Με κονδύλι ύψους 200 εκατ. ευρώ από τον κρατικό προϋπολογισμό επιχειρείται να καλυφθεί μέρος της «τρύπας» των 500 εκατ. ευρώ στον Ειδικό Λογαριασμό Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΕΛΥΚΩ), εξέλιξη που, εφόσον υλοποιηθεί, θα περιορίσει το έλλειμμα στα περίπου 300 εκατ. ευρώ.
Θυμίζουμε ότι ο Ελληνικός Σύνδεσμος Προμηθευτών Ενέργειας (ΕΣΠΕΝ) κρούει εδώ και καιρό των κώδωνα του κινδύνου, αποστέλλοντας μάλιστα τον Σεπτέμβριο την πέμπτη σε διάστημα δύο ετών επιστολή του προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, καταγγέλλοντας για ακόμη μία φορά την αδράνεια της Πολιτείας και ζητώντας την άμεση ενίσχυση από τον κρατικό προϋπολογισμό.
Μερική ενίσχυση, διαρκές το πρόβλημα
Παρότι στις αρχές του 2025 ο ΕΛΥΚΩ ενισχύθηκε με 400 εκατ. ευρώ από τον κρατικό προϋπολογισμό, το ποσό αυτό δεν στάθηκε επαρκές για να καλύψει τις συσσωρευμένες υποχρεώσεις, οι οποίες ήδη τότε ξεπερνούσαν τα 600 εκατ. ευρώ.
Ως αποτέλεσμα, οι πάροχοι ηλεκτρικής ενέργειας καλούνται εδώ και μήνες να χρηματοδοτούν ουσιαστικά τον λογαριασμό με ίδια κεφάλαια, προκειμένου να καλύπτονται τα μηνιαία ελλείμματα έως ότου καταστεί δυνατή η εξόφλησή τους.
Σύμφωνα με τον ΕΣΠΕΝ, από τον Απρίλιο του 2023 τα ανταλλάγματα ΥΚΩ που αποδίδονται στους προμηθευτές καταβάλλονται συστηματικά «κουρεμένα», σε ποσοστά που κατά μέσο όρο υπερβαίνουν το 30% και σε ορισμένους μήνες φθάνουν ακόμη και το 60%. Έτσι, μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2025, το συνολικό οφειλόμενο ποσό πλησίασε τα 500 εκατ. ευρώ.
«Αγκάθι» η αδράνεια της Πολιτείας
Ο Σύνδεσμος επισημαίνει ότι, παρά τις επανειλημμένες παρεμβάσεις του, η Πολιτεία δεν έχει ενεργοποιήσει τα προβλεπόμενα από το θεσμικό πλαίσιο εργαλεία για την έγκαιρη αντιμετώπιση των ελλειμμάτων ούτε έχει διασφαλίσει τη διατήρηση αποθέματος ασφαλείας στον ΕΛΥΚΩ.
Υπενθυμίζεται ότι υπάρχει ρητή δυνατότητα ενίσχυσης του λογαριασμού από τον κρατικό προϋπολογισμό, με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, η οποία μέχρι σήμερα δεν έχει αξιοποιηθεί.
Η παρατεταμένη αυτή αδράνεια, σύμφωνα με τους προμηθευτές, δημιουργεί σοβαρές στρεβλώσεις στη λειτουργία της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και μετακυλίεται τελικά και στους καταναλωτές, οι οποίοι έρχονται αντιμέτωποι με αυξήσεις και αναπροσαρμογές στους λογαριασμούς ρεύματος.
Οι πάροχοι επιβαρύνονται συνολικά με περίπου 40 εκατ. ευρώ ετησίως (περίπου 3,3 εκατ. ευρώ τον μήνα) γεγονός που, όπως τονίζουν, δεν μπορεί να συνεχιστεί χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η εύρυθμη λειτουργία του κλάδου.
Η νέα «ένεση» των 200 εκατ. ευρώ, που λογικά θα δοθεί γύρω στον Φεβρουάριο, θα δώσει μία ανάσα, ωστόσο, το ύψος του ελλείμματος παραμένει δυναμικό και συνεχίζει να αυξάνεται, γεγονός που καθιστά αβέβαιο το τελικό αποτέλεσμα και το κατά πόσο η συγκεκριμένη ενίσχυση θα επαρκέσει για την ουσιαστική εξισορρόπησή του.
Τα αιτήματα των προμηθευτών
Στην επιστολή του, την οποία υπέγραφε τον Σεπτέμβριο ο γενικός διευθυντής του Συνδέσμου, Μίλτος Ασλάνογλου, ο ΕΣΠΕΝ ζητούσε:
- την άμεση επανενεργοποίηση της δυνατότητας χρηματοδότησης του ΕΛΥΚΩ από τον κρατικό προϋπολογισμό,
- καθώς και τη θέσπιση ρύθμισης που θα προβλέπει αποζημίωση των προμηθευτών για το χρηματοοικονομικό κόστος που επωμίζονται.
Όπως επισήμαινε, οι Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας αποτελούν θεμελιώδες εργαλείο κοινωνικής πολιτικής, ωστόσο δεν είναι δυνατόν να στηρίζονται σε μια άτυπη και διαρκή χρηματοδότηση από τις εταιρείες προμήθειας, καθώς αυτό υπονομεύει τη βιωσιμότητα και την αξιοπιστία ολόκληρου του μηχανισμού.
Πώς δημιουργήθηκε η «τρύπα» των 500 εκατ. ευρώ
Όπως έχει αναφέρει ο ΕΣΠΕΝ στο BD, καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία του ελλείμματος έπαιξε η περίοδος από τον Αύγουστο του 2022 έως και τον Απρίλιο του 2023, όταν μέσω τριών Κοινών Υπουργικών Αποφάσεων μεταφέρθηκαν συνολικά 460 εκατ. ευρώ από τον ΕΛΥΚΩ στο Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης, προκειμένου να χρηματοδοτηθούν οι επιδοτήσεις ρεύματος κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης.
Επιπλέον, νομοθετική ρύθμιση του Μαρτίου 2023 προέβλεψε απαλλαγή ενεργοβόρων επιχειρήσεων μέσης και χαμηλής τάσης από τις χρεώσεις ΥΚΩ για πέντε μήνες (Νοέμβριος 2021 – Μάρτιος 2022), προκαλώντας απώλεια εσόδων που εκτιμάται σε περίπου 65 εκατ. ευρώ.
«Στη διαμόρφωση του σημερινού ελλείμματος, συνέβαλαν καθοριστικά τα ακόλουθα:
- Τρεις Κοινές Υπουργικές Αποφάσεις, από τον Αύγουστο του 2022 έως και τον Απρίλιο του 2023, για τη χρηματοδότηση του «Ταμείου Ενεργειακής Μετάβασης» από τον ΕΛΥΚΩ με συνολικά κονδύλια ύψους €460 εκ.
- Νομοθετική διάταξη της 28.03.2023 με την οποία οι ενεργοβόρες επιχειρήσεις Μέσης και Χαμηλής Τάσης απαλλάχθηκαν από την υποχρέωση καταβολής χρεώσεων ΥΚΩ για διάστημα πέντε μηνών (01.11.2021 – 31.03.2022), προκειμένου να στηριχθούν κατά την περίοδο της ενεργειακής κρίσης, η οποία εκτιμάται ότι επέφερε συνολική απομείωση των εισροών του ΕΛΥΚΩ κατά € 65 εκ.», ανέφερε, μεταξύ άλλων, η επιστολή που απέστειλε στο ΥΠΕΝ τον Σεπτέμβριο ο Γενικός Διευθυντής του ΕΣΠΕΝ, Μίλτος Ασλάνογλου.
Τα μη διασυνδεδεμένα νησιά σημαντικό μέρος του προβλήματος
Σημαντικό μέρος του κόστους ΥΚΩ έχει προέλθει από τα μη διασυνδεδεμένα νησιά και κυρίως από την Κρήτη, η οποία πρόσφατα διασυνδέθηκε με το ηπειρωτικό σύστημα. Παρ’ όλα αυτά, όπως επισημαίνουν παράγοντες της αγοράς, ακόμη κι έτσι το υφιστάμενο έλλειμμα δεν θα εξαλειφθεί άμεσα.
Σύμφωνα με πρόσφατη ανακοίνωση του ΑΔΜΗΕ, το σβήσιμο των φουγάρων των τοπικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής που χρησιμοποιούσαν ορυκτά καύσιμα στην Κρήτη, επιτρέπει την καθαρή εξοικονόμηση 400-600 εκατ. ευρώ ετησίως σε βάθος δεκαετίας για όλους τους καταναλωτές λόγω της ελάφρυνσης των χρεώσεων ΥΚΩ.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
