Το κοινοβούλιο της Νορβηγίας ξεκίνησε σήμερα ακροαματικές διαδικασίες σχετικά με τις σχέσεις του καταδικασμένου για σεξουαλικά εγκλήματα Τζέφρι Έπστιν με Νορβηγούς διπλωμάτες και πολιτικούς. Το σκάνδαλο έχει προκαλέσει έντονους τριγμούς στη νορβηγική ελίτ, σύμφωνα με σχετικές ανακοινώσεις.
Τον Ιανουάριο, το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ δημοσιοποίησε εκατομμύρια έγγραφα που συνδέονται με τον Αμερικανό χρηματιστή, ο οποίος πέθανε στη φυλακή. Από αυτά τα έγγραφα αποκαλύφθηκαν οι σχέσεις του με πολιτικούς, μέλη βασιλικών οικογενειών και ισχυρούς οικονομικούς παράγοντες παγκοσμίως.
Η Νορβηγία, γνωστή για τα βραβεία Νόμπελ και την παρουσία της στη διεθνή διπλωματία, έχει βρεθεί στο επίκεντρο του σκανδάλου. Το γεγονός έχει οδηγήσει σε κοινοβουλευτικές και αστυνομικές έρευνες, πλήττοντας το κύρος των θεσμών της χώρας.
Ο Γιόνας Άντερσεν Σαγέντ, προεδρεύων της Επιτροπής Ελέγχου και Συνταγματικών Υποθέσεων του κοινοβουλίου, δήλωσε πως η κυβέρνηση καλείται να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη στο διπλωματικό σώμα. Όπως ανέφερε, «υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που έχουν επιδείξει κακή κρίση», αναφερόμενος σε όσους διατηρούσαν φιλικές σχέσεις με τον Έπστιν.
Η Επιτροπή έχει καλέσει 11 νυν και πρώην υπουργούς Εξωτερικών και Ανάπτυξης, μεταξύ των οποίων και τον πρωθυπουργό Γιόνας Γκαρ Στέρε, ο οποίος είχε διατελέσει υπουργός Εξωτερικών από το 2005 έως το 2012. Ο Στέρε έχει δηλώσει ότι δεν είχε καμία σχέση με τον Έπστιν.
Ο Μπέργκε Μπρέντε, πρώην υπουργός Εξωτερικών που επίσης θα καταθέσει, παραιτήθηκε από τη θέση του προέδρου και διευθύνοντος συμβούλου του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ μετά από αποκαλύψεις για τις φιλικές του σχέσεις με τον Έπστιν. Έχει δηλώσει ότι δεν γνώριζε το παρελθόν του Έπστιν πριν από την πρώτη τους συνάντηση το 2018 και εξέφρασε τη λύπη του που δεν ερεύνησε περαιτέρω το υπόβαθρό του.
Ο Έρικ Σόλχαϊμ, πρώην υπουργός Ανάπτυξης που πρόκειται να καταθέσει, χαρακτήρισε την κοινοβουλευτική έρευνα «υπερβολική αντίδραση». Υποστηρίζει ότι ενδέχεται να περιορίσει τη λειτουργία της διπλωματικής υπηρεσίας, οδηγώντας τους διπλωμάτες σε άσκοπη αυτοσυγκράτηση με συνέπεια να πληγεί το εθνικό συμφέρον.
Εκτεταμένο σκάνδαλο και νέες έρευνες
Παρότι δεν καλούνται να καταθέσουν στο κοινοβούλιο, αρκετές άλλες εξέχουσες προσωπικότητες της Νορβηγίας που συνδέονταν με τον Έπστιν —όπως ο πρώην πρωθυπουργός Θόρμπιορν Γιάγκλαντ, ο πρώην υπουργός Τέριε Ρεντ-Λάρσεν και η πρώην διπλωμάτης Μόνα Γιουλ— ερευνώνται από την αστυνομία για κατηγορίες διαφθοράς. Και οι τρεις αρνούνται οποιαδήποτε ποινικά κολάσιμη πράξη.
Ο Ρεντ-Λάρσεν ζήτησε συγγνώμη για τη στενή του σχέση με τον Έπστιν, η οποία περιλάμβανε και ένα προσωπικό δάνειο από τον χρηματιστή, και το 2020 παραιτήθηκε από τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου στο Διεθνές Ινστιτούτο Ειρήνης στη Νέα Υόρκη.
Η βασίλισσα Μέτε-Μάριτ, σύζυγος του βασιλιά Χάακον, επίσης ζήτησε συγγνώμη για τη φιλία της με τον Έπστιν, χωρίς όμως να περιλαμβάνεται στη διαδικασία ακρόασης.
Το κοινοβούλιο όρισε εξωτερική επιτροπή από ακαδημαϊκούς και νομικούς εμπειρογνώμονες για τη διερεύνηση «ζητημάτων και θεμάτων που ήρθαν στο φως» μέσω των σχετικών αρχείων, με στόχο τη βελτίωση της ακεραιότητας και της διαφάνειας των νορβηγικών αρχών.
Η επιτροπή αυτή, μια σπάνια πρωτοβουλία που καλύπτει διάστημα άνω των 30 ετών της νορβηγικής διπλωματικής ιστορίας, αναμένεται να παρουσιάσει τα συμπεράσματά της στις αρχές του 2028. Είναι μόλις η ένατη φορά τα τελευταία 140 χρόνια που το κοινοβούλιο ορίζει τέτοια επιτροπή.