Στον αέρα βρίσκεται η επανεκκίνηση του Οδοντωτού μετά την «κόκκινη κάρτα» που έβγαλε το Ελεγκτικό Συνέδριο στην προγραμματική σύμβαση με το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος.
Η σχετική απόφαση επικαλείται μια σειρά πλημμελειών, οι οποίες μαρτυρούν προχειρότητα που ακουμπά όλους τους εμπλεκόμενους, παρότι χρειάστηκαν πέντε μήνες για να περάσει το σχέδιο της συμφωνίας την πόρτα του ανωτάτου δημοσιονομικού δικαστηρίου.
Είναι χαρακτηριστικό ότι ενώ το σχέδιο εστάλη για προσυμβατικό έλεγχο στις 20 Αυγούστου 2026, προβλέπεται ως ορόσημο για το ενδιάμεσο τεχνικό υπόμνημα επανεκτίμησης της κατάστασης ενόψει της χειμερινής περιόδου, η 30η Σεπτεμβρίου2026. Χρονική πρόβλεψη εκ των πραγμάτων ανέφικτη, αφού η σύμβαση δεν είχε καν ως τότε υπογραφεί.
Δεν είναι, όμως, αυτή η μόνη πρόβλεψη ή εκτίμηση που έπεσε έξω σχετικά με την επανεκκίνηση του Οδοντωτού, αφού οι αρχικές πληροφορίες έθεταν ως ορίζοντα το καλοκαίρι. Ενώ μόλις πριν λίγες ημέρες, η πρώην υφυπουργός Μεταφορών και βουλευτής Αχαΐας της Νέας Δημοκρατίας, Χριστίνα Αλεξοπούλου, ανακοίνωσε, μετά από συνάντηση με τον πρόεδρο του ΤΕΕ, Γιώργο Στασινό, ότι «ως τις 15 Οκτωβρίου η ιστορική γραμμή Διακοπτού-Καλαβρύτων επιστρέφει σε λειτουργία».
Χαμένες προθεσμίες, ανέφικτα ορόσημα
Με τη γραμμή να παραμένει κλειστή εδώ και επτά μήνες, το «αλαλούμ» γύρω από την επανεκκίνηση προκαλεί νέο κύμα ανησυχίας στις τοπικές κοινωνίες. Η επιτροπή πρωτοβουλίας φορέων και πολιτών Διακοπτού – Καλαβρύτων ζητά άμεση ενημέρωση για το χρονοδιάγραμμα, παραθέτοντας επιμέρους εκκρεμότητες.
Μεταξύ αυτών, ότι δεν έχει βεβαιωθεί από την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας η χρηματοδότηση της μελέτης, ύψους 1,86 εκατ. ευρώ (με ΦΠΑ), ενώ θα έπρεπε ήδη να προχωρά η εγκατάσταση των συστημάτων παρακολούθησης της γραμμής ως τις 18 Νοεμβρίου 2026.
Τίθεται, παράλληλα, προβληματισμός σχετικά με το τροχαίο υλικό, καθώς δεν υπάρχει κανένα νεότερο για τη διαθεσιμότητα τουλάχιστον τριών συρμών του Οδοντωτού από τη Hellenic Train.
Σε ανακοίνωσή της η πρωτοβουλία φορέων και πολιτών, επισημαίνει πως αν δεν υπάρξουν εντός του πρώτου δεκαημέρου του μήνα εξελίξεις και σαφής ενημέρωση για το χρονοδιάγραμμα, τότε θα συγκληθεί νέα λαϊκή συνέλευση των κοινωνιών Διακοφτού και Καλαβρύτων. Προειδοποιώντας, μάλιστα, για «νέες δυναμικές και επιτελικές δράσεις».
Προϋπολογισμός χωρίς τεκμηρίωση, ερωτήματα για τον ρόλο του ΤΕΕ
Η επιχειρηματολογία, πάντως, του Ελεγκτικού Συνεδρίου γύρω από τα επιμέρους «κενά» στο σχέδιο της προγραμματικής σύμβασης αναδεικνύει την αποτυχία ακόμα και να αποτυπωθεί το εύρος των υποχρεώσεων που αναλαμβάνει το ΤΕΕ.
Όπως επισημαίνεται, «από τα στοιχεία του φακέλου και την απάντηση της περιφέρειας, δεν προκύπτει ότι έχουν αποσαφηνισθεί και τεκμηριωθεί επαρκώς η συγκεκριμένη συμβολή του ΤΕΕ και η κατανομή του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου μεταξύ του ΤΕΕ και των τρίτων αναδόχων».
Κατά το ανώτατο δημοσιονομικό δικαστήριο, δεν αρκεί η επίκληση του θεσμικού ρόλου του ΤΕΕ ως τεχνικός σύμβουλος της πολιτείας, ειδικά από τη στιγμή που ως φορέας υλοποίησης «θα αξιοποιήσει μέσα και τεχνογνωσία αναδόχων». Όπως εξηγείται, δεν είναι δυνατόν να επαληθευτεί εάν μέσω της σύμβασης, η περιφέρεια θα χρηματοδοτήσει ένα πακέτο τεχνικών υπηρεσιών, το οποίο τελικά θα υλοποιηθεί μέσω τρίτων αναδόχων.
Το ζήτημα μάλιστα χαρακτηρίζεται ως κρίσιμο, καθώς για να καλείται μία σύμβαση προγραμματική, αυτή «δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως εναλλακτικός τρόπος ανάθεσης του αντικειμένου που, κατ’ ουσίαν, αποτελεί αντικείμενο δημόσιας σύμβασης». Αυτό με λίγα λόγια θα απαιτούσε ανοιχτές διαγωνιστικές διαδικασίες, που είναι ανταγωνιστικές και πιο χρονοβόρες.
Απουσιάζει ακόμα επαρκής και τεκμηριωμένη ανάλυση του προϋπολογισμού του έργου, που ανέρχεται σε 1,5 εκατ. ευρώ (προ ΦΠΑ). Ακόμα και η εκ των υστέρων απόπειρα να καλυφθεί αυτό το κενό, δεν συμμορφώθηκε με τις απαιτήσεις για πλήρη αντιστοίχιση δαπανών με παραδοτέα.
Η κατανομή περιορίστηκε ως εξής: α) 1,13 εκατ. ευρώ για «τεχνολογίες αιχμής», β) 180.000 ευρώ για τη μελέτη κινδύνου καταπτώσεων βράχων/φερτών υλικών, γ) 190.000 ευρώ για μελέτες άμεσων και μόνιμων μέτρων και έργων.
Φυσικό αντικείμενο
Αντικείμενο της προγραμματικής σύμβασης αποτελεί η αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης της γραμμής και η realtime ενόργανη παρακολούθηση της γραμμής (αισθητήρες, επιταχυνσιογράφοι, κάμερες). Επίσης, θα εντοπισθούν των σημεία όπου απαιτούνται παρεμβάσεις και θα αξιολογηθούν οι προϋποθέσεις ασφαλούς επαναλειτουργίας.
Υπογραμμίζεται, δε, στην απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου ότι η μελέτη του ΤΕΕ δεν συνιστά απόφαση επαναλειτουργίας, περιορισμού, αναστολής ή άρσης περιορισμών λειτουργίας της γραμμής. Θα προσφέρει όμως το τεχνικό και πληροφοριακό υπόβαθρο για να ληφθούν οι σχετικές αποφάσεις.
Έτσι, με το ενδιάμεσο υπόμνημα επανεκτίμησης, το οποίο είχε ορισθεί ως ειδικό ενδιάμεσο παραδοτέο για τις 30/09/2026 που έχει ήδη παρέλθει, θα αξιολογείται η κατάσταση της γραμμής και των πρανών επιρροής. Σε αυτό, θα προσδιορίζονται «προσωρινά τεχνικά κατώφλια επιφυλακής/συναγερμού, ιδίως ως προς σωρευτική βροχόπτωση, ένταση-διάρκεια βροχόπτωσης και λοιπά επιβαρυντικά φαινόμενα ή/και ως προς τις μετρήσεις των λοιπών αισθητήρων».
Σύμφωνα με πληροφορίες, προκειμένου να μην υπάρξουν γραφειοκρατικές καθυστερήσεις, οι εμπειρογνώμοντες του ΤΕΕ έχουν ήδη προχωρήσει στην κατηγοριοποίηση των επιμέρους τμημάτων της γραμμής ανά επίπεδο επικινδυνότητας.
Όμως, ο πλήρης εκτροχιασμός της υπογραφής της προγραμματικής συμφωνίας δεν αφήνει πολλά περιθώρια αισιοδοξίας, παρότι το αρμόδιο υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών εξετάζει τρόπους να ξεμπλοκάρει τη διαδικασία.
Αστερίσκος το τροχαίο υλικό
Παρότι από την πλευρά του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, η αναστολή λειτουργίας του Οδοντωτού αποδόθηκε αποκλειστικά στα κατολισθητικά φαινόμενα, δυσεπίλυτο γρίφο αποτελεί, σύμφωνα με πληροφορίες, η συντήρηση του τροχαίου υλικού. Ένα κρίσιμο ζήτημα που μέχρι σήμερα παραμένει στη σκιά, χωρίς να έχει τεθεί καν μεταξύ των προϋποθέσεων για την επανεκκίνηση της ιστορικής διαδρομής.
Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι από τα 25 περιστατικά που σημειώθηκαν στο δίκτυο Διακοπτού – Καλαβρύτων το 2025, ποσοστό 44% οφείλονταν σε αστοχία τροχαίου υλικού, ήτοι 11 περιστατικά. Ενώ σε κατολισθήσεις αποδόθηκαν 7 και ένα ακόμη σε αστοχία της υποδομής.
Όμως η έλλειψη ανταλλακτικών για τη συντήρηση και επισκευή των συρμών, συνιστά έναν ακόμα αστερίσκο στην επανεκκίνηση των δρομολογίων. Σημειώνεται ότι η συντήρηση του τροχαίου υλικού γίνεται αποκλειστικά από τη Hellenic Train, μετά την απόκτηση της δημόσιας εταιρείας συντήρησης το 2019 μέσω διαγωνισμού του τότε ΤΑΙΠΕΔ.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
