Σε καθεστώς αυξημένης επιτήρησης παραμένει η αγορά ναυτιλιακών καυσίμων, καθώς η συνεχής άνοδος της τιμής του Marine Gas Oil (MGO) έχει επιβαρύνει σημαντικά το λειτουργικό κόστος των ακτοπλοϊκών εταιρειών. Παρά τις πιέσεις, μέχρι στιγμής δεν έχουν σημειωθεί νέες αυξήσεις στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια.
Το υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής παρακολουθεί καθημερινά την εξέλιξη των διεθνών τιμών και έχει ήδη επεξεργαστεί εναλλακτικές παρεμβάσεις. Αυτές οι παρεμβάσεις μπορούν να ενεργοποιηθούν εφόσον η πίεση στις τιμές των καυσίμων διατηρηθεί και απειλήσει να μετακυλιστεί στους επιβατικούς ναύλους.
Σημαντικό ανάχωμα στο αυξημένο κόστος για τις ακτοπλοϊκές εταιρείες αποτελούν οι συμφωνίες αντιστάθμισης κινδύνου καυσίμων. Μέσω αυτών εξασφαλίζεται εκ των προτέρων μέρος των αναγκαίων ποσοτήτων σε συμφωνημένες τιμές.
Παράλληλα, οι υψηλές πληρότητες της θερινής περιόδου ενισχύουν τα έσοδα των πλοίων, περιορίζοντας μέρος της επιβάρυνσης από τις αυξημένες λειτουργικές δαπάνες.
Σε αυτό το απαιτητικό περιβάλλον, πρόσθετη ενίσχυση ρευστότητας ύψους 60 εκατ. ευρώ αναμένεται να προσφέρει στην ακτοπλοΐα ο νέος μηχανισμός αποζημίωσης των εταιρειών για τις υποχρεωτικές κοινωνικές εκπτώσεις, οι οποίες εφαρμόζονται φέτος στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια.
Το μέτρο θα εφαρμοστεί για πρώτη φορά το 2026 και θα καλύπτει μέρος της απώλειας εσόδων που υφίστανται οι ακτοπλοϊκές επιχειρήσεις από τις μειώσεις ναύλων προς συγκεκριμένες κατηγορίες επιβατών. Σε αυτές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, παιδιά έως 5 ετών, άποροι, πολύτεκνοι, φοιτητές και σπουδαστές, άτομα με αναπηρία, δικαιούχοι πολεμικών συντάξεων και οι συνοδοί τους.
Μέχρι σήμερα, όταν ένας δικαιούχος εξέδιδε εισιτήριο με υποχρεωτική έκπτωση, το μειωμένο τμήμα του ναύλου επιβάρυνε αποκλειστικά την εταιρεία.
Με τον νέο μηχανισμό, το κράτος θα αποζημιώνει τους ακτοπλόους βάσει των πραγματικά εκδοθέντων εισιτηρίων και των εκπτώσεων που εφαρμόστηκαν. Η καταβολή των ποσών θα πραγματοποιείται σε στάδια.
Προβλέπεται αρχικά η χορήγηση προκαταβολής, ενώ η τελική εξόφληση θα ακολουθεί μετά την ολοκλήρωση των ελέγχων και τη διασταύρωση των στοιχείων που έχουν καταχωριστεί στα ηλεκτρονικά συστήματα του υπουργείου Ναυτιλίας και των εταιρειών.
Ο τρόπος εφαρμογής του μέτρου παρουσιάστηκε πρόσφατα στο Συμβούλιο Ακτοπλοϊκών Συγκοινωνιών, με στόχο την ενημέρωση των εκπροσώπων του κλάδου και την εξέταση ενδεχόμενων τεχνικών βελτιώσεων πριν από την έναρξη των πληρωμών.
Η διαδικασία θα εξειδικευτεί με Κοινή Υπουργική Απόφαση των υπουργείων Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής. Η σχετική απόφαση έχει ήδη καταρτιστεί και βρίσκεται στο στάδιο της υπογραφής.
Η ενεργοποίηση της χρηματοδότησης θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για τον κλάδο, καθώς συμπίπτει με περίοδο που τα καύσιμα απορροφούν μεγάλο μέρος των λειτουργικών δαπανών των πλοίων. Παράλληλα, ενισχύει την προσπάθεια συγκράτησης των τιμών των εισιτηρίων, περιορίζοντας τον κίνδυνο να μεταφερθεί στους επιβάτες το σύνολο της ενεργειακής επιβάρυνσης.
Δύο φάσεις πληρωμών με ηλεκτρονική διασταύρωση εισιτηρίων
Η εφαρμογή του νέου μηχανισμού αποζημίωσης θα γίνει σταδιακά, με το 2026 να λειτουργεί ως πιλοτική περίοδος. Για φέτος, η διαδικασία θα χωριστεί σε δύο κύκλους: ο πρώτος αφορά τις υποχρεωτικές εκπτώσεις που εφαρμόστηκαν από τον Μάρτιο έως και τον Μάιο, ενώ ο δεύτερος εκείνες της περιόδου Ιουνίου-Οκτωβρίου.
Η πρώτη εκταμίευση επιδιώκεται να πραγματοποιηθεί εντός του Αυγούστου, ώστε να δοθεί άμεσα ρευστότητα στις εταιρείες κατά τη διάρκεια της τουριστικής περιόδου, όταν το κόστος λειτουργίας των πλοίων παραμένει αυξημένο, κυρίως λόγω των καυσίμων.
Οι ακτοπλοϊκές επιχειρήσεις θα μπορούν να λάβουν προκαταβολή έναντι της τελικής αποζημίωσης, με την υποβολή αίτησης, υπεύθυνης δήλωσης, φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας, καθώς και των δικαιολογητικών που θα καθορίζονται στην Κοινή Υπουργική Απόφαση.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το αρχικό ποσό μπορεί να ανέρχεται στο 30% της προβλεπόμενης χρηματοδότησης, ενώ το υπόλοιπο 70% θα καταβάλλεται μετά την ολοκλήρωση των ελέγχων και την τελική εκκαθάριση των στοιχείων. Εναλλακτικά, μια εταιρεία μπορεί να μην εισπράξει προκαταβολή και να υποβάλει έως τις 15 Νοεμβρίου το σύνολο των παραστατικών της, προκειμένου να ακολουθήσει ενιαίος έλεγχος και να καταβληθεί απευθείας το ποσό που θα προκύψει.
Από το 2027 ο μηχανισμός θα καλύπτει ολόκληρο το ημερολογιακό έτος, με τις πληρωμές να εξακολουθούν να πραγματοποιούνται σε δύο φάσεις. Κρίσιμο εργαλείο για τη διασταύρωση των αιτημάτων θα αποτελέσει το Ηλεκτρονικό Σύστημα Κράτησης Θέσεως και Έκδοσης Εισιτηρίων Επιβατών και Αποδείξεων Μεταφοράς Οχημάτων (Η.Σ.Κ.Θ.Ε.Ε.Α.).
Μέσω αυτού του συστήματος, το υπουργείο Ναυτιλίας διαθέτει τα στοιχεία των εκδοθέντων εισιτηρίων, τα οποία διαβιβάζονται υποχρεωτικά από τις ακτοπλοϊκές εταιρείες.
Έτσι, θα μπορεί να διαπιστώνεται σε ποια εισιτήρια εφαρμόστηκε κοινωνική έκπτωση, ποια ήταν η κατηγορία του δικαιούχου και ποιο ποσό δεν εισπράχθηκε από την εταιρεία.
Τα δεδομένα του υπουργείου θα αντιπαραβάλλονται με τις εγγραφές στα συστήματα έκδοσης εισιτηρίων των εταιρειών, διασφαλίζοντας ότι η τελική αποζημίωση προκύπτει από πραγματικές και επαληθευμένες μετακινήσεις.
Παράλληλα, οι εταιρείες θα εξακολουθούν να έχουν την ευθύνη ελέγχου των δικαιολογητικών κατά την επιβίβαση. Αυτό σημαίνει ότι ο επιβάτης θα πρέπει να επιδεικνύει το αποδεικτικό που θεμελιώνει το δικαίωμα έκπτωσης, όπως κάρτα αναπηρίας, φοιτητική ταυτότητα ή άλλο σχετικό έγγραφο.
Με τον νέο μηχανισμό, η κρατική χρηματοδότηση θα συνδέεται αποκλειστικά με εισιτήρια που έχουν πράγματι εκδοθεί, χρησιμοποιηθεί και ελεγχθεί. Η διαδικασία αυτή ενισχύει τη διαφάνεια και περιορίζει τον κίνδυνο αδικαιολόγητων απαιτήσεων.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
