Το 2024 η εκδοτική βιομηχανία στην Ελλάδα παρουσίασε έντονη δραστηριότητα, με 12.588 νέους τίτλους όλων των μορφότυπων. Η παραγωγή παραμένει έντονα εντυποκεντρική, καθώς το 94,6% των εκδόσεων ήταν έντυπα βιβλία. Πρωταγωνιστικό ρόλο διατήρησε η λογοτεχνία, ενώ οι βιογραφίες αναδείχθηκαν σε έναν ταχέως αναπτυσσόμενο κλάδο.
Η έννοια της βιβλιοποικιλομορφίας (bookdiversity) χαρακτηρίζει την ελληνική εκδοτική δραστηριότητα, συνδυάζοντας ποικιλία θεματικών πεδίων, μεταφράσεις και πρωτογενές περιεχόμενο. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αισθητική του βιβλίου, στην εικονογράφηση και στην κουλτούρα του έντυπου μέσου.
Τα στοιχεία παρουσίασαν ο πρόεδρος και ο αντιπρόεδρος του Ελληνικού Ιδρύματος Βιβλίου και Πολιτισμού (ΕΛΙΒΙΠ), Νίκος Μπακουνάκης και Παναγιώτης Κάπος, στο πλαίσιο της 22ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης. Οι δύο εκπρόσωποι εστίασαν επίσης στις δράσεις που ενισχύουν την αναγνωστική κουλτούρα στη χώρα.
«Όταν μιλάμε για παραγωγή βιβλίων στην Ελλάδα εννοούμε εντυποκεντρική παραγωγή, δηλαδή το έντυπο βιβλίο είναι αυτό που έχει τη μερίδα του λέοντος, όπως συμβαίνει και παγκοσμίως. Στην Ελλάδα συμβαίνει ακόμα περισσότερο σε σχέση με άλλες χώρες», ανέφερε ο κ. Κάππος.
Το 2024, η λογοτεχνία κατέγραψε 4.133 νέους τίτλους, ενώ τα παιδικά και εφηβικά βιβλία ανήλθαν σε 2.769. Το ακαδημαϊκό και επιστημονικό βιβλίο αποτέλεσε επίσης σημαντικό πεδίο, με 2.800 εκδόσεις. Συνολικά, τα βιβλία μυθοπλασίας κάλυψαν το 52% της παραγωγής και τα μη μυθοπλασίας το 48%, με τη λογοτεχνία να αντιστοιχεί στο 37% των τίτλων fiction.
Η δυναμική των μεταφράσεων
Οι κύριες γλώσσες μετάφρασης το 2024 ήταν τα αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά, γερμανικά και ιταλικά, σύμφωνα με τον κ. Μπακουνάκη. Τα αγγλικά βιβλία ανήλθαν σε 2.244, τα γαλλικά σε 390, τα ισπανικά σε 188, τα ιταλικά σε 152 και τα γερμανικά σε 114.
Ιδιαίτερη αύξηση σημείωσαν οι μεταφράσεις από τα ιταλικά, εξέλιξη που συνδέεται με τη συμμετοχή της Ιταλίας ως τιμώμενης χώρας στην περσινή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης. Το 2024, περίπου το 32% των εκδόσεων αφορούσε μεταφρασμένους τίτλους, ποσοστό που έχει σταθεροποιηθεί μετά την περίοδο της κρίσης.
Το πρόγραμμα GreekLit και η εξωστρέφεια
Ο κ. Μπακουνάκης τόνισε τη σημασία των μεταφραστών, οι οποίοι λειτουργούν ως «πρέσβεις» της ελληνικής λογοτεχνίας στο εξωτερικό. Το πρόγραμμα GreekLit, του υπουργείου Πολιτισμού και του ΕΛΙΒΙΠ, παρέχει χρηματοδοτικά εργαλεία για τη μετάφραση ελληνικών έργων σε ξένες γλώσσες. Από το 2022 έως το 2024, περισσότερα από 50 βιβλία μεταφράστηκαν σε 20 γλώσσες και κυκλοφόρησαν σε ισάριθμες αγορές, ενισχύοντας την εξωστρέφεια της ελληνικής βιβλιοπαραγωγής.
Ψηφιακά βιβλία και audiobooks
Το 2024 κυκλοφόρησαν 946 e-books πρώτης έκδοσης, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 7% της συνολικής παραγωγής. Ωστόσο, οι πωλήσεις τους δεν ξεπέρασαν το 1%. Την ίδια περίοδο, 2021-2024, παρήχθησαν περίπου 1.600 audiobooks από περισσότερους από 30 εκδότες, γεγονός που αποδίδεται στην είσοδο δύο μεγάλων παικτών στην αγορά.
Δομή και τάσεις της εκδοτικής αγοράς
Η Ελλάδα διαθέτει περίπου 800 εκδότες, από μικρές έως μεγάλες επιχειρήσεις, που καλύπτουν το 92% της παραγωγής. Οι περισσότεροι επικεντρώνονται στη λογοτεχνία, χωρίς να λείπουν οι εκδόσεις παιδικών, εφηβικών και μη μυθοπλασίας βιβλίων.
Η αγορά χαρακτηρίζεται από βιβλιοποικιλομορφία, απουσία συγχωνεύσεων και αυξημένη αυτοέκδοση, τόσο έντυπη όσο και ψηφιακή. Παράλληλα, το ηλεκτρονικό εμπόριο γνωρίζει άνθιση, διευρύνοντας τη διάθεση φυσικών και ψηφιακών τίτλων.
Σημαντική ανάπτυξη παρουσιάζουν τα βιβλία αυτοβελτίωσης, προσωπικής ανάπτυξης, graphic novels και κόμικς, με αρκετά λογοτεχνικά έργα –όπως του Καζαντζάκη– να αποκτούν νέα ζωή σε εικονογραφημένη μορφή. Οι βιογραφίες και αυτοβιογραφίες αποτελούν επίσης έναν ακμάζοντα τομέα, με θεματολογία που εκτείνεται από τον πολιτισμό έως τον αθλητισμό και τη μουσική.
Η παραγωγή παιδικών και εφηβικών βιβλίων παραμένει υψηλής ποιότητας, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική και τη δημιουργικότητα της ελληνικής εκδοτικής βιομηχανίας.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
