Η Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες εντόπισε, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, πρακτικές νομιμοποίησης χρημάτων από εγκληματική δραστηριότητα μέσω εταιρειών κοινής ωφέλειας (utilities) από φυσικά πρόσωπα.
Η Αρχή, με επικεφαλής τον πρώην αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου, Χαράλαμπο Βουρλιώτη, προχώρησε σε ανάλυση δεδομένων και διαπίστωσε ότι ορισμένα φυσικά πρόσωπα που δηλώνουν κατοικία στην Ελλάδα, αξιοποιούν καταχρηστικά εταιρείες που παρέχουν υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, όπως η ΔΕΗ, για τη νομιμοποίηση παράνομων κεφαλαίων.
Σύμφωνα με την Αρχή, οι εταιρείες κοινής ωφέλειας χρησιμοποιούνται εν αγνοία τους ως «ενδιάμεσες οντότητες» για τη νομιμοποίηση παράνομων εσόδων. Τα χρήματα εμφανίζονται σε τραπεζικούς λογαριασμούς φυσικών προσώπων ως επιστροφές χρημάτων (refund), στο πλαίσιο φαινομενικά νόμιμων συναλλαγών με κοινωφελείς οργανισμούς.
Η πρακτική περιλαμβάνει την κατάθεση μεγάλων χρηματικών ποσών σε εταιρείες όπως η ΔΕΗ, για την εξόφληση υποτιθέμενων λογαριασμών. Στη συνέχεια, οι εμπλεκόμενοι ζητούν από τις εταιρείες την επιστροφή της διαφοράς ως αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά, επικαλούμενοι λάθος κατάθεση.
Οι εταιρείες κοινής ωφέλειας επιστρέφουν τα υπερβάλλοντα ποσά σε τραπεζικούς λογαριασμούς, συχνά και στο εξωτερικό, χωρίς να ελέγχεται πλέον η προέλευση των χρημάτων, αφού φαίνεται ότι προέρχονται από νόμιμες εταιρείες. Έτσι, τα παράνομα κεφάλαια αποκτούν νομιμοφάνεια και εντάσσονται στη νόμιμη οικονομία.
Η Αρχή επισημαίνει ότι τα κεφάλαια αυτά δεν δικαιολογούνται από τη φορολογική ή οικονομική εικόνα των εμπλεκόμενων προσώπων και θεωρούνται ύποπτης και παράνομης προέλευσης.
Μεθοδολογία και συστάσεις για ενίσχυση ελέγχων
Η συγκεκριμένη μέθοδος ξεπλύματος βρώμικου χρήματος εμφανίζει αυξανόμενη συχνότητα και, σύμφωνα με την Αρχή, απαιτεί συστηματική μελέτη και ανάλυση από τους αρμόδιους φορείς, ώστε να βελτιωθούν οι μηχανισμοί ανίχνευσης και να ληφθούν τα αναγκαία μέτρα αποτροπής.
Η διαδικασία νομιμοποίησης περιγράφεται ως εξής:
1. Φυσικά πρόσωπα που εμφανίζονται ως κάτοικοι Ελλάδας συνάπτουν συμβάσεις με εταιρείες κοινής ωφέλειας, βάσει δικαιωμάτων σε ακίνητα. Συχνά, τα ίδια πρόσωπα συμβάλλονται με πολλές εταιρείες για διάφορα ακίνητα.
2. Οι πελάτες-δράστες πραγματοποιούν επαναλαμβανόμενες πληρωμές αδικαιολόγητου ύψους προς τις εταιρείες, με ασυνήθιστα ποσά που δεν αντιστοιχούν σε υπαρκτές οφειλές ή κατανάλωση. Τα ποσά προέρχονται συχνά από κάρτες ή χρηματοοικονομικά προϊόντα που τηρούνται σε ιδρύματα εκτός Ελλάδας.
3. Έτσι δημιουργούνται μεγάλα πιστωτικά υπόλοιπα στους λογαριασμούς των πελατών στις εταιρείες παροχής υπηρεσιών.
4. Κατόπιν αιτήματος, τα πιστωτικά υπόλοιπα μεταφέρονται σε τραπεζικούς λογαριασμούς με στόχο την ενσωμάτωσή τους στη νόμιμη οικονομία.
Οι λογαριασμοί αυτοί τηρούνται κυρίως σε ελληνικά ιδρύματα και συχνά διαφέρουν από τους αρχικούς λογαριασμούς κατάθεσης. Σε αρκετές περιπτώσεις, ίδιοι λογαριασμοί αποδέχθηκαν επιστροφές από πολλούς διαφορετικούς παρόχους.