Νέο δάνειο ύψους 45 δισ. ευρώ (49,4 δισ. δολαρίων) για την Ουκρανία πρότεινε σήμερα (18.11.2026) η Κομισιόν, με στόχο να καλύψει περίπου τα δύο τρίτα του χρηματοδοτικού κενού της χώρας για το 2027.
Με βάση την πρόταση, η ΕΕ θα αντλήσει τα κεφάλαια από τις αγορές, με εγγύηση από τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.
«Πιστεύουμε ότι αυτός είναι ο καλύτερος τρόπος για να δώσουμε στην Ουκρανία ισχυρή θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων», δήλωσε σήμερα Τετάρτη η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (σ.σ. Κομισιόν), Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Η ΕΕ αναζητά τρόπο να καλύψει τις αυξανόμενες χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας, καθώς η Ρωσία εντείνει τις αεροπορικές επιθέσεις της, σχεδόν 5 χρόνια μετά την έναρξη της εισβολής. Η νέα πρόταση έρχεται να προστεθεί στο ήδη εγκεκριμένο δάνειο των 90 δισ. ευρώ για τη διετία 2026–2027. Η Κομισιόν εκτιμά ότι το χρηματοδοτικό κενό της Ουκρανίας για το 2027 ανέρχεται σε περίπου 70 δισ. ευρώ.
Από το νέο δάνειο, 20 δισ. ευρώ προορίζονται για τη στήριξη του κρατικού προϋπολογισμού και τη λειτουργία βασικών δημόσιων υπηρεσιών, όπως τα νοσοκομεία και τα σχολεία. Τα υπόλοιπα 25 δισ. ευρώ θα διατεθούν για στρατιωτικές ανάγκες. «Η Ουκρανία θα χρειαστεί να αποπληρώσει το δάνειο μόνο όταν η Ρωσία πληρώσει για τις ζημιές που έχει προκαλέσει», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν.
Ο Ευρωπαίος επίτροπος Οικονομίας Βάλντις Ντομπρόβσκις διευκρίνισε ότι, βάσει της πρότασης, τους τόκους θα καταβάλλει η Ουκρανία, με δυνατότητα επιδότησης του κόστους δανεισμού από την ΕΕ.
Ο κοινός δανεισμός και η στάση της Γερμανίας
Το σχέδιο ακολουθεί σε μεγάλο βαθμό το μοντέλο του προηγούμενου δανείου. Η Κομισιόν θα δανειστεί από τις κεφαλαιαγορές εξ ονόματος της Ένωσης, με εγγύηση από τον προϋπολογισμό της ΕΕ, και θα διοχετεύσει τα κεφάλαια στο Κίεβο. Από τα 20 δισ. ευρώ για τη στήριξη του ουκρανικού προϋπολογισμού, τα μισά προβλέπεται να διατεθούν μέσω μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής και τα υπόλοιπα μέσω του μηχανισμού Ukraine Facility. Οι εκταμιεύσεις θα συνδέονται με τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων, ιδίως για το κράτος δικαίου, την καταπολέμηση της διαφθοράς και τη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών.
Η Επιτροπή προσβλέπει στη συμβολή άλλων συμμάχων της Ουκρανίας για την κάλυψη του υπόλοιπου χρηματοδοτικού κενού.
Η Γερμανία αντιτίθεται εδώ και χρόνια στον κοινό δανεισμό ως γενική αρχή, εμφανίζεται όμως έτοιμη να στηρίξει τη νέα πρόταση, όπως δήλωσε χθες Τρίτη στο Bloomberg ο Βάλντις Ντομπρόβσκις. Το Βερολίνο, ο μεγαλύτερος συνεισφέρων στον προϋπολογισμό της ΕΕ, επιδιώκει τη συμμετοχή όλων των κρατών-μελών.
Στο προηγούμενο δάνειο, η Ουγγαρία, η Τσεχία και η Σλοβακία είχαν επιλέξει να μείνουν εκτός.
Η πρόταση θα συζητηθεί αύριο, 19 Νοεμβρίου, στο Βερολίνο με τους εταίρους της “Συμμαχίας των Προθύμων”. Στη συνέχεια οι ηγέτες της ΕΕ θα συζητήσουν την πρόταση στην έκτακτη σύνοδο κορυφής στις 26 και 27 Νοεμβρίου στις Βρυξέλλες. Η φον ντερ Λάιεν δήλωσε «πολύ σίγουρη» ότι όλα τα κράτη-μέλη θα στηρίξουν το δάνειο, σημειώνοντας ότι όσα έχουν επιφυλάξεις για τη χρηματοδότηση στρατιωτικών αναγκών μπορούν να συμμετάσχουν στο σκέλος της δημοσιονομικής στήριξης.
Η ΕΕ στρέφεται εκ νέου στον κοινό δανεισμό, καθώς παραμένει το αδιέξοδο γύρω από την άμεση αξιοποίηση των δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων της ρωσικής κεντρικής τράπεζας. Περίπου 210 δισ. ευρώ σε ρωσικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία παραμένουν δεσμευμένα στην ΕΕ, κυρίως στη βελγική Euroclear. Το Βέλγιο ζητά εκτεταμένες εγγυήσεις για την προστασία του από ενδεχόμενες νομικές ή οικονομικές αξιώσεις της Μόσχας.
Ο επίτροπος Οικονομίας Βάλντις Ντομπρόβσκις ανέφερε επίσης ότι για την αποπληρωμή του δανείου θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν τα κέρδη από τα δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία.