Στην αυτόματη αποδέσμευση των τραπεζικών λογαριασμών, των θυρίδων και των λοιπών περιουσιακών στοιχείων, μετά το πέρας της πενταετίας, στις περιπτώσεις λήψης διασφαλιστικών μέτρων από την εφορία, οφείλει να προχωρεί η φορολογική διοίκηση, χωρίς καμία ενέργεια του φορολογούμενου.
Αυτό προβλέπει νέα απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, κρίνοντας ότι οι δεσμεύσεις τραπεζικών λογαριασμών, θυρίδων και περιουσιακών στοιχείων δεν μπορούν να διατηρούνται επ' αόριστον, ανεξαρτήτως του μεγέθους της φοροδιαφυγής για την οποία κατηγορείται ο κάτοχος των περιουσιακών στοιχείων.
Οι υπηρεσίες φορολογικών ελέγχων της ΑΑΔΕ μπλοκάρουν τραπεζικούς λογαριασμούς και θυρίδες, στις περιπτώσεις που διαπιστώνεται: μη απόδοση, ανακριβής απόδοση, συμψηφισμός, έκπτωση ή διακράτηση, είσπραξη επιστροφής κατόπιν παραπλάνησης της Φορολογικής Διοίκησης, ποσών Φ.Π.Α., Φ.Κ.Ε., φόρου ασφαλίστρων, παρακρατούμενων, επιρριπτόμενων φόρων, τελών και εισφορών, ποσού από 150.000 ευρώ και άνω.
Στις περιπτώσεις αυτές επιβάλλονται συγκεκριμένες απαγορεύσεις και δεσμεύσεις στους υπόχρεους παραβάτες.
Σύμφωνα με τις οδηγίες της ΑΑΔΕ, εάν οι ελεγκτές διαπιστώσουν τις ανωτέρω παραβάσεις, συντάσσουν Ειδική Έκθεση Ελέγχου και συγχρόνως συντάσσει και άμεσα Πράξη επιβολής μέτρων διασφάλισης των συμφερόντων του Δημοσίου, σύμφωνα με την οποία η Φορολογική Διοίκηση δεν παραλαμβάνει και δεν χορηγεί έγγραφα που απαιτούνται για τη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων και κυρίως των ακινήτων. Ακόμη, με την ίδια Πράξη δεσμεύονται:
- Το 50% των καταθέσεων, των πάσης φύσεως λογαριασμών και παρακαταθηκών,
- Το 50% του περιεχομένου των θυρίδων του υπόχρεου παραβάτη και κατ΄ ανώτατο μέχρι του διπλάσιου του ποσού για το οποίο διαπιστώνεται ο σκοπός μη πληρωμής ή η είσπραξη επιστροφής.
- Το μη χρηματικό περιεχόμενο θυρίδων και οι μη χρηματικές παρακαταθήκες, δεσμεύονται στο σύνολό τους.
Η Πράξη επιβολής μέτρων διασφάλισης των συμφερόντων του Δημοσίου κοινοποιείται με αντίγραφο της σχετικής Ειδικής Έκθεσης Ελέγχου, στον υπόχρεο παραβάτη, καθώς και στην Τράπεζα της Ελλάδος για περαιτέρω ενέργειες ενημέρωσης των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, στο Στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων (Τ.Π.&Δ.), στη Διεύθυνση Ανάπτυξης Φορολογικών Εφαρμογών (Δ.Α.Φ.Ε.), σε όλες τις φορολογικές αρχές και οι εν λόγω υπηρεσίες και φορείς υποχρεούνται να εφαρμόσουν αμέσως τα διασφαλιστικά μέτρα χωρίς καμία άλλη διαδικασία ή διατύπωση.
Τα μέτρα διασφάλισης των συμφερόντων του Δημοσίου, αίρονται υποχρεωτικά στο σύνολό τους, στις περιπτώσεις που:
- Καταβληθεί από τον φορολογούμενο ποσό πάνω από το 70% του συνολικά προσδιορισθέντος ποσού των οικείων κύριων και πρόσθετων φόρων, τελών και εισφορών μετά των προσαυξήσεων, τόκων και προστίμων ή των οικείων προστίμων.
- Μετά την πάροδο πέντε (5) ετών από την έκδοση των οικείων των μέτρων πράξεων προσδιορισμού των φόρων, τελών, εισφορών ή επιβολής προστίμων ακόμη και αν δεν έχει τελεσιδικήσει η υπόθεση.
Η παρέμβαση του ΣτΕ
Καθώς όμως η αποδέσμευση μετά την πάροδο της πενταετίας δεν εφαρμόζεται, ήρθε η παρέμβαση του Ανωτάτου Ακυρωτικού Δικαστηρίου. Με την υπ' αριθμ. 553/2026 απόφασή του το ΣτΕ έκρινε ότι οι δεσμεύσεις τραπεζικών λογαριασμών, θυρίδων και περιουσιακών στοιχείων δεν μπορούν να διατηρούνται επ' αόριστον.
Επισημαίνει δε, ότι, μετά την πάροδο πέντε ετών από την έκδοση της καταλογιστικής πράξης, τα μέτρα αίρονται αυτοδικαίως και η φορολογική διοίκηση οφείλει να προχωρήσει στην άρση τους χωρίς να απαιτείται οποιαδήποτε ενέργεια ή αίτηση από τον φορολογούμενο.
Το ΣτΕ υπογραμμίζει ότι, η φορολογική αρχή δεν διαθέτει διακριτική ευχέρεια να διατηρεί τις δεσμεύσεις μετά την παρέλευση του χρονικού αυτού ορίου.
Αντίθετα, υποχρεούται να ενημερώσει άμεσα όλες τις εμπλεκόμενες υπηρεσίες, την Τράπεζα της Ελλάδος, τα πιστωτικά ιδρύματα και κάθε άλλο αρμόδιο φορέα, ώστε να σταματήσει η εφαρμογή των περιορισμών χωρίς να απαιτείται οποιαδήποτε διαδικασία εκ μέρους του φορολογουμένου.
Παράλληλα, υπενθυμίζει ότι τα διασφαλιστικά μέτρα έχουν προσωρινό και προληπτικό χαρακτήρα και δεν μπορούν να μετατρέπονται σε διαρκή περιορισμό της περιουσίας των φορολογουμένων.
Με τον τρόπο αυτό ενισχύεται η αρχή της αναλογικότητας και τίθενται σαφή χρονικά όρια στην άσκηση των εξαιρετικών εξουσιών της φορολογικής διοίκησης, ακόμη και στις σοβαρότερες υποθέσεις φοροδιαφυγής.
Η απόφαση αυτή, αποκτά ιδιαίτερη σημασία για εκατοντάδες υποθέσεις στις οποίες εξακολουθούν να ισχύουν δεσμεύσεις τραπεζικών λογαριασμών και περιουσιακών στοιχείων, παρότι έχει παρέλθει η προβλεπόμενη πενταετία και πλέον η αποδέσμευσή τους θα πρέπει να γίνεται αυτόματα.
Συγχρόνως, ασκεί ιδιαίτερη πίεση στους ελεγκτικούς μηχανισμούς της ΑΑΔΕ, να ολοκληρώνουν εντός της πενταετίας τον φορολογικό έλεγχο και να οριστικοποιείται το αποτέλεσμά του, ώστε ο φορολογούμενος να μην μένει «όμηρος» επί μακρόν.
Η υπόθεση
Η υπόθεση που εκδικάστηκε στο ΣτΕ αφορούσε εκπρόσωπο ανώνυμης εταιρείας, εις βάρος της οποίας είχαν επιβληθεί το 2016 μέτρα διασφάλισης, επειδή από φορολογικό έλεγχο προέκυψε μη καταβολή τελών χαρτοσήμου και εισφοράς υπέρ ΟΓΑ συνολικού ύψους άνω του 1 εκατ. ευρώ για τις χρήσεις 2005 έως 2011.
Η φορολογούμενη είχε προσβάλει τα μέτρα, όμως η προσφυγή της απορρίφθηκε ως εκπρόθεσμη από το Διοικητικό Πρωτοδικείο.
Κατά την εξέταση της αίτησης αναίρεσης, το Συμβούλιο της Επικρατείας διαπίστωσε ότι μέχρι τη συζήτηση της υπόθεσης είχε ήδη συμπληρωθεί πενταετία από την έκδοση των πράξεων καταλογισμού.
Στο πλαίσιο αυτό, έκρινε ότι τα επίδικα μέτρα είχαν ήδη αρθεί αυτοδικαίως, ανεξάρτητα από την εκκρεμή δικαστική διαδικασία, και ότι η φορολογική διοίκηση όφειλε να εκδώσει την αντίστοιχη πράξη άρσης των δεσμεύσεων.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
