Στοχευμένες είναι οι μειώσεις της φορολογίας που περιείχε το πακέτο των εξαγγελιών του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη από το βήμα της ΔΕΘ, καθώς το κόστος των παροχών που έδιναν τα δημοσιονομικά περιθώρια διαμοιράστηκε και σε εισοδηματικές ενισχύσεις σε συνταξιούχους και δημοσίους υπαλλήλους.
Από την πρώτη ανάλυση των αλλαγών στη φορολογία που δρομολογήθηκαν (οι οποίες σήμερα θα εξειδικευτούν), αρκετά ωφελημένοι είναι οι τρίτεκνοι και οι αγρότες για τους οποίους αυξάνεται αισθητά το αφορολόγητο όριο, ενώ λιγότερο ωφελούνται οι ελεύθεροι επαγγελματίες, καθώς το «κούρεμα» του τεκμαρτού εισοδήματος δεν ήταν τόσο βαθύ, όσο ανέφεραν τα αρχικά σχέδια του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης.
Κυβερνητικά στελέχη επισήμαιναν ότι οι δημοσιονομικές δυνατότητες του προϋπολογισμού είναι δεδομένες και συνεπώς, οι διαθέσιμοι πόροι επιχειρήθηκε να κατανεμηθούν σε διάφορες κοινωνικές ομάδες που έχουν αδικηθεί τα προηγούμενα χρόνια.
Τεκμήρια ελεύθερων επαγγελματιών
Με την παρέμβαση που εξαγγέλθηκε στον υπολογισμό του τεκμαρτού εισοδήματος των ελευθέρων επαγγελματιών, θα μειωθεί η φορολογική επιβάρυνση το 2027 για συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών, αλλά δεν πρόκειται για οριζόντια μείωση.
Ειδικότερα, διατηρείται ο κατώτατος μισθός στον ιδιωτικό τομέα ως ελάχιστη βάση υπολογισμού του τεκμαρτού εισοδήματος, καθώς, όπως έχει επισημάνει το BD, δεν θα μπορούσε να ακυρωθεί η επιχειρηματολογία που αναπτύχθηκε όταν καθιερώθηκαν τα τεκμήρια, ότι ένας επαγγελματίας δεν μπορεί να δηλώσει εισόδημα χαμηλότερο από τις βασικές αποδοχές εργαζόμενου στον ιδιωτικό τομέα.
Ωστόσο, από τα εισοδήματα του 2026 (δηλώσεις 2027), καταργούνται οι προσαυξήσεις που βασίζονται στον κύκλο εργασιών και στον αριθμό των εργαζομένων κατά τον υπολογισμό του ελάχιστου ποσού καθαρού εισοδήματος. Αναλυτικότερα:
- Καταργείται η προσαύξηση 10% που συνδέεται με το κόστος μισθοδοσίας, ώστε να μην αποτελεί αντικίνητρο και για νέες προσλήψεις και για τη χορήγηση αυξήσεων στους εργαζόμενους.
- Καταργείται επίσης η προσαύξηση κατά 5% του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος, που εφαρμόζεται όταν ο κύκλος εργασιών ενός επαγγελματία ξεπερνά τον μέσο κύκλο εργασιών του αντίστοιχου ΚΑΔ.
- Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ένας «συνεπής επαγγελματίας» δεν θα επιβαρύνεται πλέον τεκμαρτά επειδή απασχολεί εργαζομένους ή επειδή έχει μεγαλύτερο τζίρο από τον μέσο όρο του κλάδου του.
- Οι ίδιες πηγές δίνουν και ένα παράδειγμα: Καφέ 15 ετών με 5 εργαζομένους και μισθοδοσία 105.000 ευρώ είχε τεκμαρτό εισόδημα 27.244 ευρώ και φόρο 4.783 ευρώ. Με τη νέα ρύθμιση η βάση πέφτει στα 16.744 ευρώ και ο φόρος στα 2.249 ευρώ. Όφελος 2.534 ευρώ - μείωση φόρου περίπου 53%. Απομένει ωστόσο, να αποσαφηνιστεί πως θα οριστεί ο «συνεπής επαγγελματίας».
- Ακόμη, επεκτείνεται η μείωση των τεκμηρίων κατά 50%, που ίσχυε για τους επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται σε οικισμούς έως 1.500 κατοίκους και σε εκείνους που δραστηριοποιούνται σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους σε όλη τη χώρα και σε έως 2.200 κατοίκους στη Δυτική Μακεδονία. Συνολικά, από την παρέμβαση αυτή, αναμένεται να ωφεληθούν 155.000 επαγγελματίες.
Οι αυτοαπασχολούμενοι και οι ελεύθεροι επαγγελματίες θα επωφεληθούν και από τη μείωση των φορολογικών συντελεστών που ήδη ισχύουν για τα εισοδήματα που αποκτώνται από την 1η-1-2026 και θα φορολογηθούν το 2027.
Τεκμαρτό εισόδημα ταξί
Για τους εκμεταλλευτές ταξί προβλέπεται η αποκατάσταση μιας στρέβλωσης, ώστε να αντανακλά το πραγματικό ποσοστό ιδιοκτησίας του οχήματος.
Στο πλαίσιο αυτό, το τεκμαρτό εισόδημα μειώνεται αναλογικά με το ποσοστό συνιδιοκτησίας, που σημαίνει αν ένας επαγγελματίας έχει το 50% της άδειας το τεκμαρτό εισόδημα θα μειώνεται κατά 50% ή αν έχει το ένα τρίτο, θα περιορίζεται ανάλογα το τεκμαρτό εισόδημα.
Επίσης, εξαιρούνται από το τεκμήριο τα ανήλικα τέκνα έως 18ετών που διαθέτουν άδεια ταξί, περιπτώσεις που συνήθως προκύπτουν λόγω κληρονομικής διαδοχής μετά τον θάνατο γονέα.
Το τέλος επιτηδεύματος
Το τέλος επιτηδεύματος, που έχει παραμείνει για τις επιχειρήσεις (έχει καταργηθεί για τα φυσικά πρόσωπα), μπαίνει στην τροχιά της σταδιακής πλήρους κατάργησής του από το επόμενο έτος, αλλά κατά Περιφέρεια.
Συγκεκριμένα το 2027 καταργείται σε όλες τις Περιφέρειες της χώρας πλην της Αττικής. Στην Αττική θα μειωθεί το 2028 κατά 50% και το 2029 καταργείται παντού.
Η προκαταβολή φόρου
Παρά τις διαρροές από το ΥΠΕΘΟΟ ότι θα ανακοινώνονταν γενναία μείωση της προκαταβολής φόρου, η τελική επιλογή διέψευσε τις προσδοκίες.
Ειδικότερα, από το φορολογικό έτος 2027 μειώνεται η προκαταβολή φόρου για τους ελεύθερους επαγγελματίες από 55% σε 50%, ενώ υπήρχαν στο τραπέζι σενάρια για μείωσή της στο 40% ή και στο 27,5%.
Ακόμη, από το 2028 θα αρχίσει και η αποκλιμάκωση της αντίστοιχης επιβάρυνσης για τα νομικά πρόσωπα κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες ετησίως, ώστε σταδιακά να μειωθεί από 80%, σε 75% το 2028, σε 70% το 2029, σε 65% το 2030, σε 60% το 2031, σε 55% το 2032 και στο 50% το 2033, οπότε και θα εξισωθεί με την επιβάρυνση των ατομικών επιχειρήσεων.
Ταχύτερες αποσβέσεις
- Οι επιχειρήσεις θα επωφεληθούν και από την επιτάχυνση των αποσβέσεων, καθώς για τις επενδύσεις σε νέο μηχανολογικό εξοπλισμό θα αποσβένονται σε 6 χρόνια αντί για 10 για δαπάνες από 1/1/2027.
- Η απόσβεση θα γίνεται με συντελεστές 10%-10%-15%-15%-25%-25%, δίνοντας ισχυρότερο φορολογικό κίνητρο στις επιχειρήσεις να πραγματοποιήσουν νέες παραγωγικές επενδύσεις.
Τρίτεκνοι, αγρότες, εισφορές
Επίσης το φορολογικό πακέτο της κυβέρνησης προβλέπει:
- Οι τρίτεκνοι που δεν ευνοήθηκαν από την περυσινή αναμόρφωση της φορολογικής κλίμακας, όσο οι πολύτεκνοι, θα επωφεληθούν από την αύξηση του αφορολόγητου ορίου στο ποσό των 20.000 ευρώ. και το αφορολόγητο όριο αυξάνεται κατά 11.000 ευρώ και διαμορφώνεται στα 25.364 ευρώ.
- Από τα εισοδήματα που αποκτώνται φέτος και θα δηλωθούν το 2027, μηδενίζεται ο φορολογικός συντελεστής έως τα 20.000 ευρώ για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες. Ενδεικτικά, αγρότης με εισόδημα 20.000 ευρώ, ο οποίος πλήρωνε φόρο 1.183 ευρώ, το 2027 θα λάβει μηδενικό εκκαθαριστικό.
- Τον Απρίλιο του 2027 οι ασφαλιστικές εισφορές στον ιδιωτικό τομέα μειώνονται κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα. Ολόκληρη η μείωση αφορά τις εισφορές του εργαζομένου και σε συνδυασμό με την αύξηση του κατώτατου μισθού, θα αυξηθούν περισσότερο οι αμοιβές των εργαζόμενων που υπάγονται στη συγκεκριμένη κατηγορία, αλλά και όλων των εργαζόμενων του ιδιωτικού τομέα.
Ακίνητα
- Από το 2027 καταργείται ο ΕΝΦΙΑ σε οικισμούς έως 2.000 (1500 ήταν έως τώρα) κατοίκους και έως 2.200 κατοίκους στη Δυτική Μακεδονία. Η επέκταση της εξαίρεσης από τον φόρο κατοχής ακινήτων αφορά 131 επιπλέον οικισμούς και περίπου 62.000 επιπλέον ιδιοκτήτες, ενώ συνολικά (με τις παρεμβάσεις που έγιναν πέρυσι) η κατάργηση του ΕΝΦΙΑ καλύπτει 12.855 οικισμούς.
- Αυξάνεται σημαντικά ο φόρος μεταβίβασης ακινήτων, για τις αγορές κατοικιών από την 1/1/2027, όταν οι αγοραστές είναι πολίτες τρίτων χωρών, (εκτός ΕΕ). Συγκεκριμένα διαμορφώνεται στο 15% από 3% που ισχύει σήμερα για όλους και διευκρινίζεται πως αφορά μόνο κατοικίες και όχι επαγγελματικούς χώρους, οικόπεδα ή άλλα ακίνητα, που μένουν στο 3%. Στόχος του μέτρου είναι να περιοριστεί η ζήτηση από το εξωτερικό για κατοικίες, που εκτός των άλλων παραγόντων (βραχυχρόνιες μισθώσεις και κατασκευαστικό κόστος) έχουν εκτοξεύσει στα ύψη τις τιμές και οξύνουν το στεγαστικό πρόβλημα.