Περισσότερα από 60 σχολεία σε όλη την Ελλάδα και την ομογένεια, καθώς και πλοία του ελληνικού εμπορικού ναυτικού, συμμετείχαν σήμερα – ημέρα της Εαρινής Ισημερίας – στο εκπαιδευτικό πείραμα «Sea the Curve: Το Πείραμα της Γεώσφαιρας», αποδεικνύοντας μέσα από μετρήσεις ότι η Γη είναι σφαιρική. Η δράση πραγματοποιήθηκε με τη συνεργασία του Ιδρύματος Ευγενίδου και του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.
Το πείραμα βασίστηκε στη μεθοδολογία του αρχαίου Έλληνα μαθηματικού και αστρονόμου Ερατοσθένη, ο οποίος τον 3ο αιώνα π.Χ. υπολόγισε με εντυπωσιακή ακρίβεια την ακτίνα της Γης. Οι μαθητές, ακολουθώντας τα βήματα του Ερατοσθένη, πραγματοποίησαν μετρήσεις του μήκους της σκιάς μιας κατακόρυφης ράβδου συγκεκριμένου ύψους σε διαφορετικά γεωγραφικά πλάτη, επαληθεύοντας τη σφαιρικότητα του πλανήτη.
Στη δράση συμμετείχαν σχολεία δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης από όλη τη χώρα, όπως και σχολεία της ελληνικής ομογένειας στη Γερμανία, την Αίγυπτο και τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό. Παράλληλα, συμμετείχαν ναυτικοί σε 15 ελληνόκτητα πλοία που ταξιδεύουν από την Αγγλία και τη Μεσόγειο έως τη Μαδαγασκάρη, τον Ισημερινό και τον Ινδικό Ωκεανό.
Τα δεδομένα των μετρήσεων στάλθηκαν στο κέντρο ελέγχου του Ιδρύματος Ευγενίδου, όπου οι επιστήμονες του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών ανέλυσαν τα αποτελέσματα. Η συγκριτική ανάλυση έδειξε ότι όσο απομακρυνόμαστε από τον Ισημερινό, το μήκος της σκιάς ενός στύλου αυξάνεται, επιβεβαιώνοντας πειραματικά τη σφαιρικότητα της Γης.
Κατά τη διάρκεια ζωντανής διαδικτυακής εκπομπής, οι μαθητές των Ελληνικών Εκπαιδευτηρίων Κινσάσας ανέφεραν ότι το μήκος της σκιάς τους ήταν 11,8 εκατοστά, ενώ οι μαθητές του 4ου Γενικού Λυκείου Ρόδου κατέγραψαν μήκος 115 εκατοστών. Σε περιοχές με συννεφιά, όπως στην Κάλυμνο και την Ικαρία, οι μετρήσεις έγιναν σε διαφορετικές ημέρες, με πρόβλεψη για μαθηματική διόρθωση των αποτελεσμάτων.
Στόχος της πρωτοβουλίας είναι η εξοικείωση των μαθητών με πειραματικές μεθόδους, η ενίσχυση της συνεργατικότητας και της κριτικής σκέψης, αλλά και η σύνδεση της επιστήμης με τη ναυτιλία και την εκπαίδευση σε ένα κοινό εγχείρημα.
Η συνεργασία Ιδρύματος Ευγενίδου και Εθνικού Αστεροσκοπείου
Ο διοικητής του Ιδρύματος Ευγενίδου, Ιωάννης Γκόλιας, και ο πρόεδρος του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Σπύρος Βασιλάκος, παρουσίασαν τη νέα συνεργασία των δύο ιδρυμάτων, με το πείραμα αυτό να αποτελεί την πρώτη κοινή τους δράση. Όπως τόνισαν, στόχος είναι η απλοποιημένη και προσιτή παρουσίαση αστρονομικών φαινομένων στο ευρύ κοινό.
Επιστημονικοί υπεύθυνοι του προγράμματος είναι η ομάδα Πλειάδες του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, η οποία σχεδιάζει εκπαιδευτικά προγράμματα για παιδιά και εφήβους με περιορισμένη πρόσβαση στη γνώση. Τον συντονισμό έχουν ο εμπνευστής του προγράμματος, Μανώλης Πλειώνης, τέως πρόεδρος του Αστεροσκοπείου και καθηγητής στο ΑΠΘ, ο δρ Αλέξανδρος Χιωτέλλης, ο δρ Γιάννης Δακανάλης και ο δρ Μάνος Ζαπάρτας.