Καθώς το ντόμινο των καθυστερήσεων στα αεροδρόμια που έφερε το χθεσινό μπλακ άουτ στο FIR Αθηνών δεν έχει τελειώσει, αρκετές πτήσεις έχουν μεταφερθεί ακόμη και για αύριο, προκειμένου να ομαλοποιηθεί η κατάσταση.
Επισήμως, τα αίτια για το οκτάωρο «έμφραγμα» στα συστήματα επικοινωνιών διερευνώνται, με την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) να κάνει, όμως, λόγο στην επίσημη ανακοίνωσή της για τεχνικό ζήτημα που εμφανίστηκε ταυτόχρονα σε πολλαπλές συχνότητες υπό τη μορφή «θορύβου».
Η ολική απώλεια των συχνοτήτων επικοινωνίας που χρησιμοποιεί το Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Αθηνών και Μακεδονίας, καθώς και ορισμένων συχνοτήτων της Προσέγγισης Αθηνών, παρουσιάστηκε λίγο πριν από τις 9 το πρωί της Κυριακής –και αφού είχαν προηγηθεί προειδοποιητικές δυσλειτουργίες το βράδυ του Σαββάτου στο αεροδρόμιο της Αθήνας.
Το πρωτοφανές «shutdown» στον εναέριο χώρο όχι μόνο εξέθεσε τη χώρα μας διεθνώς, αλλά αποκάλυψε και τη μεγάλη «τρύπα» σε εφεδρείες που έχει η ελληνική αεροναυτιλία, τη στιγμή μάλιστα που τα συστήματα είναι απαρχαιωμένα.
Παρότι η επιβατική κίνηση στα ελληνικά αεροδρόμια σημειώνει συνεχή ρεκόρ, η χώρα μας διαθέτει ραντάρ ηλικίας 25–30 ετών, όταν θα έπρεπε να μην ξεπερνούν τα 10 έτη.
Είναι χαρακτηριστικό ότι χρησιμοποιούνται ακόμη ραντάρ τα οποία η Αίγυπτος έχει ήδη αποσύρει από την επιχειρησιακή λειτουργία, όπως έχει ενημερώσει τη Βουλή η ένωση των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας.
Και παρότι το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, το τελευταίο διάστημα, προσπαθεί να «τρέξει» διαγωνιστικές διαδικασίες που μένουν βαλτωμένες εδώ και χρόνια, ο εκσυγχρονισμός των συστημάτων αεροναυτιλίας δεν αναμένεται πριν από το 2029.
Διάσταση απόψεων
Μετά από σχεδόν έντεκα ώρες χάους και ενώ επικράτησε αλαλούμ και στη ροή της πληροφόρησης, περί τις 8 το απόγευμα η ΥΠΑ ανακοίνωσε την πλήρη αποκατάσταση, αποδίδοντας το πρόβλημα, κατά τις αρχικές ενδείξεις, στις τηλεπικοινωνιακές υποδομές.
Εν τω μεταξύ, με δύο ανακοινώσεις του, ο όμιλος OTE διέψευδε από νωρίς το μεσημέρι –και μετά τους σχετικούς ελέγχους– οποιοδήποτε πρόβλημα στα κυκλώματα διασύνδεσης που παρέχει στην ΥΠΑ.
Ακόμη, παρά τις σκόρπιες πληροφορίες περί προβλήματος σε κάποια από τις κεραίες, αυτό δεν επιβεβαιώθηκε από τους επιτόπιους ελέγχους των ηλεκτρονικών της ΥΠΑ στις περιφερειακές μονάδες, ούτε στα Γεράνια όρη, όπου το σύστημα ήταν, σύμφωνα με πληροφορίες, πλήρως λειτουργικό.
Όσο για την αρχική ανακοίνωση της ΥΠΑ, που διέρρευσε επιλεκτικά το απόγευμα της Κυριακής, κάνοντας λόγο για «μαζική παρεμβολή σχεδόν σε όλες τις συχνότητες που εξυπηρετούν το FIR Αθηνών», χωρίς όμως να αναφέρεται στην πηγή αυτών των παρεμβολών, εν συνεχεία αυτή ανασκευάστηκε.
Αν και όλα τα ενδεχόμενα παραμένουν ανοιχτά έως ότου διερευνηθεί πλήρως το πρωτοφανές σε εύρος και διάρκεια συμβάν και οι γενεσιουργές του αιτίες, πηγές κοντά στη διοίκηση, αλλά και τηλεπικοινωνιακοί κύκλοι, αποκλείουν την περίπτωση κυβερνοεπίθεσης.
Πηγές κοντά στην υπόθεση, πάντως, χθες το βράδυ επικέντρωναν τη συζήτηση στο επίμαχο τερματικό ραντάρ στον λόφο Μερέντα στα Σπάτα, το οποίο είχε προκαλέσει τον περασμένο Αύγουστο σημαντικές καθυστερήσεις πτήσεων λόγω βλάβης.
Ελεγκτές: Προαναγγελθείσα και όχι αιφνιδιαστική κατάσταση
Σχετική νύξη κάνουν, στην ανακοίνωση που εξέδωσαν χθες το απόγευμα, και οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας, οι οποίοι κλήθηκαν να αποκαταστήσουν την κυκλοφορία με εφεδρικά και χειροκίνητα μέσα.
«Η σοβαρή βλάβη και πτώση κρίσιμων συστημάτων επικοινωνίας δεν αποτελεί ούτε “μεμονωμένο περιστατικό” ούτε τεχνική αστοχία χωρίς υπεύθυνους», σημειώνουν, αποδίδοντας «ακέραιη και αδιαμφισβήτητη» την ευθύνη στη διοίκηση της ΥΠΑ για τη λειτουργία απαρχαιωμένων, ευάλωτων και ανεπαρκώς συντηρημένων συστημάτων επικοινωνίας.
Την ίδια στιγμή, οι εκπρόσωποι των ελεγκτών χαρακτηρίζουν μεν την έκταση του χθεσινού συμβάντος ως «πρωτοφανή και απαράδεκτη για ένα σύστημα Ελέγχου Εναέριας Κυκλοφορίας», κάνουν όμως λόγο για μια προαναγγελθείσα κατάσταση. Όπως σημειώνουν, για ακόμη μία φορά αναδεικνύεται η κρισιμότητα της αναβάθμισης του κρίσιμου εξοπλισμού και οι συνέπειες της αστοχίας του.
«Πλέον δεν υπάρχει καμία δικαιολογία και αναμένουμε πράξεις και όχι λόγια», τονίζουν, ξεκαθαρίζοντας ότι υπό αυτές τις συνθήκες το ερχόμενο καλοκαίρι δεν θα προσφέρουν –όπως συνέβη τα τελευταία χρόνια– υπερεργασία. Υπενθυμίζεται ότι, ειδικά για το αεροδρόμιο της Αθήνας, η ονομαστικά προσδιορισμένη χωρητικότητα είναι 22 αφίξεις την ώρα, αλλά κατά τη θερινή περίοδο εξυπηρετούνται ακόμη και 36.
«Δεν γίνεται πλέον ανεκτή η ολιγωρία των υπευθύνων, που έχει οδηγήσει στο να εργαζόμαστε χωρίς τα απαραίτητα εργαλεία, τα οποία είναι αυτονόητα για τους συναδέλφους σε όλη την υπόλοιπη Ευρώπη», καταλήγουν.
Υπενθυμίζεται ότι η χώρα μας έχει βρεθεί αρκετές φορές αντιμέτωπη με ευρωπαϊκές «καμπάνες» για τη μεγάλη καθυστέρηση στον εκσυγχρονισμό της αεροναυτιλίας, ενώ ελέγχεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την EASA και για παραβιάσεις που σχετίζονται με την έλλειψη εξοπλισμού.