Τα πρώτα στοιχεία μετά την επιβολή του νέου τέλους των 3 ευρώ στα μικροδέματα ηλεκτρονικού εμπορίου από τρίτες χώρες, που τέθηκε σε ισχύ από την 1η Ιουλίου, καταγράφουν μείωση του όγκου των αποστολών από την Κίνα κατά περίπου 17%. Παράλληλα, παρατηρείται αύξηση της μέσης αξίας κατά τουλάχιστον 20%, γεγονός που διατηρεί τη συνολική αξία των εισαγωγών σε υψηλά επίπεδα, παρά τη μείωση του πλήθους των δεμάτων.
Σύμφωνα με άρθρο του προέδρου του ΕΒΕΠ, Βασίλη Κορκίδη, η αποτελεσματικότητα του μέτρου θα φανεί όχι μόνο από τον αριθμό των μικροδεμάτων, αλλά κυρίως μέσα από τη συνδυαστική παρακολούθηση του όγκου, της μέσης και της συνολικής αξίας των εισαγωγών. Επίσης, σημαντικό ρόλο διαδραματίζει η μεταφορά κινεζικών αποθεμάτων σε ευρωπαϊκές αποθήκες.
Η εφαρμογή του νέου κατ’ αποκοπή τέλους των 3 ευρώ στα αγαθά χαμηλής αξίας που εισέρχονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω ηλεκτρονικού εμπορίου δημιουργεί ένα νέο πλαίσιο για την αγορά. Πλέον, το ζητούμενο δεν είναι μόνο η μείωση του αριθμού των μικροδεμάτων από την Κίνα, αλλά και η πιθανή αύξηση της μέσης αξίας κάθε αποστολής, καθώς και η συνολική επίδραση στη δομή των εισαγωγών.
Τα στοιχεία της ΕΕ δείχνουν ότι το 2025 εισήλθαν στην ευρωπαϊκή αγορά περίπου 5,9 δισ. μικρά δέματα αξίας κάτω των 150 ευρώ, με το 93% να προέρχεται από την Κίνα. Ο όγκος των μικρών αποστολών προς την ΕΕ-27 είχε ήδη διπλασιαστεί συγκριτικά με το 2022, γεγονός που εξηγεί την παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το προσωρινό τέλος των 3 ευρώ επιβάλλεται ανά διαφορετική κατηγορία προϊόντος σε κάθε αποστολή αξίας έως 150 ευρώ, σύμφωνα με τη δασμολογική διάκριση. Ένα δέμα με προϊόντα τριών διαφορετικών κατηγοριών μπορεί να επιβαρυνθεί συνολικά με 9 ευρώ. Το καθεστώς αυτό θα ισχύσει έως την 1η Ιουλίου 2028, οπότε αναμένεται η μετάβαση στο νέο ευρωπαϊκό τελωνειακό σύστημα.
Στην Ελλάδα, η εφαρμογή έχει ενσωματωθεί στο τελωνειακό σύστημα μέσω της ΑΑΔΕ. Η σχετική εγκύκλιος καθορίζει την είσπραξη του ειδικού δασμού μέσω των διασαφήσεων H1 και H7 στο ICISnet, με χρέωση 3 ευρώ ανά στίχο διασάφησης. Αυτό επιτρέπει τη συστηματική παρακολούθηση της συμπεριφοράς των μικροεισαγωγών μετά την αλλαγή του καθεστώτος.
Η παρακολούθηση των εξελίξεων απαιτεί έμφαση σε 3 βασικούς δείκτες: τον όγκο των αποστολών, τη μέση αξία ανά δέμα και τη συνολική αξία των εισαγωγών. Η επιβάρυνση των 3 ευρώ έχει διαφορετική επίπτωση ανάλογα με την αξία του προϊόντος, δημιουργώντας κίνητρα για μεγαλύτερες παραγγελίες και αύξηση της αξίας ανά συναλλαγή.
Παράλληλα, πρέπει να ληφθεί υπόψη η μετατόπιση των logistics. Οι μεγάλες ασιατικές πλατφόρμες ενδέχεται να αξιοποιήσουν ευρωπαϊκές αποθήκες, πραγματοποιώντας bulk εισαγωγές και διανομή εντός της ΕΕ. Έτσι, η μείωση των απευθείας μικροδεμάτων από την Κίνα δεν συνεπάγεται απαραίτητα αύξηση του μεριδίου των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων.
Χρειάζεται, συνεπώς, ένας σταθερός μηνιαίος πίνακας παρακολούθησης με βασικούς δείκτες, όπως ο αριθμός των direct αποστολών μικροδεμάτων από Κίνα σε ΕΕ, η ποσοστιαία μεταβολή του όγκου, η μέση δηλωθείσα αξία ανά αποστολή, η συνολική αξία bulk εισαγωγών κινεζικών προϊόντων, τα έσοδα από το νέο τέλος και η ανάπτυξη κινεζικών αποθεμάτων σε ευρωπαϊκές αποθήκες. Μόνο έτσι μπορεί να διαπιστωθεί εάν το τέλος των 3 ευρώ περιορίζει ουσιαστικά τις κινεζικές πωλήσεις ή απλώς αλλάζει το σημείο τελωνισμού και αποθήκευσης.
Για το ελληνικό εμπόριο, το κρίσιμο ερώτημα είναι αν οι Ευρωπαίοι καταναλωτές θα αγοράζουν λιγότερα κινεζικά προϊόντα ή αν οι παραγγελίες θα γίνονται σε μεγαλύτερη αξία. Επίσης, μένει να φανεί αν θα ενισχυθούν οι ελληνικές και ευρωπαϊκές επιχειρήσεις ή αν οι διεθνείς πλατφόρμες θα προσαρμοστούν τάχιστα στα νέα δεδομένα. Οι απαντήσεις θα προκύψουν από τα στοιχεία των επόμενων μηνών.
Τα πρώτα στοιχεία των logistics για τον Ιούλιο δείχνουν μείωση του όγκου μεταξύ 14-18%, ενώ η μέση αξία ανά δέμα αυξήθηκε σταδιακά από 8,82 ευρώ σε 11,47 ευρώ, με ποσοστιαία αύξηση 20-30%. Η ουσία της ανάλυσης βρίσκεται στη συνδυαστική παρακολούθηση όγκου, μέσης αξίας και συνολικής αξίας εισαγωγών. Η δημοσίευση των πρώτων επίσημων αριθμών από ΑΑΔΕ και DG TAXUD αναμένεται να δώσει σαφέστερη εικόνα της επίδρασης του μέτρου.
Η συστηματική παρακολούθηση με επτά βασικούς δείκτες, όπως αριθμός direct αποστολών, ποσοστιαία μεταβολή όγκου, μέση αξία ανά αποστολή, συνολική αξία bulk εισαγωγών, έσοδα από το τέλος, μέσος αριθμός δασμολογικών κατηγοριών και ανάπτυξη κινεζικών αποθεμάτων στην ΕΕ, θα αναδείξει αν το τέλος των 3 ευρώ μειώνει τις κινεζικές πωλήσεις ή αν απλώς μεταβάλλει τη δομή των εισαγωγών.