Η συνέχεια ενός έργου μέσα στον χρόνο

Συχνά ένα έργο αποκτά μια δεύτερη ζωή πολύ πέρα από τον χρόνο της δημιουργίας του. Όταν επιστρέφει στο παρόν μέσα από νέες ματιές, νέες ερμηνείες και νέες μορφές έκφρασης, αποκαλύπτει ότι η δύναμή του δεν βρίσκεται μόνο στην ιστορική του αξία, αλλά και στην ικανότητά του να παραμένει ζωντανό και επίκαιρο. Αυτήν ακριβώς τη συνέχεια του έργου μέσα στον χρόνο ανέδειξε και το Ιστορικό Αρχείο της Εθνικής Τράπεζας μέσα από μια σειρά εκθέσεων που προβάλλουν τον δημιουργικό διάλογο που μπορεί να αναπτυχθεί ανάμεσα στη μνήμη και τη σύγχρονη εικαστική ματιά.

Στο επίκεντρο βρέθηκε η νέα περιοδική έκθεση «Λάμπρος Ορφανός: εκφάνσεις χαρακτικής», η οποία εγκαινιάστηκε στις 23 Μαΐου 2026 στο Μέγαρο Διομήδη. Αφιερωμένη σε έναν εκπρόσωπο της ελληνικής χαρακτικής, η έκθεση αναδεικνύει το έργο του Λάμπρου Ορφανού και κυρίως τη σύνδεσή του με την ιστορία του ελληνικού χαρτονομίσματος και με άλλες πτυχές της χαρακτικής τέχνης στην υπηρεσία δημόσιων οργανισμών.

Μέσα από έργα, τεκμήρια και υλικό που προέρχονται από τις συλλογές του Ιστορικού Αρχείου, από τη συνεργασία με τον υιό του χαράκτη, αλλά και από παραχωρήσεις  άλλων φορέων, όπως της Τράπεζας της Ελλάδος και του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τράπεζας, η έκθεση παρουσιάζει διαφορετικές πλευρές της καλλιτεχνικής και επαγγελματικής του πορείας. Παράλληλα, αναπτύσσεται σε διάλογο με τις μόνιμες εκθέσεις του ΙΑ/ΕΤΕ, δημιουργώντας νέες συνδέσεις, δίνοντας άλλη διάσταση στην εκθεσιακή αφήγηση και ανανεώνοντας το ενδιαφέρον του κοινού για τις ήδη υπάρχουσες συλλογές.

Κωνσταντίνα Παπαναγιώτου Jones - Λάμπρος Ορφανός, 2026

Το πρόγραμμα των εκθέσεων πλαισιώνεται με επιπλέον δύο ενότητες που συνδέονται άμεσα τόσο με το έργο του χαράκτη όσο και με το υλικό του Ιστορικού Αρχείου. Η πρώτη περιλαμβάνει έργα έξι σύγχρονων εικαστικών −των Ελένης Ζούμπα, Νίκου Κανόγλου, Κωνσταντίνας Παπαναγιώτου-Jones, Ματίνας Σταυροπούλου, Δήμητρας Τριανταφυλλοπούλου και Μελίνας Jade− που εμπνεύστηκαν από το έργο του. Η δεύτερη παρουσιάζει δημιουργίες φοιτητών του Εργαστηρίου Γραφικών Τεχνών, Τυπογραφίας και Τέχνης του Βιβλίου της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών, οι οποίοι προσέγγισαν τις συλλογές του Ιστορικού Αρχείου και το έργο του Ορφανού μέσα από τη δική τους σύγχρονη ματιά.

Η συνύπαρξη αυτών των εκθέσεων δίνει στο κοινό τη δυνατότητα να παρακολουθήσει έναν ενδιαφέροντα διάλογο ανάμεσα σε τρεις διαφορετικές γενιές δημιουργών και διαφορετικούς τρόπους έκφρασης. Έτσι, το έργο του Λάμπρου Ορφανού λειτούργησε ως αφετηρία για τη γέννηση νέων εικαστικών αναγνώσεων που κρατούν τη μνήμη ζωντανή και δημιουργικά ενεργή. Με αυτό τον τρόπο, η εκθεσιακή προσέγγιση του Ιστορικού Αρχείου της Εθνικής Τράπεζας δεν περιορίστηκε μόνο στην παρουσίαση υλικού, αλλά ανέδειξε ουσιαστικά τη δυναμική σχέση ανάμεσα στο αρχείο, στην τέχνη και στο σήμερα.

Οι εκθέσεις καλλιτεχνών και φοιτητών της ΑΣΚΤ θα παραμείνουν ανοιχτές στο κοινό έως τις 26 Ιουνίου, ενώ η έκθεση «Λάμπρος Ορφανός: εκφάνσεις χαρακτικής» θα συνεχιστεί έως τις 14 Μαρτίου 2027 (όλες με ελεύθερη είσοδο), δίνοντας τη δυνατότητα σε ακόμη περισσότερους επισκέπτες να γνωρίσουν σε βάθος το έργο και την παρακαταθήκη ενός πρωτοπόρου από πολλές πλευρές Έλληνα χαράκτη.