

Μέχρι σήμερα, ακόμη και όταν τα χρέη της εταιρείας βρίσκονταν σε ρύθμιση, η έκδοση φορολογικής ενημερότητας για πώληση ακινήτου συνοδευόταν συχνά από παρακράτηση σημαντικού μέρους του τιμήματος ή από την απαίτηση εγγραφής εμπράγματων βαρών, γεγονός που δυσχέραινε σοβαρά τις συναλλαγές.

Η αλλαγή

Για τα πρόσωπα που θεωρούνται συνυπεύθυνα για φορολογικές υποχρεώσεις της επιχείρησης, το άρθρο 297 τροποποιεί τη σχετική διάταξη του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας και εισάγεται η δυνατότητα χορήγησης φορολογικής ενημερότητας χωρίς τις συγκεκριμένες δεσμεύσεις, αλλά υπό αυστηρές όμως προϋποθέσεις.

Συγκεκριμένα, η προωθούμενη διάταξη προβλέπει πως αν ζητείται αποδεικτικό ενημερότητας για μεταβίβαση ακινήτου ή σύσταση εμπράγματου δικαιώματος επ' αυτού, δεν λαμβάνονται υπόψη οι βεβαιωμένες στη φορολογική διοίκηση και τακτοποιημένες κατά νόμιμο τρόπο οφειλές νομικού προσώπου ή νομικής οντότητας για το αλληλεγγύως ευθυνόμενο πρόσωπο που αιτείται το αποδεικτικό, με την προϋπόθεση ότι κατά τα δύο τελευταία έτη της θητείας του δεν μετείχε με οποιονδήποτε τρόπο στη μετοχική ή εταιρική σύνθεση του νομικού προσώπου ή της νομικής οντότητας με ποσοστό που υπερβαίνει το 5% ή το 0,5% σε περίπτωση νομικού προσώπου εισηγμένου σε ρυθμιζόμενη χρηματιστηριακή αγορά.

Εάν η συμμετοχή του αιτούντος στη μετοχική ή εταιρική σύνθεση του νομικού προσώπου ή της νομικής οντότητας υπερβαίνει το 5% ή το 0,5%, κατά περίπτωση, δεν τίθεται όρος παρακράτησης επί του τιμήματος ούτε εγγράφεται εμπράγματο βάρος επί του μεταβιβαζόμενου ακινήτου, εφόσον συντρέχουν σωρευτικά οι ακόλουθες προϋποθέσεις:

1. Το νομικό πρόσωπο πρέπει να έχει συσταθεί τουλάχιστον πέντε χρόνια πριν από την αίτηση χορήγησης φορολογικής ενημερότητας.
2. Το σύνολο των οφειλών του νομικού προσώπου ή της νομικής οντότητας έχει υπαχθεί σε διαδικασία ρύθμισης και είναι ενήμερο και οι ρυθμίσεις ενεργές.
3. Να μην υπάρχουν οφειλές που ανάγονται σε χρόνο προγενέστερο των τριών (3) ετών από την ημερομηνία υπαγωγής στις διατάξεις του νόμου.
4. Το νομικό πρόσωπο ή η νομική οντότητα, του οποίου ή της οποίας οι οφειλές τελούν σε ρύθμιση τμηματικής καταβολής, δεν έχει αθετήσει την έγκαιρη πληρωμή δόσης των ρυθμισμένων οφειλών του κατά τα τελευταία πέντε (5) έτη.

Η αποδέσμευση και το «μπλόκο»

Εφόσον συντρέχουν όλες οι ανωτέρω προϋποθέσεις, το πρόσωπο που έχει αλληλέγγυα ευθύνη για τα εταιρικά χρέη, μπορεί να λάβει φορολογική ενημερότητα και να προχωρήσει στη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων,  χωρίς την επιβολή των συγκεκριμένων μέτρων διασφάλισης των συμφερόντων του Δημοσίου.

Αν όμως, δεν συντρέχουν οι παραπάνω προϋποθέσεις, οι νέες διατάξεις προβλέπουν ότι το ποσοστό παρακράτησης μπορεί να περιοριστεί έως το 7% του τιμήματος, εφόσον διασφαλίζονται οι εναπομείνασες οφειλές με εγγυήσεις ή εμπράγματες ασφάλειες.

Σχετικά με τον προσδιορισμό της απαιτούμενης διασφάλισης λαμβάνονται υπόψη τα ποσά που αντιστοιχούν στο 70% του τιμήματος για ρυθμισμένες οφειλές ή στο 50% του τιμήματος για οφειλές σε αναστολή είσπραξης, σύμφωνα με τις ειδικότερες προϋποθέσεις της διάταξης.

Αν προσφέρεται ακίνητο ως εγγύηση, η αξία του δεν υπολογίζεται στο σύνολό της, αλλά στο 80% της αντικειμενικής του αξίας.

Παράλληλα, για τον έλεγχο της εταιρικής συμμετοχής συνυπολογίζεται η άμεση ή έμμεση συμμετοχή συζύγου, μέλους συμφώνου συμβίωσης ή συγγενών πρώτου και δεύτερου βαθμού, του αλληλεγγύως ευθυνόμενου προσώπου.

Ακόμη, σε περίπτωση που, μετά τη χορήγηση του αποδεικτικού ενημερότητας, οι βεβαιωμένες οφειλές του νομικού προσώπου ή νομικής οντότητας παύσουν να είναι τακτοποιημένες, η Φορολογική Διοίκηση επιδιώκει αμελλητί και κατά προτεραιότητα την είσπραξή τους από το αλληλεγγύως ευθυνόμενο πρόσωπο που έλαβε την ενημερότητα.