Η πρόκληση της ανεύρεσης προσιτής κατοικίας, το υψηλό κατασκευαστικό κόστος, η ανάγκη ενίσχυσης της προσφοράς νέων κατοικιών και η διαρκής προσέλκυση επενδυτικών κεφαλαίων βρέθηκαν στο επίκεντρο των συζητήσεων κατά την έναρξη της Prodexpo 2026, που πραγματοποιήθηκε στο Ωδείο Αθηνών. Στελέχη κορυφαίων εταιρειών της αγοράς ακινήτων ανέδειξαν τις διαφορετικές ταχύτητες του κλάδου: από τη μία πλευρά, το έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον σε ξενοδοχεία, logistics και σύγχρονα επαγγελματικά ακίνητα και, από την άλλη, τις αυξανόμενες δυσκολίες των νοικοκυριών στην απόκτηση ή ενοικίαση κατοικίας. Παράλληλα, παρουσιάστηκαν νέα επενδυτικά σχέδια, εκτιμήσεις για την πορεία των τιμών και προτάσεις για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης.
Τα παραπάνω ζητήματα αναδείχθηκαν στο Executive Leaders' Breakfast, που προηγήθηκε των εργασιών του 27ου συνεδρίου Prodexpo. Στη συζήτηση στρογγυλής τραπέζης, που συντόνισε ο δημοσιογράφος Ντίνος Σιωμόπουλος, εκπρόσωποι της αγοράς κατέθεσαν εκτιμήσεις για τις προοπτικές του ελληνικού real estate, τις επενδυτικές ευκαιρίες και τις απαραίτητες θεσμικές παρεμβάσεις.
Ο Jeries Besarat, Διευθύνων Σύμβουλος του Polikatikia.gr, αναφέρθηκε στις θετικές επιπτώσεις του νέου πλαισίου για τις πολυκατοικίες, το οποίο εκσυγχρονίζει ένα καθεστώς που παρέμενε αμετάβλητο για έναν αιώνα. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη διάταξη για λήψη αποφάσεων με πλειοψηφία 51%, επισημαίνοντας ότι αυτό θα επισπεύσει τις διαδικασίες και θα διευκολύνει την είσπραξη κοινοχρήστων, καθιστώντας πιο επαγγελματικό τον ρόλο του διαχειριστή.
Ο Μάξιμος Καλατζής, Διευθύνων Σύμβουλος της Makt, τόνισε πως η εύρεση προσιτής κατοικίας αποτελεί πρόκληση πανευρωπαϊκά, με την Ελλάδα να βρίσκεται σε δύσκολη θέση λόγω της αναντιστοιχίας μισθών και τιμών ακινήτων. Επισήμανε ότι το κατασκευαστικό κόστος έχει αυξηθεί κατά 50% από την εποχή του covid, ενώ αναφέρθηκε στην πρόταση του πρωθυπουργού για το build to rent, σημειώνοντας πως το όφελος για τους κατασκευαστές δεν ξεπερνά το 15%. Υπογράμμισε τις καθυστερήσεις στα πολεοδομικά εργαλεία και χαρακτήρισε θετική τη θεσμοθέτηση της δυνατότητας μετατροπής ολόκληρου κτιρίου σε κατοικία ή γκαράζ.
Ο Τάσος Πανούσης, Διευθύνων Σύμβουλος της doValue Greece & Πρόεδρος της FinTHESIS Financing Solution Creators, ανέδειξε την υστέρηση της ελληνικής αγοράς διαμεσολάβησης στεγαστικών δανείων, που καλύπτει μόλις το 15% των εκταμιευόμενων δανείων. Σε ένα περιβάλλον με αυξανόμενες τιμές ακινήτων και επιτόκια, τόνισε την ανάγκη συμβουλευτικής προς τους δανειολήπτες και προέβλεψε νέο υψηλό 10ετίας στην εκταμίευση στεγαστικών δανείων το 2027.
Αναπτυξιακές πρωτοβουλίες και επενδυτικές τάσεις
Ο Λευτέρης Ποταμιάνος, Πρόεδρος της Ο.Σ.Μ.Α.Σ., παρουσίασε προτάσεις για τη ρύθμιση των μεσιτικών γραφείων, όπως η δημιουργία μητρώου μεσιτών και η πιστοποίηση του επαγγέλματος. Επεσήμανε τις υπερβολικές προσδοκίες πολλών ιδιοκτητών για υψηλές τιμές, υπογραμμίζοντας τον ρόλο του επαγγελματία στη σωστή καθοδήγηση της αγοράς.
Ο Γιάννης Ρεβύθης, Ιδρυτής & Γενικός Διευθυντής της Revithis Real Estate, αναφέρθηκε στην κυβερνητική πολιτική για το στεγαστικό, εκτιμώντας ότι δεν έχουν κατατεθεί οι απαραίτητες καινοτομίες για την υποστήριξη της ελληνικής οικογένειας. Θεώρησε λανθασμένο το μέτρο αύξησης του φόρου μεταβίβασης και πρότεινε τη μελέτη κατάργησης του κατασκευαστικού ΦΠΑ, ενώ ανέδειξε το υψηλό κόστος οικοδομής ως σημαντική πρόκληση.
Ο Ερρίκος Αρώνες, Διευθύνων Σύμβουλος της Hellenic Properties, τόνισε ότι ο τομέας της φιλοξενίας παρουσιάζει σημαντικές ευκαιρίες υπεραξίας, με έντονο ενδιαφέρον από ξένους επενδυτές. Εκτίμησε ότι οι τιμές θα διατηρηθούν, καθώς οι επενδύσεις συνεχίζονται, ενώ ανέδειξε ως πλεονέκτημα για την Ελλάδα τη διαχείριση του δημόσιου χρέους.
Ο Θεόδωρος Γαβριηλίδης, Chief Investment Officer της LAMDA Development, αναφέρθηκε στις εξελίξεις στο Ελληνικό, επισημαίνοντας ότι το 2027 θα φέρει σημαντικές αλλαγές, με τη λειτουργία εμπορικού κέντρου, μαρίνας και την εγκατάσταση των πρώτων κατοίκων.
Ο Γιάννης Γκάνος, Διευθύνων Σύμβουλος της Alpha Real Estate, ανέφερε τα πλάνα επέκτασης της εταιρείας σε επενδυτικές υπηρεσίες και την πρόθεση επένδυσης άνω του 1 δισ. ευρώ σε ακίνητα. Επισήμανε τη δημιουργία ενοποιημένης ιδιοκτησίας 55.000 τ.μ. στο κέντρο της Αθήνας.
Ο Νίκος Δήμτσας, Αναπληρωτής Διευθύνων Σύμβουλος της Dimand, σημείωσε ότι το στεγαστικό πρόβλημα απαιτεί κατάλληλο θεσμικό πλαίσιο και συνεργασία με το δημόσιο. Πρότεινε τον περιορισμό του κατασκευαστικού ΦΠΑ, τη χρηματοδότηση χαμηλού κόστους και πολεοδομικά κίνητρα, ενώ ενημέρωσε για την πρόοδο των έργων της εταιρείας σε Γούρνες και Καμπά.
Ο Τάσος Καζίνος, Διευθύνων Σύμβουλος της Trastor, αναφέρθηκε στη συμμετοχή 13 ξένων επενδυτών στην πρόσφατη αύξηση μετοχικού κεφαλαίου ύψους 150 εκατ. ευρώ και τα επενδυτικά σχέδια της εταιρείας έως το 2027, κυρίως στον κλάδο των logistics.
Ο Πάνος Καρπάθιος, Διευθύνων Σύμβουλος της Karpathios Development, τόνισε τη σημασία του σχεδιασμού και την ανάγκη να διαβλέπει μια εταιρεία τις πραγματικές ανάγκες της αγοράς. Η εταιρεία έχει υπό ανέγερση 150.000 τ.μ. και σχεδιάζει επενδύσεις στα logistics και τον τουρισμό.
Ο Γιώργος Ταμπουρέας, Γενικός Διευθυντής της Telekom Estate, παρουσίασε τη διαχείριση 2.300 ακινήτων συνολικής αξίας 1,3 δισ. ευρώ, αναφερόμενος σε σημαντικά έργα όπως το κτίριο Ιλισσός και το μέγαρο της Πατησίων, που θα μετατραπεί σε σύγχρονους χώρους γραφείων.
Ο Κέννυ Ευαγγέλου, Partner, Deal Advisory, Real Estate της KPMG, υπογράμμισε ότι η πρόκληση για τον επενδυτή είναι η δημιουργία υπεραξίας σε ακίνητα χαμηλής απόδοσης και επισήμανε τη μεγάλη έλλειψη φοιτητικών κατοικιών.
Ο Χρήστος Κοσμάς, Partner, Strategy & Transactions, Real Estate Leader της Deloitte, ανέφερε ότι η επενδυτική βαθμίδα προσέλκυσε επενδυτές από το εξωτερικό, ενώ η αύξηση των τιμών ακινήτων συνεχίζεται με χαμηλότερο ρυθμό λόγω ωρίμανσης της αγοράς. Τόνισε ότι η Αθήνα είναι η τρίτη πιο ακριβή ευρωπαϊκή πόλη για αγορά κατοικίας με βάση το διαθέσιμο εισόδημα.
Ο Νίκος Κουντουριώτης, Διευθύνων Εταίρος της Colliers Greece & Cyprus, σημείωσε το ενδιαφέρον για αποθήκες και ξενοδοχεία και ανέδειξε τον ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης στη νέα εποχή της αγοράς ακινήτων.
Ο Δημήτρης Παπούλης, Διευθύνων Σύμβουλος της Trade Estates, τόνισε τη σημασία της εξειδίκευσης και των ισχυρών σχέσεων με ξένους retailers. Ανέφερε ότι το πενταετές πλάνο των 750 εκατ. ευρώ θα υλοποιηθεί ταχύτερα, ενώ τίθεται νέος στόχος για επενδύσεις 1 δισ. ευρώ έως το 2031.
Ο Γιάννης Παρασκευόπουλος, Γενικός Διευθυντής της Danos, an alliance member of BNP Paribas Real Estate, ανέδειξε τη ζήτηση για τον τομέα της φιλοξενίας, κυρίως σε τετράστερα και πεντάστερα ξενοδοχεία, και εκτίμησε ότι η θετική πορεία του τουρισμού θα συνεχιστεί.
Ο Δημήτρης Μελαχροινός, Συν-Ιδρυτής & Διευθύνων Σύμβουλος του Spitogatos.gr, υπογράμμισε πως το έλλειμμα προσφοράς κατοικίας οδηγεί σε αυξήσεις τιμών και αδυναμία πολλών νοικοκυριών να ανταποκριθούν στο κόστος. Επισήμανε την ανάγκη για σοκ προσφοράς και κατέγραψε αύξηση τιμών 5% φέτος, με το μεγαλύτερο ενδιαφέρον για αγορά κατοικίας να προέρχεται από ΗΠΑ, Γερμανία και Ηνωμένο Βασίλειο.
Ο Δημήτρης Οικονόμου, Συν-Ιδρυτής & Διευθύνων Σύμβουλος της MyStudentFlat, παρουσίασε την πρώτη πλατφόρμα για φοιτητικές κατοικίες με δυνατότητα online σύναψης συμβολαίων. Χαιρέτισε την πρόταση για build to rent και ανακοίνωσε νέα πλατφόρμα για επαγγελματικά ακίνητα, με στόχο τη διεθνή επέκταση μετά το 2028.
Η Λίλα Τσιτσογιαννοπούλου, Director of Real Estate Advisory της PwC, ανέδειξε τη δυναμική της ελληνικής αγοράς prime ακινήτων, με το μεγαλύτερο ενδιαφέρον στα logistics και τα βιοκλιματικά κτίρια. Τόνισε τη σημασία της τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης ως επιταχυντών επενδυτικής αξίας.
Τέλος, η Τάνια Τζίκα, Πρόεδρος της ELVIAL, επισήμανε τη μεταστροφή της αγοράς προς προϊόντα υψηλής ενεργειακής απόδοσης και την ανάγκη ολοκληρωμένων λύσεων. Αναφέρθηκε στη συμμετοχή της εταιρείας σε μεγάλα έργα, όπως το ΦΙΞ στη Θεσσαλονίκη, που αναμένεται να αλλάξει τη δυτική είσοδο της πόλης.