Με αποφασιστικά βήματα προχωράει η Ευρωπαϊκή πρωτοβουλία EuroPA, μέσα από την οποία η ΔΙΑΣ ένωσε το ελληνικό σύστημα άμεσων πληρωμών IRIS με αντίστοιχες υπηρεσίες σε άλλες πέντε ευρωπαϊκές χώρες. Μέχρι τώρα στο σχήμα συμμετείχαν η Eurobank, η Τράπεζα Πειραιώς και η Viva, ενώ από σήμερα εντάσσεται η Εθνική Τράπεζα και εντός του μήνα θα προστεθεί και η Snappi, ανέφερε στο Business Daily η Διευθύνουσα Σύμβουλος της ΔΙΑΣ, Σταυρούλα Καμπουρίδου.
Κατά τους πρώτους δύο μήνες της πρωτοβουλίας EuroPA πραγματοποιήθηκαν περίπου 1.000 άμεσες συναλλαγές IRIS εκτός συνόρων, αριθμός διόλου αμελητέος αν αναλογιστεί κανείς πως είναι η πρώτη φορά που οι ευρωπαίοι πολίτες μπορούν να στείλουν δωρεάν χρήματα σε διαφορετικές τράπεζες πέρα από τα σύνορα της χώρας τους.
Παράλληλα, η υπηρεσία προσφέρεται από περιορισμένο αριθμό τραπεζών και μόνο στο P2P, δηλαδή αφορά άμεσες μεταφορές χρημάτων μεταξύ ιδιωτών. Η σταδιακή ένταξη των υπόλοιπων ελληνικών τραπεζών, που αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του έτους, θα διευρύνει περαιτέρω την πρόσβαση των χρηστών στο ευρωπαϊκό δίκτυο άμεσων πληρωμών EuroPA.
Υπενθυμίζεται πως μέσω του EuroPA (European Payments Alliance), τα σύνορα μεταξύ Ελλάδας και Πορτογαλίας, Ισπανίας, Ιταλίας και Ανδόρας στις άμεσες πληρωμές καταργούνται και οι χρήστες του IRIS μπορούν να μεταφέρουν και να λαμβάνουν χρήματα χρησιμοποιώντας μόνο τον αριθμό κινητού τηλεφώνου, χωρίς την ανάγκη καταχώρισης IBAN.
Αυτήν τη στιγμή, το EuroPA ενώνει 53 εκατομμύρια ευρωπαίους πολίτες, με στόχο η συνολική εμβέλεια να φτάσει σωρευτικά σε 18 χώρες, ενώνοντας πάνω από 176 εκατομμύρια ευρωπαίους πολίτες. Σε δεύτερη φάση και εντός του 2027 οι διασυνοριακές άμεσες πληρωμές θα φτάσουν σε ηλεκτρονικά και φυσικά καταστήματα, γεγονός που θα αποτελέσει και το «κλειδί» της απεξάρτησης από ξένους παρόχους πληρωμών.
Το στοίχημα της ανεξαρτησίας της ΕΕ στις πληρωμές
Οι άμεσες πληρωμές και η ενιαία ευρωπαϊκή διαλειτουργικότητα, σε συνδυασμό με το ψηφιακό ευρώ, μπορούν να αποτελέσουν το «διαβατήριο» της Ευρώπης προς την απεξάρτηση από ξένους παρόχους πληρωμών, όπως η Visa και η Mastercard.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα τονίζει πως η ενίσχυση της αυτονομίας της Ευρώπης στον χώρο των πληρωμών είναι απαραίτητη, δεδομένου πως περίπου δύο στις τρεις συναλλαγές μέσω καρτών στην Ευρωζώνη διεκπεραιώνονται από μη-ευρωπαίους παρόχους υπηρεσιών.
Αυτή η εξάρτηση δημιουργεί κινδύνους για την οικονομική ασφάλεια και την νομισματική κυριαρχία της Ευρώπης, ιδιαίτερα σε μια περίοδο αυξανόμενων γεωπολιτικών εντάσεων, για αυτό και συστάθηκε η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία EuroPA. Προς αυτήν την κατεύθυνση, ολοκληρώθηκε η ένταξη της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή πρωτοβουλία EuroPA, που θα επιτρέπει στους Έλληνες πολίτες να χρησιμοποιούν το IRIS και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αλλά και το αντίστροφο.
Με αυτόν τον τρόπο, οι ταξιδιώτες μπορούν να πραγματοποιούν άμεσες πληρωμές σε άλλες χώρες με ένα σύστημα που τους είναι οικείο, χωρίς επιπλέον χρέωση, διευκολύνοντας τις διασυνοριακές συναλλαγές.
Σημείο-κλειδί αποτελεί το γεγονός πως οι άμεσες πληρωμές δεν θα περιορίζονται σε χώρες του ευρώ, αλλά θα μπορούν να εφαρμοστούν και σε άλλα νομίσματα, όπως είναι η σουηδική κορώνα, η δανέζικη κορώνα, το ελβετικό φράγκο.
Μάλιστα, η διασύνδεση αναμένεται να ξεπεράσει τα ευρωπαϊκά σύνορα, αφού χώρες όπως η Ινδία έχουν εκφράσει το ενδιαφέρον τους να συνδεθούν με την υποδομή άμεσων πληρωμών της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), κάτι που θα αυξήσει σημαντικά τις εισροές χρήματος στη χώρα αλλά και στην Ευρώπη.
«Τρέχει» το εγχώριο IRIS
Σε εγχώριο επίπεδο, το σύστημα άμεσων πληρωμών IRIS συνεχίζει να καταγράφει υψηλά διψήφια ποσοστά ανόδου και τα τρία υποπροϊόντα του. Στο διάστημα Ιανουαρίου-Ιουλίου 2026 πραγματοποιήθηκαν 94,4 εκατομμύρια συναλλαγές, συνολικής αξίας 8 δισ. ευρώ, ποσά αυξημένα σε ετήσια βάση κατά 41,7% και 42,5% αντίστοιχα.
Τον Αύγουστο, η αύξηση επιβραδύνθηκε, κυρίως λόγω εποχικότητας, με τις συναλλαγές να διαμορφώνονται σε 13,5 εκατομμύρια, αυξημένες κατά 25,5% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περσινή χρονιά, ενώ η συνολική αξία τους έφτασε τα 1,3 δισ. ευρώ.
Κοιτώντας τα επιμέρους στοιχεία, οι ιδιώτες που χρησιμοποιούν το IRIS αυξήθηκαν κατά 444.500 στο οκτάμηνο και άγγιξαν τους 4.710.034. Συνολικά, το IRIS P2P σημείωσε 82,2 εκατομμύρια συναλλαγές (+41,1%) αξίας 4,6 δισ. ευρώ (+50,7%) το διάστημα Ιανουάριος-Ιούλιος 2026, ενώ τον Αύγουστο οι συναλλαγές ανήλθαν σε 11,8 εκατομμύρια (+22,7%), συνολικής αξίας 589,4 εκατ. ευρώ (+31,5%)
Όσον αφορά στο IRIS για ελεύθερους επαγγελματίες (P2Pro) στο οκτάμηνο οι ελεύθεροι επαγγελματίες αυξήθηκαν κατά αυξήθηκαν κατά 10.574 και στο σύνολό τους διαμορφώθηκαν σε 594.019. Οι συναλλαγές της κατηγορίας σημείωσαν εκρηκτική άνοδο, καθώς ο όγκος τους άγγιξε τα 2,1 εκατομμύρια (+59,3%) στο επτάμηνο, συν 254.510 (+41,9%) τον Αύγουστο, ενώ η αξία τους ανήλθε σε 161,2 εκατ. ευρώ (+72,2%) στο επτάμηνο, επιπλέον των 20 εκατ. (+54,5%) του Αυγούστου.
Τέλος, πραγματοποιήθηκαν 10 εκατομμύρια συναλλαγές (+51,9%) μέσω IRIS eCommerce στα φυσικά και ηλεκτρονικά καταστήματα της Ελλάδας, συνολικής αξίας 3,3 δισ. ευρώ (+29,7%). Μόνο τον Αύγουστο, ο όγκος συναλλαγών άγγιξε τις 1,4 εκατ. (+50,1%) και η αξία τους τα 549 εκατ. ευρώ (+40,6%).