Σημαντική συσχέτιση μεταξύ της χαμηλής οστικής πυκνότητας στη σπονδυλική στήλη και της ταχύτερης γνωστικής έκπτωσης αναδεικνύει πρόσφατη μελέτη ερευνητών του Πανεπιστημίου Johns Hopkins, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Radiology» της Ακτινολογικής Εταιρείας της Βόρειας Αμερικής (RSNA).
Η οστική πυκνότητα αποτελεί μέτρο της ποσότητας μεταλλικών στοιχείων, όπως το ασβέστιο, σε συγκεκριμένο όγκο οστού. Η χαμηλή οστική πυκνότητα οδηγεί σε πιο αδύναμα οστά και αυξημένο κίνδυνο καταγμάτων, όμως μέχρι σήμερα τα δεδομένα σχετικά με τη σχέση της με τη λειτουργία του εγκεφάλου παραμένουν περιορισμένα.
Η διεπιστημονική ομάδα ανέλυσε εκ νέου στοιχεία από τη μελέτη Multi-Ethnic Study of Atherosclerosis (MESA), όπου οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε αξονική τομογραφία θώρακος χωρίς σκιαγραφικό, μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου και γνωστικά τεστ.
Με τη χρήση αλγορίθμου βαθιάς μάθησης, που αναπτύχθηκε στο Πανεπιστήμιο Johns Hopkins, υπολογίστηκε η ογκομετρική οστική πυκνότητα των θωρακικών σπονδύλων σε 2.086 άτομα. Στην τελική ανάλυση συμπεριλήφθηκαν 715 συμμετέχοντες με διαθέσιμα δεδομένα και από τις τρεις εξετάσεις.
Οι μαγνητικές τομογραφίες αξιολογήθηκαν για εντοπισμό περιοχών υπέρπυκνης εστίας στη λευκή ουσία και μειωμένης κλασματικής ανισοτροπίας, δείκτες που συνδέονται με γνωστική έκπτωση και αυξημένο κίνδυνο άνοιας.
Τα αποτελέσματα της μελέτης έδειξαν ότι η χαμηλότερη οστική πυκνότητα των θωρακικών σπονδύλων σχετίζεται με ταχύτερη επιδείνωση της συνολικής γνωστικής λειτουργίας.
Επιπλέον, εντοπίστηκαν συσχετίσεις σε συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου. Η χαμηλότερη ογκομετρική οστική πυκνότητα συνδέθηκε με συσσώρευση περιοχών υπέρπυκνης εστίας στη λευκή ουσία του μεσολοβίου, το οποίο συνδέεται με εκτελεστικές λειτουργίες, μνήμη εργασίας και προσοχή. Επίσης, παρατηρήθηκε ταχύτερη μείωση της συνολικής κλασματικής ανισοτροπίας στη λευκή ουσία του πρόσθιου σκέλους της έσω κάψας, περιοχής που συμμετέχει επίσης στις εκτελεστικές λειτουργίες.
Οι ερευνητές διευκρινίζουν πως τα ευρήματα δεν υποδηλώνουν ότι η οστεοπόρωση προκαλεί άνοια. Όπως επισημαίνει ο Σαντπούρ Ντεμεχρί, καθηγητής Ακτινολογίας στο Πανεπιστήμιο Johns Hopkins, «η μελέτη αυτή δεν αφορά σχέση αιτίου-αποτελέσματος, αλλά την παρατήρηση ενός μεταβολικού συνδρόμου που μπορεί να προκαλεί τόσο εκφύλιση των οστών όσο και του εγκεφάλου».
Σύμφωνα με τον ίδιο, η ταυτόχρονη εμφάνιση των δύο φαινομένων πιθανώς αντανακλά κοινούς μεταβολικούς παράγοντες της γήρανσης, όπως η αντίσταση στην ινσουλίνη, η δυσλιπιδαιμία και οι ορμονικές μεταβολές κατά την εμμηνόπαυση, και όχι μια άμεση επίδραση των οστών στον εγκέφαλο.
Η ερευνητική ομάδα εκτιμά ότι ο εντοπισμός ατόμων με χαμηλή ογκομετρική οστική πυκνότητα μπορεί να συμβάλει στην πρόληψη και έγκαιρη αντιμετώπιση κοινών παραγόντων κινδύνου για παράλληλη επιδείνωση της υγείας του σκελετού και του νευρικού συστήματος.