Με τις τιμές του φυσικού αερίου να ξεπερνούν τα 100 ευρώ για πρώτη φορά από τον Δεκέμβριο του 2022 και τις τιμές χονδρικής ρεύματος να φτάνουν ακόμη και τα 300 ευρώ σε ορισμένες ευρωπαϊκές αγορές, συνεδριάζουν σήμερα στο Λουξεμβούργο οι υπουργοί Ενέργειας της ΕΕ.
Αυτό που έχει ιδιαίτερη σημασία είναι πως παρά τη νέα αναταραχή, η επίσημη ατζέντα των 27 επικεντρώνεται στην αναμόρφωση των χρεώσεων των δικτύων ηλεκτρισμού, στην ασφάλεια εφοδιασμού και στους μακροπρόθεσμους ενεργειακούς στόχους, χωρίς να προβλέπεται ως κεντρικό θέμα η άμεση αντιμετώπιση της ακρίβειας.
Πάντως, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, προσερχόμενος στο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας της ΕΕ στο Λουξεμβούργο, υπογράμμισε την ανάγκη αξιοποίησης της ευελιξίας που παρέχει η ρήτρα διαφυγής, προκειμένου να εφαρμοστούν άμεσα στοχευμένα και προσωρινά μέτρα για τη μείωση του ενεργειακού κόστους για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, υπογράμμισε
Την ίδια στιγμή, ο επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν προειδοποίησε ότι η ενεργειακή φτώχεια ενδέχεται να πλήξει ακόμη περισσότερους Ευρωπαίους φέτος, εντείνοντας την ανάγκη για αποτελεσματικές παρεμβάσεις. Παρόλα αυτά γνωρίζουμε καλά πως η Κομισιόν εμφανίζεται επιφυλακτική απέναντι σε γενικευμένες επιδοτήσεις ορυκτών καυσίμων.
Πάνω από τα 100 ευρώ χθες το φυσικό αέριο
Η τιμή του φυσικού αερίου ξεπέρασε χθες τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα, για πρώτη φορά από τον Δεκέμβριο του 2022, καθώς η έκρυθμη κατάσταση στη Μέση Ανατολή και οι διαταραχές στις θαλάσσιες μεταφορές LNG εντείνουν τις ανησυχίες για την επάρκεια του εφοδιασμού.
Σήμερα, η τιμή στον ολλανδικό κόμβο TTF κινείται στα 99,9 ευρώ ανά μεγαβατώρα, και όπως αναφέρει σε δημοσίευμά του το Reuters, οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου έχουν πλέον διαμορφωθεί σε επίπεδα περίπου τριπλάσια από εκείνα που επικρατούσαν πριν από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν.
Πιέσεις στις τιμές ρεύματος σε ολόκληρη την Ευρώπη
Ως εκ τούτου οι πιέσεις που ασκεί το φυσικό αέριο στην χονδρεμπορική αγορά σε ολόκληρη την Ευρώπη είναι σημαντικές. Ενδεικτικά, για σήμερα στη Γερμανία η μέση τιμή χονδρικής ρεύματος φτάνει τα 314,85 ευρώ/MWh, στην Πολωνία τα 305,59 ευρώ και στην Τσεχία τα 310,71 ευρώ.
Αντίστοιχα, στην Αυστρία διαμορφώνεται στα 310,42 ευρώ, ενώ στην Ουγγαρία και τη Σερβία καταγράφονται ακόμη υψηλότερα επίπεδα, της τάξης των 324,58 και 330 ευρώ/MWh αντίστοιχα.
Όσον αφορά στη χώρα μας η μέση χονδρεμπορική τιμή ρεύματος διαμορφώνεται για σήμερα στα 238,8 ευρώ/MWh, με τη μέση τιμή του μήνα να διαμορφώνεται στα 191 ευρώ/MWh, δηλαδή σχεδόν 22% σε σύγκριση με τον Σεπτέμβριο.
Σε ιστορικά χαμηλά τα αποθέματα φυσικού αερίου
Πρόσθετη πηγή ανησυχίας αποτελεί η κατάσταση των ευρωπαϊκών αποθηκών φυσικού αερίου, με την πληρότητά τους να είναι στο 75%, στο χαμηλότερο επίπεδο για τη συγκεκριμένη περίοδο του έτους τουλάχιστον από το 2011.
Όπως αναφέρεται σε πρόσφατο δημοσίευμα του Reuters, ο Mathieu Utting, αναλυτής φυσικού αερίου και LNG της Rystad Energy, επισημαίνει ότι η Ευρώπη διαθέτει μικρότερα αποθέματα ασφαλείας από όσα χρειάζεται ενόψει του χειμώνα, ενώ παράλληλα έχει περιορισμένες δυνατότητες άμεσης αντικατάστασης των ποσοτήτων που χάνονται λόγω των διαταραχών στον εφοδιασμό.
Παρότι οι ήπιες καιρικές συνθήκες έχουν συγκρατήσει μέχρι στιγμής τη ζήτηση για θέρμανση, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι αυτό δεν αρκεί για να αντιμετωπιστούν οι διαρθρωτικές αδυναμίες της ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας.
Κίνδυνος νέας εκτίναξης των τιμών μέσα στον χειμώνα
Οι προοπτικές για τους επόμενους μήνες παραμένουν αβέβαιες, καθώς ενδεχόμενη επιδείνωση των καιρικών συνθηκών θα μπορούσε να αυξήσει απότομα την κατανάλωση φυσικού αερίου.
Ο διευθύνων σύμβουλος της νορβηγικής ενεργειακής εταιρείας Equinor προειδοποίησε, σύμφωνα με το Reuters, ότι ένα κύμα ψύχους κατά τη διάρκεια του χειμώνα θα μπορούσε να προκαλέσει νέα εκτίναξη των ευρωπαϊκών τιμών.
Παράλληλα, αναλυτές εκτιμούν ότι οι υψηλές τιμές ενδέχεται να διατηρηθούν για τουλάχιστον έναν ακόμη χρόνο, ακόμη και σε περίπτωση αποκλιμάκωσης της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και σχετικά ήπιου χειμώνα.
Ο βασικός λόγος είναι ότι η Ευρώπη θα χρειαστεί να αναπληρώσει σημαντικές ποσότητες φυσικού αερίου στις αποθήκες της, σε μια περίοδο κατά την οποία η παγκόσμια προσφορά LNG παραμένει περιορισμένη.
Δεν αποκλείεται, μάλιστα, τα αποθέματα στο τέλος του χειμώνα 2026-2027 να υποχωρήσουν σε επίπεδα αντίστοιχα με εκείνα που είχαν καταγραφεί κατά τον ιδιαίτερα βαρύ χειμώνα του 2017-2018, γνωστό ως «Beast from the East».
Αν και οι σημερινές τιμές απέχουν σημαντικά από το ιστορικό υψηλό των περίπου 340 ευρώ ανά MWh που είχε καταγραφεί τον Αύγουστο του 2022, η επιστροφή στα 100 ευρώ θεωρείται ιδιαίτερα επιβαρυντική για την ευρωπαϊκή οικονομία.
Οι βιομηχανίες περιορίζουν την παραγωγή
Οι μεγαλύτερες άμεσες επιπτώσεις καταγράφονται στους ενεργοβόρους κλάδους, όπως η χημική βιομηχανία, η παραγωγή λιπασμάτων και η χαλυβουργία.
Οι συγκεκριμένες δραστηριότητες χρησιμοποιούν το φυσικό αέριο είτε ως καύσιμο είτε ως πρώτη ύλη, γεγονός που τις καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτες στις απότομες αυξήσεις των τιμών. Ορισμένες επιχειρήσεις έχουν ήδη περιορίσει την παραγωγή τους, καθώς προμηθεύονται φυσικό αέριο σε τιμές που συνδέονται άμεσα με τη χονδρεμπορική αγορά.
Για τα νοικοκυριά, αντίθετα, οι αυξήσεις αναμένεται να γίνουν περισσότερο αισθητές το 2027, καθώς τα τιμολόγια λιανικής συνήθως ακολουθούν με χρονική καθυστέρηση τις μεταβολές των διεθνών τιμών.
Στη Βρετανία αναμένονται νέες αυξήσεις στους λογαριασμούς ενέργειας από τον Ιανουάριο, ενώ στη Γερμανία τα τιμολόγια φυσικού αερίου για νέους πελάτες έχουν ήδη αυξηθεί κατά 55% από την αρχή του έτους.
Η επιβάρυνση των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων έχει ήδη οδηγήσει τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις στη λήψη μέτρων για τον περιορισμό των οικονομικών συνεπειών.
Σύμφωνα με στοιχεία της Κομισιόν, που επικαλείται το Reuters, οι κυβερνήσεις της ΕΕ έχουν διαθέσει συνολικά 17,9 δισ. ευρώ μέσα στο έτος, προκειμένου να μετριάσουν τις επιπτώσεις από την άνοδο των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
