Στοχεύοντας στη δημιουργία ενός ασφαλούς, προσβάσιμου και καινοτόμου μέσου πληρωμών, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προχωράει με αποφασιστικά τον σχεδιασμό και την υλοποίηση του ψηφιακού ευρώ.
Ουσιαστικά, το ψηφιακό ευρώ ευελπιστεί να αλλάξει ριζικά το τοπίο των πληρωμών στην Ευρωζώνη, προσφέροντας ασφαλείς online και offline συναλλαγές σε όλους τους πολίτες, συμπληρωματικά προς τα μετρητά. Μάλιστα, υπάρχουν βλέψεις να γίνεται αποδεκτό και σε άλλες χώρες, εντός ή εκτός της ΕΕ.
Η εν λόγω πρωτοβουλία είναι ιδιαίτερα σημαντική για το Ευρωσύστημα, καθώς ενισχύει την ευρωπαϊκή νομισματική κυριαρχία και ανταγωνιστικότητα, ενώ παράλληλα ενδυναμώνει την αυτονομία της Ευρώπης στις πληρωμές, μειώνοντας την εξάρτηση από μη ευρωπαϊκούς παρόχους.
Όπως προκύπτει από την Έκθεση του Διοικητή της Τράπεζας Ελλάδος, αυτήν τη στιγμή, το ψηφιακό ευρώ βρίσκεται σε μια κρίσιμη φάση, η οποία ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2025 και αναμένεται να ολοκληρωθεί τον Σεπτέμβριο του 2027, που επικεντρώνεται στην περαιτέρω ανάπτυξη και επιχειρησιακή προετοιμασία του ψηφιακού ευρώ.
Προς αυτήν την κατεύθυνση, προωθείται η τεχνική ετοιμότητα με την ανάπτυξη της υποδομής και των προτύπων, προετοιμάζονται οι πιλοτικές δοκιμές και προχωράει η οριστικοποίηση του Εγχειριδίου κανόνων, μέσω της συνεργασίας με φορείς της αγοράς.
Η σημασία της παρούσας φάσης έγκειται στο γεγονός πως συνιστά τη γέφυρα μεταξύ σχεδιασμού και πρακτικής εφαρμογής, ώστε να διασφαλιστεί ότι το ψηφιακό ευρώ θα λειτουργεί με ασφάλεια, αξιοπιστία και ευρεία αποδοχή σε όλη την ευρωζώνη.
Τι είναι το ψηφιακό ευρώ και πώς θα λειτουργεί
Το ψηφιακό ευρώ θα αποτελέσει την ψηφιακή μορφή των παραδοσιακών χαρτονομισμάτων που εκδίδονται από την ΕΚΤ και σχεδιάζεται έτσι ώστε να αποτελεί εγγύηση πληρωμών ακόμη και σε ακραίες περιπτώσεις, όπως κυβερνοεπιθέσεις ή γενικευμένες διακοπές σε υποδομές.
Το ψηφιακό ευρώ θα είναι προσβάσιμο από το ηλεκτρονικό πορτοφόλι του χρήστη, το οποίο θα μπορεί να δημιουργηθεί είτε από τράπεζα είτε από δημόσιο φορέα, επιτρέποντας στους πολίτες της ζώνης του ευρώ να πραγματοποιούν τις ηλεκτρονικές πληρωμές τους όπως έχουν ήδη συνηθίσει, μέσω κάρτας, smartphone, smartwatch κλπ.
Θα λειτουργεί τόσο online όσο και offline, εντός της ζώνης του ευρώ, ενώ θα είναι δωρεάν για τους πολίτες. Στόχος είναι να μην υπάρξει ποτέ διακοπή στη δυνατότητα πληρωμών, ακόμη και σε περιόδους κρίσης.
Οι πολίτες και οι επιχειρήσεις θα έχουν τη δυνατότητα να «γεμίζουν» με ψηφιακά ευρώ τα ψηφιακά τους πορτοφόλια, μέσω μεταφοράς από τον τραπεζικό λογαριασμό της επιλογής τους, χωρίς να χρειάζεται να έχουν σύνδεση στο ίντερνετ, αυξάνοντας την αυτονομία της συγκεκριμένης μεθόδου πληρωμής.
Η «απεξάρτηση» από το ίντερνετ θα πραγματοποιηθεί μέσω secure hardware σε κινητές συσκευές και έξυπνες κάρτες, εξασφαλίζοντας ότι οι συναλλαγές θα είναι δυνατές ακόμη και σε περιπτώσεις διακοπής ρεύματος ή δικτυακών προβλημάτων.
Η ικανότητα αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική λόγω της αυξανόμενης συχνότητας ακραίων καιρικών φαινομένων και διακοπών ρεύματος.
Τι θα προσφέρει
Εκτός από τη διευκόλυνση των πολιτών, το ψηφιακό ευρώ έχει ιδιαίτερη σημασία για το μέλλον της Ευρώπης, καθώς η χρήση του θα ενισχύσει την αυτονομία και την ανθεκτικότητα του ευρωπαϊκού χώρου πληρωμών, μειώνοντας ταυτόχρονα την εξάρτηση από μη ευρωπαϊκούς παρόχους.
Ακριβώς επειδή θα αποτελεί μια δημόσια λύση σε χρήμα που θα παρέχεται από τις κεντρικές τράπεζες, κι όχι από ιδιωτικά μέσα πληρωμών, το ψηφιακό ευρώ θα συμβάλλει στη χρηματοοικονομική ένταξη, παρέχοντας τη δυνατότητα σε όλους τους πολίτες να συμμετέχουν στην ψηφιακή οικονομία, αναφέρει η έκθεση της ΤτΕ.
Προς αυτήν την κατεύθυνση, θα είναι προσβάσιμο σε όλους τους πολίτες της ζώνης του ευρώ, οι οποίοι θα μπορούν να το αποκτούν και να το χρησιμοποιούν με ίσους όρους, ενώ παράλληλα θα γίνεται καθολικά αποδεκτό για πληρωμές σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ και υπό προϋποθέσεις και σε χώρες εκτός της ΕΕ.
Ακόμη, αναμένεται να βελτιώσει συνολικά την εμπειρία των ευρωπαίων πολιτών στις πληρωμές, καθώς θα ωθήσει τις τράπεζες και τους λοιπούς παρόχους υπηρεσιών πληρωμών να αναπτύξουν νέα προϊόντα σε συνδυασμό με το ψηφιακό ευρώ.
Φυσικά, το ψηφιακό ευρώ θα λειτουργεί με τα πλέον απαιτητικά πρότυπα ασφάλειας και εντός αυστηρού πλαισίου προστασίας των προσωπικών δεδομένων των χρηστών.
Συγκεκριμένα, η ΕΚΤ τονίζει πως η ιδιωτικότητα είναι ένα βασικό χαρακτηριστικό σχεδιασμού του ψηφιακού ευρώ. Ούτε η ΕΚΤ ούτε το Ευρωσύστημα θα έχει πρόσβαση στο ποιοι είναι οι χρήστες του ψηφιακού ευρώ και στο τι αγοράζουν με αυτό.
Στις πληρωμές σε φυσικά καταστήματα, τα προσωπικά στοιχεία των συναλλαγών θα είναι γνωστά μόνο στον πληρωτή και τον αποδέκτη, προσφέροντας ένα επίπεδο ιδιωτικότητας παρόμοιο με τα μετρητά.
Απεξάρτηση της Ευρώπης από ξένους παρόχους πληρωμών
Η ΕΚΤ τονίζει πως το ψηφιακό ευρώ είναι απαραίτητο για την απεξάρτηση της Ευρώπης από ξένους πολυεθνικούς οργανισμούς που ελέγχουν τις ηλεκτρονικές πληρωμές, όπως η Visa και η Mastercard.
Σήμερα, περίπου δύο στις τρεις συναλλαγές μέσω καρτών στην Ευρωζώνη διεκπεραιώνονται από μη-ευρωπαίους παρόχους υπηρεσιών.
Αυτή η εξάρτηση δημιουργεί κινδύνους για την οικονομική ασφάλεια και την νομισματική κυριαρχία της Ευρώπης, ιδιαίτερα σε μια περίοδο αυξανόμενων γεωπολιτικών εντάσεων.
Παράλληλα, η υιοθέτησή του θα παίξει κομβικό ρόλο στο να αποτραπούν απειλές από σταθερά κρυπτονομίσματα στην κυριαρχία του ευρώ, ενώ θα αποτελέσει και δωρεάν ψηφιακό μέσο πληρωμών για όλους τους πολίτες της Ευρωζώνης.
Η ΕΚΤ έχει ξεκαθαρίσει ότι το ψηφιακό ευρώ είναι θεμελιωδώς διαφορετικό από τα κρυπτονομίσματα, καθώς υποστηρίζεται από μια κεντρική τράπεζα και χαρακτηρίζεται από σταθερές τιμές.
Να σημειωθεί πως το ψηφιακό ευρώ δεν αποσκοπεί στο θα αντικαταστήσει τα μετρητά, αλλά στο να λειτουργεί συμπληρωματικά.
Τα επόμενα στάδια
Σημαντικό βήμα για την υιοθέτηση του ψηφιακού ευρώ αποτέλεσε η επίτευξη συμφωνίας στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης επί της σχετικής δέσμης νομοθετικών μέτρων, η οποία βρίσκεται πλέον υπό διαβούλευση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Όπως προαναφέρθηκε, έως τον Σεπτέμβριο του 2027 το ψηφιακό ευρώ θα βρίσκεται σε μια φάση που ο θεωρητικός σχεδιασμός συνδέεται με την τεχνική υλοποίηση.
Μετά την ολοκλήρωσή του και για τον επόμενο χρόνο (έως τον Σεπτέμβριο του 2028), προβλέπεται μια 12μηνη πιλοτική άσκηση, προκειμένου να διαπιστωθεί η τεχνική, λειτουργική και επιχειρησιακή ετοιμότητα του συστήματος.
Από το 2029 και έπειτα, το ψηφιακό ευρώ θα είναι έτοιμο για έκδοση. Η τελική απόφαση για την έκδοση θα ληφθεί από το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ μόνον αφού η νομοθεσία τεθεί σε ισχύ.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
