Σε δημόσια διαβούλευση δόθηκε το νέο σχέδιο νόμου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με στόχο την ενίσχυση της προστασίας των οφειλετών και την αυστηρότερη εποπτεία των servicers. Το νομοσχέδιο φέρνει σημαντικές ρυθμίσεις για τη φορολόγηση των κρυπτοστοιχείων, την κεφαλαιαγορά, το τραπεζικό σύστημα, το αγροτικό πετρέλαιο, τις ηλεκτρονικές πληρωμές, την αγορά καυσίμων και τη νέα λογιστική λειτουργία της Γενικής Κυβέρνησης.
Στο επίκεντρο του σχεδίου βρίσκονται 16 παρεμβάσεις για το ιδιωτικό χρέος. Οκτώ αφορούν την προστασία των οφειλετών και την ενίσχυση των ρυθμίσεων, ενώ άλλες οκτώ εστιάζουν στη διαφάνεια, την εποπτεία και τη λογοδοσία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων.
Η πιο σημαντική αλλαγή είναι η εισαγωγή νέας, αυτοτελούς και τυποποιημένης διαδικασίας διμερούς ρύθμισης, αντικαθιστώντας τον Κώδικα Δεοντολογίας. Θεσπίζονται σαφείς προθεσμίες: ο πιστωτής πρέπει να απαντήσει εντός τριών μηνών, ενώ η διαδικασία ολοκληρώνεται το αργότερο σε έξι μήνες.
Τρεις μήνες πριν από πλειστηριασμό, ο πιστωτής οφείλει να προτείνει ρύθμιση που να είναι κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη, λαμβάνοντας υπόψη την ικανότητα αποπληρωμής, τα εισοδήματα και την περιουσιακή κατάσταση του οφειλέτη. Οι προτάσεις υποβάλλονται εγγράφως και, όταν υπάρχουν δύο εναλλακτικές, κατατίθενται και οι δύο. Σε περίπτωση απόρριψης, απαιτείται έγγραφη αιτιολογία, ενώ δίνεται δυνατότητα διαμεσολάβησης μέσω του Ελληνικού Χρηματοοικονομικού Μεσολαβητή.
Επιπλέον, τίθεται ανώτατο όριο 15% στην προκαταβολή που μπορεί να απαιτήσει ο πιστωτής για διμερή ρύθμιση, όταν μέχρι σήμερα η προκαταβολή έφθανε ακόμη και το 50% της οφειλής.
Ενίσχυση προστασίας οφειλετών και αυστηρότερη εποπτεία servicers
Όσο ο οφειλέτης τηρεί ενεργή ρύθμιση, απαγορεύεται η καταγγελία της, η έκδοση ή εκτέλεση διαταγής πληρωμής, η κατάσχεση και ο πλειστηριασμός. Σε περίπτωση παραβίασης, η πράξη θεωρείται αυτοδικαίως άκυρη, ο οφειλέτης πιστώνεται με ποσό ίσο με πέντε μηνιαίες δόσεις και η ρύθμιση παρατείνεται κατά πέντε μήνες χωρίς επιβάρυνση. Επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο από 50.000 έως 500.000 ευρώ και αυξημένες εποπτικές συνέπειες σε περίπτωση επανάληψης.
Ο οφειλέτης δικαιούται να ζητήσει δωρεάν πλήρη εικόνα της οφειλής του, με όλα τα σχετικά στοιχεία να παρέχονται εντός 45 ημερών. Αν δεν τηρηθεί η προθεσμία, αναστέλλεται η τοκοφορία μέχρι να χορηγηθούν τα έγγραφα.
Επανέρχεται η ρύθμιση του άρθρου 39 του ν. 3259/2004 για παλαιές ληξιπρόθεσμες οφειλές, ενώ διευρύνεται η προστασία για ΑμεΑ και στους γονείς ή νόμιμους φροντιστές εξαρτώμενων τέκνων με πιστοποιημένη αναπηρία τουλάχιστον 67%.
Οι servicers θα υποχρεούνται να δημοσιοποιούν κάθε χρόνο οικονομικά στοιχεία, στοιχεία διακυβέρνησης, χαρτοφυλακίων και διαχείρισης παραπόνων. Παράλληλα, θα υποβάλλουν ετησίως στην Τράπεζα της Ελλάδος στρατηγικά σχέδια διαχείρισης απαιτήσεων.
Για τιτλοποιήσεις με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου, θεσπίζεται ετήσιος ανεξάρτητος διαχειριστικός έλεγχος, με περίληψη των πορισμάτων να δημοσιοποιείται και την πλήρη έκθεση να αποστέλλεται στις αρμόδιες αρχές.
Νέο πλαίσιο για κρυπτοστοιχεία και φορολογία
Το νομοσχέδιο καλύπτει το νομοθετικό κενό στη φορολογική μεταχείριση των κρυπτοστοιχείων, ενισχύοντας τη φορολογική βεβαιότητα. Η υπεραξία από μεταβίβαση κρυπτοστοιχείων φυσικών προσώπων προτείνεται να φορολογείται με συντελεστή 10%, με απαλλαγή για υπεραξία έως 500 ευρώ ανά έτος. Η ανταλλαγή ενός κρυπτοστοιχείου με άλλο δεν δημιουργεί φορολογητέα υπεραξία.
Ορίζεται ο τρόπος αποτίμησης κρυπτοστοιχείων που δίνονται ως παροχή σε είδος, ενώ η αγορά κρυπτοστοιχείων εντάσσεται στις δαπάνες απόκτησης περιουσιακών στοιχείων για σκοπούς τεκμηρίων. Αποδόσεις από δραστηριότητες όπως δανεισμός ή staking θα φορολογούνται ως τόκοι με συντελεστή 10%.
Για φόρους κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών, τα κρυπτοστοιχεία χαρακτηρίζονται ως ασώματη κινητή περιουσία κείμενη στην αλλοδαπή. Δεν επιβάλλεται Ψηφιακό Τέλος Συναλλαγής κατά την πώληση κρυπτοστοιχείων, ενώ προβλέπεται δυνατότητα οικειοθελούς δήλωσης υπεραξιών από παλαιότερες μεταβιβάσεις χωρίς πρόστιμα ή τόκους εντός 12 μηνών από τη δημοσίευση του νόμου.
Ρυθμίσεις για αγροτικό πετρέλαιο, ηλεκτρονικές πληρωμές και καύσιμα
Ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης στο αγροτικό πετρέλαιο επιστρέφεται απευθείας στους δικαιούχους αγρότες έως τις 31 Οκτωβρίου 2026. Από τον Νοέμβριο, η έκπτωση θα εφαρμόζεται ψηφιακά στο τιμολόγιο αγοράς και το ποσό θα επιστρέφεται στους πρατηριούχους ως ακατάσχετο και ασυμψήφιστο.
Καθιερώνεται υποχρεωτική χρήση ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής για παραδόσεις αγαθών από εταιρείες courier, με πρόστιμο ίσο με το διπλάσιο της αξίας της συναλλαγής για όσους δέχονται μετρητά. Θα εκδοθεί υπουργική απόφαση για τις εξαιρέσεις.
Για τα πρατήρια καυσίμων που σφραγίζονται λόγω παραβάσεων, το νομοσχέδιο ρυθμίζει τη διαχείριση των καυσίμων που παραμένουν. Κανονικά καύσιμα θα διατίθενται στην αγορά, ενώ τα νοθευμένα θα κατάσχονται. Τίθεται χρονικό όριο στη διακοπή διακίνησης καυσίμων και διευκρινίζεται ποιος αναλαμβάνει την απάντληση όταν δεν υπάρχει προμηθεύτρια εταιρεία.
Εκσυγχρονισμός χρηματοπιστωτικού τομέα και λογιστικής λειτουργίας
Μεγάλο μέρος του νομοσχεδίου αφορά τον εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου του χρηματοπιστωτικού τομέα και την ενσωμάτωση ευρωπαϊκών Οδηγιών. Περιλαμβάνει παρεμβάσεις για την εποπτεία πιστωτικών ιδρυμάτων, την τραπεζική ένωση, το πλαίσιο εξυγίανσης και διαχείρισης τραπεζικών κρίσεων και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Ενισχύεται η εποπτεία τραπεζών και υποκαταστημάτων τρίτων χωρών, καθώς και η διαχείριση περιβαλλοντικών, κοινωνικών και διακυβέρνησης κινδύνων. Επικαιροποιείται το πλαίσιο για επενδυτικά κεφάλαια, ΔΟΕΕ και ΟΣΕΚΑ για μεγαλύτερη διαφάνεια και αποτελεσματικότητα.
Η Ελλάδα εντάσσεται πλήρως στο Ευρωπαϊκό Ενιαίο Σημείο Πρόσβασης (ESAP), διευκολύνοντας την πρόσβαση επενδυτών και επιχειρήσεων σε συγκρίσιμα εταιρικά και χρηματοοικονομικά δεδομένα.
Αλλάζουν οι κανόνες για πολυμερείς μηχανισμούς διαπραγμάτευσης και αγορές ανάπτυξης ΜμΕ, με στόχο την ευκολότερη άντληση κεφαλαίων από τις δημόσιες αγορές, ειδικά για μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.
Το νομοσχέδιο προετοιμάζει επίσης την εφαρμογή, από 1η Ιανουαρίου 2027, του νέου Λογιστικού Πλαισίου Γενικής Κυβέρνησης. Το σύστημα βασίζεται στη λογιστική του δεδουλευμένου και στα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα για τον Δημόσιο Τομέα (IPSAS), με βασικό εργαλείο το gov-ERP.
Αναδιαμορφώνονται οι διαδικασίες ανάληψης, ελέγχου και εκκαθάρισης δημόσιων δαπανών, επικαιροποιούνται οι αρμοδιότητες του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους και των οικονομικών υπηρεσιών των φορέων, ενώ ενισχύονται η λογοδοσία, ο προγραμματισμός και ο έλεγχος των δημόσιων οικονομικών.
Η δημόσια διαβούλευση για το νομοσχέδιο «Ενίσχυση εποπτείας των υπό διαχείριση απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις - Προστασία συνεπών οφειλετών - Ενίσχυση των συλλογικών επενδύσεων και της κεφαλαιαγοράς καθώς και της διαχείρισης κινδύνων και της εποπτείας του χρηματοπιστωτικού συστήματος - Ενσωμάτωση των Οδηγιών (ΕΕ) 2024/1619, (ΕΕ) 2024/1640, (ΕΕ) 2024/2994, (ΕΕ) 2024/927, (ΕΕ) 2023/2864 και (ΕΕ) 2024/2811, διατάξεις αρμοδιότητας της Γενικής Γραμματείας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους - Συνταξιοδοτική ρύθμιση - και λοιπές διατάξεις» θα ολοκληρωθεί στις 22 Οκτωβρίου 2026, με στόχο την ψήφισή του την πρώτη εβδομάδα του Νοεμβρίου.