Η δημιουργία ενός κάθετου ενεργειακού διαδρόμου με αφετηρία τη Θεσσαλονίκη ενισχύει σημαντικά τη διασύνδεση της Ελλάδας με τα Βαλκάνια και τις αγορές της κεντρικής Ευρώπης, διασφαλίζοντας τον ενεργειακό εφοδιασμό και τη συνεργασία με γειτονικά κράτη. Σύμφωνα με ενημέρωση της Helleniq Energy, ο αγωγός πετρελαίου VARDAX, που συνδέει τη Θεσσαλονίκη με τα Σκόπια, διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην προώθηση αυτών των στόχων.
Ο αγωγός VARDAX, ο οποίος παρουσιάζεται στην Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, κατασκευάστηκε το 2002, διέκοψε τη λειτουργία του το 2013 και επαναλειτούργησε στις αρχές του 2026. Μέσω αυτού μεταφέρεται πετρέλαιο ντήζελ στις εγκαταστάσεις της ΟΚΤΑ, που ανήκουν στη Helleniq Energy, στα Σκόπια.
Με συνολικό μήκος περίπου 213 χιλιόμετρα, από τα οποία τα 70 χλμ. βρίσκονται εντός ελληνικού εδάφους, ο αγωγός αποτελεί κρίσιμο έργο υποδομής για την περιοχή.
Η Helleniq Energy αναφέρει ότι η αποκατάσταση και ο εκσυγχρονισμός του αγωγού VARDAX αποτέλεσε στρατηγική επιλογή, σε πλήρη ευθυγράμμιση με το όραμα της εταιρείας να ηγηθεί των εξελίξεων στη ΝΑ Ευρώπη ως κορυφαία εταιρεία ενέργειας.
Στο πλαίσιο αυτό, υλοποιήθηκε εκτεταμένο πρόγραμμα αναβάθμισης, με στόχο τη λειτουργία του αγωγού με σύγχρονες προδιαγραφές ασφάλειας, ψηφιακής παρακολούθησης και υψηλής λειτουργικής αποδοτικότητας. Μετά την αναβάθμισή του, ο αγωγός έχει τη δυνατότητα να μεταφέρει 2,5 εκατ. τόνους αργό πετρέλαιο και προϊόντα πετρελαίου, όπως ντίζελ, κηροζίνη και βενζίνη, σε ετήσια βάση.
Η επανεκκίνηση του αγωγού στις αρχές του 2026, μετά από 13 χρόνια αδράνειας, αποτέλεσε σημαντικό ορόσημο τόσο για την Helleniq Energy όσο και για τον ρόλο της Ελλάδας ως περιφερειακού πυλώνα ενεργειακής ασφάλειας και οικονομικής σταθερότητας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Η επαναλειτουργία του αγωγού εκτιμάται ότι ενισχύει την ενεργειακή θωράκιση των Βαλκανίων, αναδεικνύοντας τη Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας σε ενεργειακό κόμβο, ενώ η Helleniq Energy διευρύνει το οικονομικό της αποτύπωμα στην περιοχή.
Ο αγωγός συμβάλλει στη μείωση της εξάρτησης των Βαλκανίων από περιορισμένες πηγές και διαδρομές, προσφέροντας σταθερή και αξιόπιστη πρόσβαση σε ποιοτικά καύσιμα.
Από τις αρχές του 2026 έως τα τέλη Αυγούστου, μέσω του αγωγού μεταφέρθηκαν σχεδόν 400 εκατ. λίτρα πετρελαίου κίνησης, τροφοδοτώντας κυρίως την αγορά της Δημοκρατίας της Βόρειας Μακεδονίας και δευτερευόντως τις αγορές του Κοσσόβου και της Σερβίας.
Μετά το ξέσπασμα της νέας κρίσης στον Περσικό, η λειτουργία του αγωγού συνέβαλε καθοριστικά στη διατήρηση ανταγωνιστικών συνθηκών στην αγορά καυσίμων και στη βελτίωση της διαθεσιμότητας προϊόντων αργού που παρουσιάζουν έλλειψη διεθνώς.
Για την περαιτέρω ενίσχυση του ρόλου του αγωγού, έχουν προγραμματιστεί νέες επενδύσεις ώστε να αυξηθούν οι ποσότητες προϊόντων διύλισης που διακινούνται από τις Βιομηχανικές Εγκαταστάσεις Θεσσαλονίκης.
Παράλληλα, στις εγκαταστάσεις της ΟΚΤΑ δημιουργείται γραμμή σιδηροδρομικού εφοδιασμού, εξασφαλίζοντας απρόσκοπτη μεταφορά αργού στις γειτονικές χώρες.
Ο αγωγός ενισχύει τον ρόλο της Θεσσαλονίκης ως ενεργειακού κόμβου για την περιοχή, μειώνει τη συμφόρηση στους οδικούς άξονες, περιορίζει τον κίνδυνο ατυχημάτων κατά τη μεταφορά επικίνδυνων φορτίων και συμβάλλει στη μείωση της περιβαλλοντικής ρύπανσης από τις οδικές μεταφορές. Η λειτουργία του αγωγού υπολογίζεται ότι αντικατέστησε πάνω από 12.000 διαδρομές βυτιοφόρων έως το τέλος Αυγούστου 2026.