Οι οδηγοί ταξί βρίσκονται στο επίκεντρο του νέου ντοκιμαντέρ της Ειρήνης Βουρλούμη «Αλλού ο Δρόμος», που συμμετέχει στο Διεθνές Διαγωνιστικό τμήμα του 28ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης. Μέσα από τις ιστορίες τους, η ταινία αποτυπώνει τον σφυγμό της πόλης, την ψυχολογία των ανθρώπων και τα όνειρα που διασταυρώνονται στους δρόμους της Αθήνας.
Το φιλμ σκιαγραφεί την πρωτεύουσα μέσα από τις ζωές τριών βετεράνων οδηγών ταξί. Ο Κωνσταντίνος, με μισό αιώνα στο τιμόνι, ξεκινά κάθε βάρδια κάτω από την Ακρόπολη. Ο Σάνι, Νιγηριανός ηθοποιός και οικογενειάρχης, παλεύει να ισορροπήσει ανάμεσα στην πίστη, την καθημερινότητα και την καλλιτεχνική του ανάγκη. Ο Γιώργος, γεννημένος περφόρμερ, τραγουδά λαϊκά ερωτικά τραγούδια σε μικρά νυχτερινά μαγαζιά.
«Καθώς χρησιμοποιώ ταξί από όταν ήμουν έφηβη, ο κόσμος των οδηγών μου φαινόταν πάντοτε αινιγματικός», δηλώνει η σκηνοθέτιδα, που παρουσιάζει την πρώτη της ταινία μετά από πορεία στη φωτοδημοσιογραφία και τις εικαστικές τέχνες. Η Ειρήνη Βουρλούμη, με εμπειρία δεκαπέντε ετών ως φωτορεπόρτερ για διεθνή μέσα όπως οι New York Times, εμπνεύστηκε την ιδέα το 2015. «Οι οδηγοί ταξί είναι στην πρώτη γραμμή και όταν συμβαίνουν μεγάλες αλλαγές, όπως η οικονομική κρίση ή η πανδημία, το αντιλαμβάνονται πολύ νωρίς», σημειώνει.
Η δημιουργία της ταινίας ξεκίνησε το 2020 και ολοκληρώθηκε πρόσφατα, μετά από έξι χρόνια δουλειάς. Πριν επιλέξει τους τρεις βασικούς ήρωες, η σκηνοθέτιδα πραγματοποίησε εξάμηνη έρευνα με περισσότερες από πενήντα συνεντεύξεις σε πιάτσες ταξί και στο αεροδρόμιο. Ο πρώτος που επέλεξε ήταν ο Σάνι, καθώς, όπως εξηγεί, ήθελε να αναδείξει τη ζωή ενός έγχρωμου οδηγού σε μια κοινωνία όπου η ξενοφοβία παραμένει ζήτημα.
Στη συνέχεια, αναζήτησε χαρακτήρες με έντονο πάθος. «Ήξερα από την αρχή πως θέλω έναν τραγουδιστή», λέει, περιγράφοντας πώς οδηγήθηκε στον Γιώργο, ύστερα από μια πληροφορία για έναν οδηγό που τραγουδούσε σε μαγαζί στο Μπουρνάζι. Η τρίτη ιστορία προέκυψε από μια συνάντηση με τον Κωνσταντίνο, ο οποίος της αποκάλυψε ότι κάθε βράδυ πηγαίνει στον Παρθενώνα για να ακούσει την κουκουβάγια, πιστεύοντας πως του δίνει καλή ενέργεια. «Η κουκουβάγια είναι σύμβολο της Αθήνας και της σοφίας», εξηγεί η Βουρλούμη, προσθέτοντας ότι το στοιχείο αυτό προσθέτει μια πινελιά μαγικού ρεαλισμού στο υβριδικό ντοκιμαντέρ.
Η μουσική ως αφηγηματικός άξονας
Η μουσική έχει κεντρικό ρόλο στην αφήγηση. Ο Γιώργος ερμηνεύει λαϊκά τραγούδια, ο Σάνι και η σύζυγός του ψέλνουν καθολικούς ύμνους, ενώ ο Κωνσταντίνος ακούει κλασική μουσική. «Η βασική ιδέα ήταν να είναι μουσικό ντοκιμαντέρ», αναφέρει η δημιουργός. Το αποτέλεσμα είναι ένα έργο με έντονα μουσικά και χορογραφημένα στοιχεία, εμπνευσμένα από την αισθητική των βίντεο κλιπ της δεκαετίας του ’80, με ένα πρωτότυπο τραγούδι με τίτλο «Δεν με νίκησε η πόλη».
Τα γυρίσματα έγιναν στα σπίτια των ηρώων, στα ταξί, σε πιάτσες της πόλης και στα νυχτερινά μαγαζιά. Σε ορισμένες σκηνές χρησιμοποιήθηκε κάμερα τοποθετημένη πάνω από το όχημα, ενώ συμμετέχουν και πραγματικοί επιβάτες που επιβιβάστηκαν κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων.
Η Αθήνα ως πρωταγωνίστρια
«Αρχικά ήθελα η ταινία να εστιάζει περισσότερο στην πόλη. Στο μοντάζ όμως καταλάβαμε ότι οι χαρακτήρες και οι ζωές τους ήταν πιο ουσιαστικές», σημειώνει η σκηνοθέτιδα. Το αποτέλεσμα είναι μια ιστορία τριών ανθρώπων που αντικατοπτρίζει την εμπειρία του Αθηναίου που, παρά τις δυσκολίες της τελευταίας δεκαετίας, συνεχίζει να ελπίζει και να αγωνίζεται.
Οι ήρωες βρίσκουν το δικό τους στήριγμα: την κουκουβάγια, τη μουσική, την οικογένεια και την πίστη – «μια μεταφυσική δύναμη που σε βοηθά να προχωράς», όπως λέει η Βουρλούμη. Η συμμετοχή της ταινίας στο Διεθνές Διαγωνιστικό αποτελεί, όπως υπογραμμίζει, «τεράστια τιμή», ειδικά για μια δημιουργό που δεν έχει σπουδάσει κινηματογράφο. Τονίζει, τέλος, ότι η ολοκλήρωση του έργου οφείλεται στη συμβολή των συνεργατών της.
Η παγκόσμια πρεμιέρα του «Αλλού ο Δρόμος (The Way Elsewhere)» θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 14 Μαρτίου στις 20:00 στο Ολύμπιον, με δεύτερη προβολή την Κυριακή 15 Μαρτίου στην αίθουσα Τζον Κασσαβέτης. Η ταινία θα είναι διαθέσιμη και διαδικτυακά μέσω της πλατφόρμας του φεστιβάλ, ενώ στη συνέχεια θα ταξιδέψει στην Κοπεγχάγη για τη διεθνή της πρεμιέρα.