Χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώνονται σήμερα στο Νόβι Σαντ για να τιμήσουν τα θύματα της καταστροφής στον σιδηροδρομικό σταθμό, ένα γεγονός που αποτέλεσε την αφετηρία για το αντικυβερνητικό κίνημα το οποίο ανέτρεψε το κόμμα της δεξιάς πριν από μία εβδομάδα.
Η εκδήλωση σηματοδοτεί τη συμπλήρωση δύο ετών από την κατάρρευση του στέγαστρου από μπετόν στον πρόσφατα ανακαινισμένο σταθμό, στη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Σερβίας. Η τραγωδία αυτή κόστισε τη ζωή σε 16 ανθρώπους, μεταξύ των οποίων και δύο ανήλικες αδελφές, έξι και δέκα ετών.
Το εθνικό πένθος και οι έντονες απορίες για την ανακαίνιση του σταθμού, η οποία κόστισε εκατομμύρια ευρώ, πυροδότησαν μερικές από τις σημαντικότερες διαδηλώσεις στη Σερβία μετά την πτώση του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς το 2000.
«Είναι δύσκολο να επιστρέφεις στον τόπο όπου συνέβησαν όλα», δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο η Ντιγιάνα Χρκα, η οποία έχασε τον 27χρονο γιο της, Στεφάν, στην κατάρρευση. «Και κάθε φορά είναι και πιο σκληρό», πρόσθεσε.
Η φετινή επέτειος συμπίπτει με το αποτέλεσμα των πρόωρων βουλευτικών εκλογών, καθώς το φοιτητικό κίνημα που επικράτησε επιστρέφει στον τόπο όπου ξεκίνησαν οι πρώτες διαμαρτυρίες.
Η Ντιγιάνα Χρκα έχει εξελιχθεί σε σύμβολο των διαδηλώσεων, δηλώνοντας πως η αναζήτηση δικαιοσύνης της έδωσε ξανά ελπίδα. «Η υποστήριξη των ανθρώπων μέτρησε πολύ για εμένα», ανέφερε, αναπολώντας τα δύο χρόνια που πέρασαν.
«Άνθρωποι που με υποστηρίζουν, που θέλουν ειλικρινά να απονεμηθεί δικαιοσύνη για όλους μας, μαζί», πρόσθεσε συγκινημένη, σημειώνοντας πως μέχρι σήμερα κανείς δεν έχει θεωρηθεί υπεύθυνος για τον θάνατο του γιου της.
Σε αναζήτηση διαφάνειας και δικαιοσύνης
Τα αιτήματα για διαφάνεια στην έρευνα οδήγησαν εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες στους δρόμους, διαδραματίζοντας καθοριστικό ρόλο στην εκλογική νίκη της Κυριακής.
Το ψηφοδέλτιο που υποστηρίχθηκε από τους φοιτητές εξασφάλισε 140 από τις 250 έδρες της Εθνικής Συνέλευσης, αποκτώντας την πλειοψηφία για να κυβερνήσει.
Η Ντιγιάνα Χρκα εκφράζει την ελπίδα ότι η μεγάλη πολιτική αλλαγή στη χώρα θα επιταχύνει τις έρευνες για την τραγωδία. «Πιστεύω ότι θα απονεμηθεί δικαιοσύνη. Αυτή τη στιγμή είναι το μόνο πράγμα που με κάνει να αντέχω, το ότι ξέρω ότι θα υπάρξει δικαιοσύνη», δήλωσε.
Μετά την αναγνώριση της εκλογικής ήττας από το εθνικιστικό κόμμα του Αλεξάνταρ Βούτσιτς, οι φοιτητές απαίτησαν πρόοδο σε σημαντικές υποθέσεις διαφθοράς και φόνων, καθώς και νέες έρευνες για έργα της απερχόμενης κυβέρνησης.
Το φοιτητικό κίνημα ζήτησε, επίσης, την παραίτηση των επικεφαλής μεγάλων κρατικών υπηρεσιών, όπως η αστυνομία και οι υπηρεσίες πληροφοριών.
Εξελίξεις στις έρευνες
Οι έρευνες για την τραγωδία παραμένουν σε εξέλιξη, χωρίς να έχει ξεκινήσει ακόμη κάποια δίκη.
Σε βάρος του πρώην υπουργού Κατασκευών, Μεταφορών και Υποδομών, Γκόραν Βέσιτς, ο οποίος παραιτήθηκε λίγες ημέρες μετά την κατάρρευση, και άλλων 12 προσώπων, απαγγέλθηκαν το 2025 κατηγορίες για σοβαρό έγκλημα κατά της δημόσιας ασφάλειας.
Ο Βέσιτς θεωρείται επίσης ύποπτος μαζί με τον πρώην υπουργό Τόμισλαβ Μομίροβιτς σε χωριστή έρευνα για διαφθορά, που αφορά τη χρηματοδότηση της ανακαίνισης του σταθμού.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία διενεργεί παράλληλη έρευνα για ενδεχόμενη υπεξαίρεση κεφαλαίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης τα οποία συνδέονται με το έργο της ανακαίνισης.
«Αν πετύχουμε να τους βάλουμε τώρα πίσω από τα σίδερα, αυτό δεν θα επαναληφθεί ποτέ», τονίζει η Ντιγιάνα Χρκα.
«Ελπίζω ότι αυτή θα είναι η τελευταία φορά που βγαίνουμε στους δρόμους τόσοι πολλοί εξαιτίας μιας τραγωδίας. Είναι το μόνο που ελπίζω», καταλήγει η μητέρα του Στεφάν.