Τη διενέργεια ελέγχων στις δωρεές και γονικές παροχές χρηματικών ποσών διέταξε η διοίκηση της ΑΑΔΕ, προκειμένου να ελεγχθεί η τήρηση των διαδικασιών που ορίζει η νομοθεσία και να εντοπιστούν τυχόν καταστρατηγήσεις.
Στο μικροσκόπιο θα τεθούν 1.080 περιπτώσεις για να διαπιστωθεί εάν πρόκειται για πραγματικές απευθείας δωρεές και γονικές παροχές, ή υποκρύπτουν τριγωνικές συναλλαγές.
Το αφορολόγητο έχει αυξηθεί από τον Οκτώβριο του 2021 στο ποσό των 800.000 ευρώ, όταν πρόκειται για δωρεές μεταξύ συγγενών πρώτου βαθμού σε ευθεία γραμμή (Α΄ κατηγορία), γονείς-παιδιά, παππούδες-εγγόνια και το αντίστροφο.
Από τους ελέγχους, όμως διαπιστώνονται περιπτώσεις που επιχειρείται η παράκαμψη της διαδικασίας και οι πραγματικές δωρεές είναι μεταξύ αδελφών ή άλλων προσώπων, ή μέσω των κοινών τραπεζικών λογαριασμών.
Δηλαδή, αν ένα τέκνο της οικογένειες έχει ανάγκη από ένα ποσό, προκειμένου να καλύψει τεκμαρτή δαπάνη διαβίωσης ή να καλύψει το κόστος απόκτησης περιουσιακού στοιχείου και ο γονέας δεν διαθέτει το ποσό, αλλά το διαθέτει ο αδελφός του, αυτό που παρατηρείται είναι ο αδελφός να δωρίζει στον πατέρα ή τη μητέρα τους το ποσό, και ακολούθως ο γονέας να το δωρίζει στο έτερο τέκνο.
Αυτή η πρακτική χαρακτηρίζεται τριγωνική συναλλαγή και παρότι απαγορεύεται από τη φορολογική νομοθεσία είναι η συνηθέστερη παράβαση που διαπιστώνεται.
Σε άλλες περιπτώσεις οι δωρεές δεν δηλώνονται στο myProperty, ενώ σε κάθε περίπτωση ελέγχεται και αν υφίσταται η οικονομική δυνατότητα του δωρητή, με βάση τα δηλωθέντα εισοδήματά του, για να καλύψει το ποσό της χρηματικής δωρεάς.
Οι φόροι και τα πρόστιμα
Για τη δωρεά ή γονική παροχή χρηματικών ποσών μέσω χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, ισχύει αφορολόγητο 800.000 ευρώ για δικαιούχους πρόσωπα της Α΄ κατηγορίας και φορολογείται αυτοτελώς με συντελεστή 10% το υπερβάλλον ποσό.
Αν διαπιστωθεί παράβαση στη διαδικασία, η εφορία επιβάλει φόρο 10% από το πρώτο ευρώ ή και πρόστιμο 50% επί του φόρου, αναλόγως της παράβασης.
Για τις δωρεές μεταξύ συγγενών Κατηγορίας Β’ επιβάλλεται φόρος 20% και στην περίπτωση που διαπιστωθεί παράβαση (τριγωνική συναλλαγή) εκτός από τον φόρο 20% επιβάλλεται και πρόστιμο ύψους 50% επί του φόρου που αποφεύχθηκε.
Το Επιχειρησιακό Σχέδιο
Σύμφωνα με το επικαιροποιημένο Επιχειρησιακό Σχέδιο της ΑΑΔΕ, που εκδόθηκε χθες, θα αναζητηθούν μέσα από το πλήθος των δωρεών και γονικών παροχών χρημάτων, οι ανωτέρω παραβάσεις και άλλες που αφορούν στη διαδικασία.
Συγκεκριμένα αναφέρει πως το Κέντρο Φορολογίας Κεφαλαίου (ΚΕΦΟΚ) μεταξύ των δράσεων που θα αναπτύξει είναι και η «Διασταύρωση της πληρότητας των προϋποθέσεων ένταξης στη φορολογική κλίμακα α’ κατηγορίας των μη επιβεβαιωμένων συναλλαγών για 1.080 δηλώσεις χρηματικών γονικών παροχών – δωρεών».
Όροι και προϋποθέσεις
Επί της διαδικασίας τονίζεται πως, το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ για χρηματική γονική παροχή ή δωρεά ισχύει μόνο εφόσον το χρηματικό ποσό δωρίστηκε με μεταφορά από τον τραπεζικό λογαριασμό του δωρεοδότη (γονέα, συζύγου κ.λπ.) στον τραπεζικό λογαριασμό του δωρεοδόχου (τέκνου, άλλου συζύγου κ.λπ.). Ακόμη το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ αναγνωρίζεται επίσης:
- Σε περίπτωση μεταφοράς χρηματικού ποσού από ατομικό λογαριασμό του γονέα/δωρητή ή από κοινό λογαριασμό αυτού με το τέκνο/δωρεοδόχο ή τρίτο πρόσωπο σε ατομικό λογαριασμό του τέκνου/δωρεοδόχου ή σε άλλο κοινό λογαριασμό του τέκνου/δωρεοδόχου με τον ίδιο τον παρέχοντα/δωρητή ή τρίτο πρόσωπο.
- Σε περίπτωση έκδοσης τραπεζικής επιταγής από τον γονέα/δωρητή με χρέωση ατομικού τραπεζικού λογαριασμού αυτού ή κοινού με το τέκνο/δωρεοδόχο ή τρίτο πρόσωπο (και όχι η έκδοση επιταγής με κατάθεση μετρητών) και η κατάθεση της επιταγής αυτής σε ατομικό λογαριασμό του τέκνου/δωρεοδόχου ή σε άλλο κοινό λογαριασμό του τέκνου/δωρεοδόχου με τον ίδιο το γονέα/δωρητή ή τρίτο πρόσωπο. Στην περίπτωση αυτή, για την απόδειξη της μεταφοράς της χρηματικής γονικής παροχής/δωρεάς σε τραπεζικό λογαριασμό, πρέπει να αναγράφονται στο σώμα της δήλωσης φόρου γονικής παροχής/δωρεάς οι αριθμοί IBAN των τραπεζικών λογαριασμών, μεταξύ των οποίων έγινε η μεταφορά των χρημάτων, το πιστωτικό ίδρυμα και ο αριθμός της επιταγής. Ως ημερομηνία γονικής παροχής/δωρεάς θεωρείται η ημερομηνία κατάθεσης της επιταγής στον τραπεζικό αυτό λογαριασμό.
- Σε χρηματικές δωρεές/γονικές παροχές με σκοπό την αγορά ακινήτου από τον δωρεοδόχο/τέκνο με μεταφορά χρημάτων στο λογαριασμό του πωλητή/κατασκευαστή/εργολάβου /ή κατάθεση τραπεζικής επιταγής.
- Σε χρηματικές δωρεές/γονικές παροχές με σκοπό την αγορά οχήματος από τον δωρεοδόχο/τεκνο με μεταφορά χρημάτων στο λογαριασμό του πωλητή ή κατάθεση επιταγής.
Τα δικαιολογητικά
Για κάθε πράξη γονικής παροχής/δωρεάς οι συναλλασσόμενοι θα πρέπει να φυλάσσουν τα σχετικά δικαιολογητικά τα οποία ανά κατηγορία είναι τα ακόλουθα:
- Χρηματικές δωρεές/γονικές παροχές με μεταφορά χρημάτων μέσω ημεδαπών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων ή κατάθεση τραπεζικής επιταγής: Παραστατικό - αποδεικτικό μεταφοράς του ποσού μεταξύ λογαριασμών των συμβαλλομένων: Σε περίπτωση μεταφοράς μέσω τραπεζικής επιταγής: αντίγραφα του σώματος της επιταγής και της αναλυτικής κίνησης (extrait) του λογαριασμού από την οποία τροφοδοτήθηκε η τραπεζική επιταγή και επιπλέον αντίγραφο του καταθετηρίου αυτής ή αντίγραφο της αναλυτικής κίνησης (extrait) του λογαριασμού κατάθεσης.
- Χρηματικές δωρεές/γονικές παροχές με μεταφορά χρημάτων στις οποίες μεσολαβεί αλλοδαπό χρηματοπιστωτικό ίδρυμα ή κατάθεση επιταγής από την αλλοδαπή: Αποδεικτικό μεταφοράς του ποσού μεταξύ των λογαριασμών. Σε περίπτωση μεταφοράς μέσω τραπεζικής επιταγής: το αντίγραφο της εκδοθείσας επιταγής και το αποδεικτικό κατάθεσής της σε χρηματοπιστωτικό ίδρυμα του λαμβάνοντος.
- Χρηματικές δωρεές/γονικές παροχές με ανάληψη χρηματικού ποσού από συνδικαιούχο κοινού λογαριασμού: Αντίγραφο αναλυτικής κίνησης του λογαριασμού (extrait), στο οποίο αναγράφονται τα ονόματα των συνδικαιούχων και η ημερομηνία ανάληψης του ποσού.
- Χρηματικές δωρεές/γονικές παροχές που διενεργήθηκαν από την 1/10/2021 μέχρι και την 9/9/2022 με ανάληψη μετρητών από ατομικό λογαριασμό του δωρητή ή κοινό λογαριασμό των συμβαλλόμενων και κατάθεσή τους σε ατομικό λογαριασμό του δωρεοδόχου ή κοινό λογαριασμό των συμβαλλόμενων ή σε κοινό λογαριασμό με τρίτο πρόσωπο, και εφόσον η κατάθεση έγινε εντός 3 εργάσιμων ημερών: Αποδεικτικό ανάληψης του ποσού στο οποίο αναγράφεται η ημερομηνία, το ακριβές ποσό, ο αριθμός IBAN του τραπεζικού λογαριασμού που εμφανίζει ως δικαιούχο τον δωρητή/γονέα και το αποδεικτικό κατάθεσης του ίδιου ποσού στο οποίο αναγράφεται η ημερομηνία κατάθεσης, το ακριβές ποσό και ο αριθμός IBAN του τραπεζικού λογαριασμού στο οποίο εμφανίζεται ως δικαιούχος ο δωρεοδόχος/τέκνο.
- Χρηματικές δωρεές/γονικές παροχές με σκοπό την αγορά ακινήτου από τον δωρεοδόχο/τέκνο με μεταφορά χρημάτων στο λογαριασμό του πωλητή/κατασκευαστή/εργολάβου /ή κατάθεση τραπεζικής επιταγής: Το συμβολαιογραφικό έγγραφο ή άλλη συμφωνία των μερών, εφόσον ο τρόπος καταβολής του ποσού (μεταφορά μέσω χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων ή έκδοση τραπεζικής επιταγής) προκύπτουν από αυτό. Απαιτούνται επίσης, το αποδεικτικό μεταφοράς του ποσού μεταξύ των λογαριασμών, ενώ σε περίπτωση τραπεζικής επιταγής: αντίγραφα του σώματος της επιταγής και της αναλυτικής κίνησης (extrait) του λογαριασμού από την οποία τροφοδοτήθηκε η τραπεζική επιταγή και επιπλέον αντίγραφο του καταθετηρίου αυτής ή αντίγραφο της αναλυτικής κίνησης (extrait) του λογαριασμού κατάθεσης.
- Χρηματικές δωρεές/γονικές παροχές με σκοπό την αγορά οχήματος από τον δωρεοδόχο/τέκνο με μεταφορά χρημάτων στο λογαριασμό του πωλητή ή κατάθεση επιταγής: Απαιτούνται η άδεια κυκλοφορίας του οχήματος στο όνομα του δωρεοδόχου/τέκνου, η απόδειξη λιανικών συναλλαγών/τιμολόγιο, το αποδεικτικό μεταφοράς του ποσού μεταξύ των λογαριασμών. Σε περίπτωση τραπεζικής επιταγής: αντίγραφα του σώματος της επιταγής και της αναλυτικής κίνησης (extrait) του λογαριασμού από την οποία τροφοδοτήθηκε η τραπεζική επιταγή και επιπλέον αντίγραφο του καταθετηρίου αυτής ή αντίγραφο της αναλυτικής κίνησης (extrait) του λογαριασμού κατάθεσης.
- Χρηματικές δωρεές/γονικές παροχές με μεταφορά χρηματικού ποσού ή κατάθεση επιταγής σε τραπεζικό λογαριασμό εταιρείας για αύξηση κεφαλαίου: το Δημοσιευμένο τροποποιημένο καταστατικό της εταιρείας, από το οποίο να προκύπτει η αύξηση της εταιρικής συμμετοχής του δωρεοδόχου/ τέκνου και το αποδεικτικό μεταφοράς του ποσού από τον λογαριασμό του δωρητή/γονέα προς το λογαριασμό της εταιρείας. Σε περίπτωση τραπεζικής επιταγής: αντίγραφα του σώματος της επιταγής και της αναλυτικής κίνησης (extrait) του λογαριασμού από την οποία τροφοδοτήθηκε η τραπεζική επιταγή και επιπλέον αντίγραφο του καταθετηρίου αυτής ή αντίγραφο της αναλυτικής κίνησης (extrait) του λογαριασμού κατάθεσης.