Η Πολιτιστική Συνταγογράφηση, ως συμπληρωματική αγωγή στην ψυχική υγεία, δίνει κίνητρο σε ανθρώπους που διαφορετικά μπορεί να μην έκαναν το πρώτο βήμα, τόνισε η προϊσταμένη της Διεύθυνσης Παραστατικών Τεχνών και Κινηματογράφου του υπουργείου Πολιτισμού, Μαργαρίτα Αλεξομανωλάκη. Η τοποθέτησή της έγινε σε ανοιχτή συζήτηση με τίτλο «Πολιτισμός και υγεία: Ώρα για δράση» στο πλαίσιο του 28ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.
Η κ. Αλεξομανωλάκη επεσήμανε ότι «κληθήκαμε το 2023 όλα τα κράτη της ΕΕ να συστήσουμε μια ομάδα ειδικών από τους κλάδους του πολιτισμού και της υγείας, με θέμα τον διάλογο μεταξύ των δύο», προσθέτοντας πως «υγεία δεν είναι μόνο η απουσία της νόσου, αλλά και η παρουσία της ευεξίας».
Υπογράμμισε ότι «ο πολιτισμός δεν αποτελεί μόνο δικαίωμα, αλλά και ζωτικό πόρο για την υγεία και εργαλείο για την ανοικοδόμηση μιας συμπεριληπτικής κοινωνίας». Σύμφωνα με την ίδια, μία από τις πρακτικές που αναδείχθηκαν από την έρευνα είναι η Πολιτιστική Συνταγογράφηση, έργο που βρίσκεται στα τελευταία στάδια ολοκλήρωσης της πιλοτικής του φάσης.
Η θέση της Πολιτιστικής Συνταγογράφησης στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης
Η κ. Αλεξομανωλάκη σημείωσε ότι «πρόκειται για μια πρωτοβουλία με μεγάλο αντίκτυπο από την πρώτη στιγμή, καταρχάς γιατί κατάφερε να ενταχθεί στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας “Ελλάδα 2.0”». Τόνισε ότι δεν ήταν μια αποσπασματική ιδιωτική πρωτοβουλία, αλλά ξεκίνησε από το υπουργείο Πολιτισμού σε συνεργασία με το υπουργείο Υγείας, επεκτεινόμενη πέρα από τα μεγάλα αστικά κέντρα και στην περιφέρεια.
Όπως ανέφερε, η διασφάλιση της διαθεσιμότητας και της προσβασιμότητας σε ποικίλες μορφές τέχνης για ανθρώπους κάθε ηλικίας, καθώς και η υποστήριξη της έρευνας στον κλάδο της υγείας, είναι κρίσιμης σημασίας για την ανάπτυξη παρεμβάσεων που ενθαρρύνουν τη συμμετοχή των πολιτών σε δράσεις που προάγουν μια ισορροπημένη εμπειρία ζωής.
Η συμβολή της τέχνης στην υγεία
«Το ξέρουμε, η τέχνη κάνει καλό. Πλέον γνωρίζουμε, και με επιστημονική τεκμηρίωση, ότι συμβάλλει και στην υγεία» ανέφερε ο Θάνος Σταυρόπουλος, μάνατζερ της Αγοράς του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης.
Η Άννα Κασιμάτη, προϊσταμένη του Γραφείου MEDIA – Δημιουργική Ευρώπη, υπογράμμισε ότι η συζήτηση πραγματοποιείται σε μια κρίσιμη συγκυρία, καθώς η επιστήμη προοδεύει, αλλά το ανθρώπινο περιβάλλον δημιουργεί νέες προκλήσεις. «Η συνθήκη αυτή απαιτεί να επανεφεύρουμε τα εργαλεία που έχουμε ανάγκη για την προστασία της υγείας μας», σημείωσε.
Η τέχνη ως θεραπευτικό και κοινωνικό εργαλείο
Από την πλευρά της, η Μαρία Κοκορότσκου, επιμελήτρια Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων στο MOMus, ανέφερε ότι «είναι πολύ ενδιαφέρον το γεγονός ότι πλέον μπορούμε να μιλάμε για Πολιτιστική Συνταγογράφηση». Εξήγησε ότι η λέξη «συνταγογράφηση» παραπέμπει σε ασθένεια, ωστόσο τα προγράμματα αυτά λειτουργούν θεραπευτικά, ως “Εργαστήρια Εικαστικών Εφαρμογών”, όπου η θεραπεία νοείται ως φροντίδα και κοινωνική παρέμβαση με στόχο την ανακούφιση.
Η κ. Κοκορότσκου τόνισε τη σημασία των συνεργειών για την επιτυχία τέτοιων προγραμμάτων. «Μια ασθένεια, είτε είναι ψυχική είτε όχι, έχει πολλές παραμέτρους. Για να την αντιμετωπίσουμε είναι αναγκαίες οι συνέργειες», ανέφερε, προσθέτοντας ότι τα προγράμματα ωφελούν όχι μόνο τα άτομα με ζητήματα ψυχικής υγείας, αλλά και το σύνολο της κοινωνίας. «Όλοι είμαστε εν δυνάμει ασθενείς, ιδιαίτερα σε μια κοινωνία όπου οι δυσκολίες είναι αυξημένες», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι τέτοιες δράσεις μας κάνουν πιο σοφούς και πιο ανθρώπινους.