Ενίσχυση φροντίδας μαστού σε 7 νοσοκομεία του ΕΣΥ με νέο δίκτυο κέντρων

Ο καρκίνος του μαστού παραμένει η συχνότερη μορφή καρκίνου στις γυναίκες παγκοσμίως, με περίπου 8.700 νέες διαγνώσεις και 2.400 θανάτους ετησίως στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC/WHO).

Με αφορμή τον Οκτώβριο, μήνα ευαισθητοποίησης για τη νόσο, το ΑΠΕ-ΜΠΕ απευθύνθηκε στην Όλγα Μπαλαούρα, διοικήτρια της 1ης Υγειονομικής Περιφέρειας και συντονίστρια του Δικτύου Ολοκληρωμένων Κέντρων Μαστού, καθώς και στην Ελένη Γαλάνη, παθολόγο-ογκολόγο και ιδρυτικό μέλος του δικτύου «Γυναίκες στην Ογκολογία», σχετικά με τον ρόλο των οργανωμένων Κέντρων Μαστού και τις προκλήσεις στη φροντίδα των ασθενών.

Το Δίκτυο αναπτύσσεται σε επτά νοσοκομεία του ΕΣΥ – έξι στην Αττική και ένα στη Θεσσαλονίκη – και αποσκοπεί στην παροχή συντονισμένης, διεπιστημονικής φροντίδας. Όπως σημειώνει η κ. Γαλάνη, στόχος είναι η μετάβαση από την αποσπασματική αντιμετώπιση της νόσου σε μια οργανωμένη φροντίδα με επίκεντρο τη γυναίκα.

Η ανακοίνωση της διάγνωσης σηματοδοτεί για κάθε ασθενή την έναρξη μιας απαιτητικής διαδρομής. Όπως επισημαίνεται, η ασθενής καλείται να διαχειριστεί αγωνία, φόβο και αβεβαιότητα, ενώ ταυτόχρονα πρέπει να λάβει κρίσιμες αποφάσεις για τη θεραπεία της. Συχνά, η ίδια αναλαμβάνει τον συντονισμό της φροντίδας της, καθώς η πρόσβαση σε εξειδικευμένες, διεπιστημονικές ομάδες δεν είναι αυτονόητη.

Η διαδρομή του ασθενούς στο ΕΣΥ δεν είναι πάντα θεσμικά οργανωμένη, οδηγώντας σε καθυστερήσεις και αίσθημα ανασφάλειας. Η ποιότητα ενός συστήματος υγείας, όπως τονίζει η κ. Γαλάνη, δεν εξαρτάται μόνο από τις διαθέσιμες θεραπείες, αλλά και από το πόσο γρήγορα, ισότιμα και οργανωμένα προσφέρονται στους ασθενείς.

Βασικός πυλώνας του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τον Καρκίνο είναι η οργάνωση της ολοκληρωμένης διαδρομής του ογκολογικού ασθενή στο ΕΣΥ, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για συντονισμένη φροντίδα.

Τα Κέντρα Μαστού στο ΕΣΥ και το χρονοδιάγραμμα λειτουργίας

Το Δίκτυο περιλαμβάνει επτά νοσοκομεία του ΕΣΥ με εμπειρία στην ογκολογική και γυναικολογική φροντίδα: «Άγιος Σάββας», «Άγιοι Ανάργυροι», «Μεταξά», «Αλεξάνδρα», «Έλενα Βενιζέλου», «Ιπποκράτειο» και «Θεαγένειο» στη Θεσσαλονίκη.

Το έργο χρηματοδοτείται από το υπουργείο Υγείας και ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 2026. Η πλήρης ανάπτυξη του Δικτύου αναμένεται σε περίπου δύο έτη, με βασικό ορόσημο την πιστοποίηση των ωριμότερων Κέντρων από την ευρωπαϊκή εταιρεία EUSOMA εντός του επόμενου έτους, σύμφωνα με την κ. Μπαλαούρα.

Ολοκληρωμένη φροντίδα και διεπιστημονική προσέγγιση

Στόχος του Δικτύου είναι η παροχή ποιοτικής και ισότιμης φροντίδας που καλύπτει όλο το φάσμα: πρόληψη, έγκαιρη διάγνωση, θεραπεία, αποκατάσταση, παρακολούθηση και μακροχρόνια επιβίωση.

Τα Ολοκληρωμένα Κέντρα Μαστού αποτελούν διεθνώς πρότυπο φροντίδας, με κάθε περιστατικό να αξιολογείται από διεπιστημονική ομάδα. Αυτό εξασφαλίζει έγκαιρη διάγνωση, σαφές θεραπευτικό πλάνο και συντονισμένη παρακολούθηση, χωρίς καθυστερήσεις ή αποσπασματικότητα.

Η 1η ΥΠΕ λειτουργεί ως κεντρικός συντονιστής του Δικτύου, εφαρμόζοντας κοινά πρότυπα ποιότητας, τεκμηρίωσης, πρωτόκολλα και μηχανισμούς παρακολούθησης. Κάθε Κέντρο διατηρεί την ταυτότητά του, αλλά λειτουργεί ενιαία για την ισότιμη πρόσβαση των γυναικών στις υπηρεσίες υγείας.

Υποστήριξη ασθενών και ρόλος των συλλόγων

Κάθε ασθενής θα έχει δίπλα της εξειδικευμένη νοσηλεύτρια-συντονίστρια (nurse navigator), που οργανώνει τα ραντεβού και καθοδηγεί σε κάθε βήμα. Τα πρότυπα της EUSOMA προβλέπουν υποχρεωτική εξέταση κάθε περιστατικού από διεπιστημονικό συμβούλιο και έκδοση ιστολογικού αποτελέσματος εντός 10 ημερών.

Η ψυχολογική υποστήριξη ενσωματώνεται στη φροντίδα από την πρώτη στιγμή και διαρκεί στη μακροχρόνια παρακολούθηση. Για πρώτη φορά, ο Πανελλήνιος Σύλλογος Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής» συμμετέχει ενεργά στον σχεδιασμό, αξιολόγηση και βελτίωση του Δικτύου, ώστε οι ανάγκες και οι προσδοκίες των ασθενών να λαμβάνονται υπόψη στη λειτουργία των Κέντρων.

Έγκαιρη διάγνωση και διασύνδεση με προγράμματα πρόληψης

Η έγκαιρη διάγνωση σώζει ζωές και το Δίκτυο λειτουργεί ως σημείο αναφοράς. Μελετάται η διασύνδεση του προγράμματος "Προλαμβάνω" με τα Κέντρα Μαστού, ώστε οι γυναίκες με ύποπτα ευρήματα στη μαστογραφία να οδηγούνται άμεσα σε διαγνωστική διερεύνηση από εξειδικευμένη ομάδα.

Παράλληλα, επενδύεται στην ενημέρωση σε συνεργασία με συλλόγους ασθενών, ενισχύοντας την εμπιστοσύνη των γυναικών στο οργανωμένο σύστημα φροντίδας.

Από την αποσπασματική στην οργανωμένη φροντίδα

Η δημιουργία του Δικτύου Κέντρων Μαστού στο ΕΣΥ αποτελεί σημαντική μεταρρύθμιση, υπό την προϋπόθεση εφαρμογής ενιαίων προτύπων ποιότητας. Η σύγχρονη αξιολόγηση και αντιμετώπιση των ασθενών με καρκίνο του μαστού απαιτεί εξειδικευμένη διεπιστημονική ομάδα, έγκαιρη παραπομπή στο ογκολογικό συμβούλιο και ολοκλήρωση του διαγνωστικού ελέγχου χωρίς καθυστερήσεις.

Σύμφωνα με την κ. Γαλάνη, η ανακοίνωση της διάγνωσης είναι μια από τις πιο απαιτητικές στιγμές στην επικοινωνία ογκολόγου-ασθενούς. Η ενημέρωση οφείλει να είναι εξατομικευμένη, λαμβάνοντας υπόψη την προσωπικότητα, ψυχολογία και προσδοκίες της ασθενούς, με απλό και κατανοητό λόγο, αναγνωρίζοντας τη συναισθηματική βαρύτητα της διάγνωσης. Η εξατομικευμένη προσέγγιση και η ψυχολογική υποστήριξη συμβάλλουν στη βέλτιστη διαχείριση της νέας πραγματικότητας.