Η πανηγυρική άφιξη του μετροπόντικα «Αθηνά» στον Ευαγγελισμό σηματοδότησε το πρώτο ορόσημο για τη Γραμμή 4 του μετρό Αθηνων, που θα μετακινεί καθημερινά 340.000 επιβάτες, μειώνοντας τις μετακινήσεις με ΙΧ κατά περίπου 53.000.
Όμως η κατασκευή του σημαντικότερου έργου για την Αττική δεν είναι ανέφελη. Το χρονοδιάγραμμα παραμένει θολό, αφού οι καθυστερήσεις φτάνουν στα δύο με τρία χρόνια.
Καθώς το λεκανοπέδιο ασφυκτιά υπό την πίεση του κυκλοφοριακού, η συζήτηση για τις νέες επεκτάσεις του μετρό γίνεται πια στο…και πέντε.
Ο διαγωνισμός για τη μόνη ώριμη επέκταση προς Ίλιον έχει κολλήσει στη χρηματοδότηση. Ενώ οι προτεραιότητες για τα επόμενα βήματα ανατρέπονται όσο το βάρος των μετακινήσεων μετατοπίζεται προς τα νότια, δίνοντας μία πρόγευση του τι θα συμβεί όταν ανοίξει τις πύλες της και η νέα πόλη στο Ελληνικό, οι προτεραιότητες στον σχεδιασμό έχουν ανατραπεί.
Επόμενη «στάση» τέλος 2026
Πάντως το επόμενο μεγάλο ραντεβού για την νέα πορτοκαλί γραμμή, που θα ενώσει το Άλσος Βεΐκου με το Γουδή, δόθηκε από την κατασκευάστρια κοινοπραξία ΑΒΑΞ – Ghella – Alstom στα τέλη του έτους για το breakthrough της «Νίκης».
Ο δίδυμος μετροπόντικας που ξεκίνησε από το Άλσος Βεΐκου έχει ήδη διαγράψει το 42% της διαδρομής του, προκειμένου να σκάψει και να κατασκευάσει σήραγγα μήκους 7,1 χιλιομέτρων.
Η διάνοιξη της σήραγγας προχωρά με γοργό ρυθμό και χωρίς προβλήματα, όπως επισήμανε και ο διευθύνων σύμβουλος του ομίλου ΑΒΑΞ, Κωνσταντίνος Μιτζάλης.
Σήμερα, έχει συνολικά υλοποιηθεί το 65% της διάνοιξης, με το δεύτερο TBM να βρίσκεται κάτω από την πλατεία Κυψέλης, για να συνεχίσει προς Δικαστήρια, Αλεξάνδρας, Εξάρχεια, Ακαδημίας και Κολωνάκι, με τελικό προορισμό επίσης το φρέαρ Ευαγγελισμού.
Οι σημαντικές καθυστερήσεις όμως δεν σημειώνονται υπόγεια, αλλά υπέργεια. Πλησιάζοντας στα πέντε χρόνια από την υπογραφή της σύμβασης, τέσσερις σταθμοί παραμένουν στη γκρίζα ζώνη του έργου. Ο χώρος του εργοταξίου στα Εξάρχεια παραδόθηκε μεν πρόσφατα στον ανάδοχο, όμως δεν έχει ξεμπλοκάρει. Ο σταθμός πρέπει να ανασχεδιαστεί λόγω του περιορισμού του εργοταξίου.
Το μέτωπο στο πάρκο Ριζάρη παραμένει ανοιχτό, με αποτέλεσμα να μην έχει περάσει καν ο χώρος στον ανάδοχο. Ο αγωγό της ΕΥΔΑΠ που είχε «ξεχαστεί» στην αρχική μελέτη στο Γουδή, αλλά και οι αρχαιότητες που εντοπίστηκαν στην Πανεπιστημιούπολη έχουν φέρει καθυστερήσεις.
Οι επόμενες επεκτάσεις
Ο σχεδιασμός σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να περιμένει. Όλοι συνηγορούν ότι η μόνη λύση για πιο ανθρώπινες μετακινήσεις στην Αθήνα είναι τα μέσα σταθερής τροχιάς, όμως η δεκαετία της ύφεσης έβαλε φρένο στον σχεδιασμό των νέων επεκτάσεων. Επί του παρόντος, η μόνη ορατή επέκταση είναι της Γραμμής 2 προς Ίλιον, με τρεις σταθμούς.
Ο διαγωνισμός ξεκίνησε πριν τρία χρόνια, με προϋπολογισμό 682 εκατ. ευρώ (με ΦΠΑ), όμως έχει παγώσει διότι ακόμα αναζητείται χώρος στο επόμενο ΕΣΠΑ.
Στην πρώτη φάση, το ενδιαφέρον ήταν ισχυρό με τη συμμετοχή των ΤΕΡΝΑ, Intrakat, ΑΒΑΞ-Ghella-Alstom και ΑΚΤΩΡ-ΜΕΤΚΑ. Η διπλή εκπροσώπηση του ομίλου AKTOR είναι ένα ζήτημα το οποίο θα πρέπει να λυθεί στη β’ φάση του διαγωνισμού.
Από εκεί και πέρα, οι προτεραιότητες για το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών είναι δύο. Η πρώτη αφορά τη «διπλή» επέκταση της Γραμμής 2 νοτιότερα, δηλαδή προς Άνω Γλυφάδα με δύο σταθμούς και νέο κλάδο προς Γλυφάδα μέσω Ελληνικού με ακόμα δύο σταθμούς.
Πρόκειται για μία επέκταση την οποία επιθυμεί και η Lamda Development, προκειμένου να διευκολυνθούν οι μετακινήσεις προς τη νέα πόλη των 30 χιλιάδων κατοίκων. Μάλιστα, η διοίκηση του ομίλου έχει δηλώσει την πρόθεση να συμβάλλει στις μελέτες και να δώσει χώρο για σταθμό εντός του ακινήτου.
Σημειώνεται ότι το κόστος της αρχικής χάραξης που περιλάμβανε τρεις σταθμούς (Πλατεία Μακεδονίας, Άνω Γλυφάδα, Γλυφάδα) είχε εκτιμηθεί σε 450-500 εκατ. ευρώ, αυτή βεβαίως θα πρέπει να αλλάξει.
Οι μελέτες έχουν ήδη ξεκινήσει από την Ελληνικό Μετρό, η οποία πάντως μελετά και την επέκταση της Γραμμής 1 (ηλεκτρικός) προς το Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος.
Στη short list των προτεραιοτήτων μπαίνει και η βορειότερη επέκταση της υπό κατασκευή Γραμμής 4 προς το Μαρούσι.
Σε πρώτη φάση αυτή θα έχει οκτώ σταθμούς από το Γουδή και βορειότερα, ενώ σε δεύτερη φάση θα τραβήξει προς την Εθνική Οδό μέσω Πεύκης και Λυκόβρυσης. Ο συνολικός προϋπολογισμός εκτιμάται περί τα 1,3 δισ. ευρώ.