Σε παγίδα για τις οικογένειες μπορούν να εξελιχθούν οι «τριγωνικές» δωρεές μεταξύ τέκνων, γονέων και παππούδων, καθώς το εξάμηνο που πρέπει να μεσολαβήσει μεταξύ των δύο δωρεών είναι στη διακριτική ευχέρεια της εφορίας να το αποδεχτεί.
Η κατάσταση περιπλέκεται περισσότερο, εάν ο έλεγχος ανακαλύψει πως ένας εκ των δωρητών δεν μπορεί να δικαιολογήσει από τα εισοδήματα που δήλωνε το ποσό που φέρεται να έχει δωρίσει.
Η νομοθεσία έχει βάλει φρένο στις δωρεές από τέκνο σε γονέα και στη συνέχεια σε άλλο τέκνο της οικογένειας, που γίνονται προκειμένου να αποφευχθεί η φορολόγηση, εκμεταλλευόμενοι το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ.
Ωστόσο το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ, ισχύει για τις δωρεές μεταξύ συγγενικών προσώπων Α΄ βαθμού σε ευθεία γραμμή, ήτοι από γονέα σε τέκνο, ή παππού σε εγγόνι και το αντίστροφο και υπό προϋποθέσεις, με βασικότερη εκείνη της υποβολής δήλωσης στο myProperty.
Οποιαδήποτε παρέκκλιση από τη διαδικασία εντοπίζεται από την ΑΑΔΕ, μέσω των κινήσεων των τραπεζικών λογαριασμών ή μέσω των ελέγχων των ετήσιων φορολογικών δηλώσεων.
Οι τριγωνικές δωρεές
Η αύξηση του αφορολόγητου των δωρεών και γονικών παροχών στο ποσό των 800.000 ευρώ προκάλεσε εκρηκτική αύξηση των εν λόγω συναλλαγών, αλλά επειδή διαπιστώθηκαν καταστρατηγήσεις μέσω των τριγωνικών συναλλαγών, η ΑΑΔΕ προέβη σε διευκρινίσεις για το καθεστώς που ισχύει, χωρίς όμως να αποσαφηνίσει απολύτως το πλαίσιο.
Η δωρεά από τέκνο στον γονέα είναι αφορολόγητη μέχρι ποσού 800.000 ευρώ. Όμως η δωρεά από αδελφό σε αδελφό φορολογείται με 20% και για να αποφευχθεί η επιβάρυνση, ο αδελφός «δωρίζει» ένα ποσό στον γονέα και αυτός με τη σειρά του στο άλλο τέκνο. Η συναλλαγή είναι νομότυπη, αλλά είναι σαφές, κατά την ΑΑΔΕ, ότι αποσκοπεί στην καταστρατήγηση του μέτρου και έβαλε κανόνες.
Συνοπτικά, στην παράτυπη μεταφορά χρημάτων (με μετρητά, χωρίς αποδεδειγμένο τραπεζικό έμβασμα), αν πρόκειται για συγγενείς της Α' Κατηγορίας (γονείς, παιδιά, παππούδες, εγγόνια, σύζυγοι), χάνεται το πλεονέκτημα του αφορολόγητου και επιβάλλεται φόρος από το πρώτο ευρώ με συντελεστή 10% επί του συνολικού ποσού.
Για συγγενείς Β' Κατηγορίας (αδέλφια, ανιψιοί, θείοι, πατριοί, μητριές, προπαππούδες και προγιαγιάδες, πεθεροί, πεθερές, γαμπροί, νύφες), δεν υπάρχει κανένα αφορολόγητο και οι χρηματικές δωρεές φορολογούνται αυτοτελώς με 20% από το πρώτο ευρώ. Επίσης, ο φόρος φθάνει ακόμα στο 40% για συγγενείς Γ' Κατηγορίας ή φίλους.
Οι διευκρινίσεις της ΑΑΔΕ
Σε διευκρινίσεις που δίδει μέσω της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών όπου προσφεύγουν μαζικά οι φορολογούμενοι που τιμωρήθηκαν με φόρο και πρόστιμο επισημαίνει ότι κρίσιμη παράμετρος είναι το εξάμηνο που μεσολαβεί μεταξύ των δύο δωρεών.
Συγκεκριμένα αναφέρει πως, στις περιπτώσεις διαδοχικών δωρεών μεταξύ προσώπων της Α' κατηγορίας της φορολογικής κλίμακας του άρθρου 29, με συνέπεια εν τέλει να λαμβάνει χώρα δωρεά μεταξύ προσώπων που δεν ανήκουν στην κατηγορία αυτή (π.χ. δωρεά από τέκνο σε γονέα και εν συνεχεία δωρεά από αυτόν τον γονέα σε άλλο τέκνο), διερευνώνται οι πραγματικές συνθήκες και η σκοπιμότητα των δωρεών αυτών, καθώς και το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε μεταξύ αυτών, για να διαπιστωθεί αν τίθεται θέμα καταστρατήγησης των υπόψη διατάξεων.
Δεδομένου ότι το βάρος απόδειξης της καταστρατήγησης φέρει η φορολογική διοίκηση, είναι αναγκαίο κατά τους σχετικούς ελέγχους να θεμελιώνεται από τα στοιχεία και τις περιστάσεις, ότι ο τελικά ωφελούμενος από τις διαδοχικές δωρεές είναι πρόσωπο που δεν ανήκει στην Α' κατηγορία δικαιούχων και ότι οι διαδοχικές δωρεές έχουν γίνει προς το σκοπό αυτό.
Συναφώς, προσθέτει, ότι κρίσιμο είναι το χρονικό διάστημα που έχει μεσολαβήσει μεταξύ των διαδοχικών δωρεών. Εάν αυτό είναι σύντομο, ενδεικτικά όχι μεγαλύτερο των έξι μηνών, προκύπτει ισχυρή ένδειξη ότι, κατ' αρχήν, οι διαδοχικές δωρεές έχουν γίνει προς το σκοπό αυτό και, εφόσον ο σκοπός καταστρατήγησης τεκμηριώνεται και από τα υπόλοιπα στοιχεία και πραγματικά περιστατικά, επιβάλλεται σε βάρος του τελευταίου (πραγματικού) δωρεοδόχου φόρος δωρεών, ως η δωρεά να είχε πραγματοποιηθεί απευθείας από τον πραγματικό δωρητή προς τον τελικό δικαιούχο αυτής.
Αντιστρόφως, εάν μεσολαβεί ικανό χρονικό διάστημα μεταξύ των ως άνω διαδοχικών δωρεών, ενδεικτικά εάν εκτείνεται πέραν του εξαμήνου συνάγεται καταρχήν ότι οι διαδοχικές δωρεές δεν έχουν γίνει με σκοπό καταστρατήγησης των σχετικών διατάξεων, εκτός εάν η ελεγκτική αρχή τεκμηριώσει με συγκεκριμένα στοιχεία την καταστρατήγηση αυτών.
Η τελευταία παράγραφος αφήνει στη διακριτική ευχέρεια των ελεγκτών, να μην αποδεχτούν μια «τριγωνική» δωρεά, ακόμη και αν έχει μεσολαβήσει χρονικό διάστημα πέραν των έξι μηνών, εφόσον τεκμηριώσουν ότι πρόκειται για το ίδιο ποσό που έκανε «κύκλο» μεταξύ των προσώπων της οικογένειας.
Οι έλεγχοι
Αν τα ποσά των δωρεών δεν εντοπιστούν από τις κινήσεις των τραπεζικών λογαριασμών που παρακολουθεί η ΑΑΔΕ ή μέσω των δηλώσεων στο myProperty, εντοπίζονται από τις διασταυρώσεις των ετήσιων φορολογικών δηλώσεων.
Οι δωρητές αναγράφουν στους κωδικούς 725 – 726 τα ποσά που δώρισαν και αντίστοιχα οι δωρεοδόχοι αναγράφουν στους κωδικούς 781-782 τα ποσά των δωρεών και των γονικών παροχών που έλαβαν.
Η εφορία ελέγχει εάν τα ποσά ταυτίζονται και αν τηρήθηκε η προβλεπόμενη διαδικασία, αλλά και εξετάζουν εάν το ποσό της δωρεάς, καλύπτεται από τα δηλωθέντα εισοδήματα του δωρητή.
Τέλος σημειώνεται ότι, όπως έχει επισημάνει το BD, εάν γίνει η δωρεά και να ανακληθεί ή να τροποποιηθεί, δεν διαγράφεται και δεν επιστρέφεται ο φόρος που βεβαιώθηκε.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
