Η απόφαση του Αρείου Πάγου για επιστροφή Γιωτόπουλου στις φυλακές Κορυδαλλού

Δεν πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις για τη χορήγηση της υφ' όρον απόλυσης του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου, σύμφωνα με το πρόσφατο βούλευμα του Ε΄ Ποινικού Τμήματος του Αρείου Πάγου, με το οποίο αναιρέθηκε η προηγούμενη απόφαση του Συμβουλίου Εφετών Πειραιά. Ως αποτέλεσμα, ο κρατούμενος επέστρεψε στις φυλακές Κορυδαλλού.

Το ανώτατο δικαστήριο έκρινε ότι με τον νέο Ποινικό Κώδικα «ρυθμίστηκε για πρώτη φορά, ρητά, προς κάλυψη του νομοθετικού κενού» το συγκεκριμένο ζήτημα. Η ρύθμιση αυτή οδηγεί στο συμπέρασμα ότι απαιτείται πραγματική έκτιση 25 ετών, ακόμη και για εγκλήματα που τελέστηκαν πριν από την 1η Ιουλίου 2019.

Οι αρεοπαγίτες απέρριψαν την επίκληση της ευμενέστερης νομολογιακής αντιμετώπισης των τελευταίων ετών, επισημαίνοντας ότι η αρχή του ευμενέστερου νόμου «προϋποθέτει τη σύγκριση μεταξύ περισσότερων διατάξεων νόμων» και όχι μεταξύ μιας νομοθετικής διάταξης και μιας δικαστικής ερμηνείας που κάλυπτε παλαιότερο νομοθετικό κενό.

Παράλληλα, κρίθηκε ότι το βούλευμα του Συμβουλίου Εφετών Πειραιά δεν περιείχε «την απαιτούμενη ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία» σχετικά με τη διαπίστωση των ουσιαστικών προϋποθέσεων για την υφ' όρον απόλυση.

Ηθική μεταστροφή και σωφρονισμός

Σύμφωνα με το σκεπτικό του Αρείου Πάγου, στοιχεία όπως η συνεπής τήρηση των όρων αδειών, η ολοκλήρωση πανεπιστημιακών σπουδών και η απουσία πειθαρχικών παραπτωμάτων δεν επαρκούν από μόνα τους για να αποδείξουν την απαιτούμενη ηθική μεταστροφή. Αυτά τα δεδομένα «στοιχειοθετούν την έννοια της εξωτερικά καλής συμπεριφοράς και όχι της καλής διαγωγής», η οποία, όπως σημειώνεται, πρέπει να αντανακλά εσωτερική αποδοχή των κανόνων της έννομης τάξης.

Αναφορικά με τις σπουδές του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου, αναγνωρίζεται ότι αποδεικνύουν «την προσήλωσή του στο στόχο του να παραμείνει λειτουργικός κατά τον πολυετή εγκλεισμό του». Ωστόσο, το στοιχείο αυτό δεν θεωρείται επαρκές για να τεκμηριώσει σωφρονισμό ή ηθική βελτίωση.

Απουσία μεταμέλειας

Το δικαστήριο χαρακτηρίζει ελλιπή και την αιτιολόγηση σχετικά με τις δημόσιες παρεμβάσεις του κρατουμένου, καθώς δεν εξηγείται πώς συγκεκριμένες επιστολές ή δημόσιες τοποθετήσεις του συνδέονται με αλλαγή στάσης απέναντι στην έννομη τάξη ή αποτελούν ένδειξη πραγματικού σωφρονισμού.

Ειδική αναφορά γίνεται στο ζήτημα της μεταμέλειας, καθώς δεν προκύπτει «η ειλικρινής μετάνοιά του για τα εγκλήματα που διέπραξε και η αποκοπή του από το εγκληματικό του παρελθόν». Το ίδιο το βούλευμα, όπως σημειώνεται, δέχεται ότι ο καταδικασμένος «ουδέποτε αποδέχθηκε τις πράξεις του, ούτε εξέφρασε μεταμέλεια». Το γεγονός αυτό, σύμφωνα με τον Άρειο Πάγο, αποτελεί ένδειξη ότι δεν έχει ολοκληρωθεί η απαιτούμενη ηθική μεταστροφή.