Η κυριαρχία των ασιατικών χωρών στην έρευνα Pisa 2025 του ΟΟΣΑ επιβεβαιώνεται για ακόμη μία φορά, ωστόσο η φετινή κατάταξη συνοδεύεται από τη χαμηλότερη μέση επίδοση που έχει καταγραφεί ιστορικά, σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η αισθητή πτώση στην ικανότητα ανάγνωσης των μαθητών, εξέλιξη που χαρακτηρίζεται ως «ιδιαίτερα ανησυχητική».
Η μελέτη Pisa, που δημοσιεύεται ανά τριετία, αποτελεί σημείο αναφοράς για την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών συστημάτων διεθνώς και παρακολουθείται στενά από τις κυβερνήσεις. Από το 2000, η Pisa εξετάζει τις σχολικές επιδόσεις των 15χρονων μαθητών σε κατανόηση γραπτού κειμένου, μαθηματικά και επιστήμες, με κάθε έκδοση να δίνει έμφαση σε έναν συγκεκριμένο τομέα – για το 2025, κυρίαρχο πεδίο είναι οι επιστήμες.
Στην τελευταία αξιολόγηση συμμετείχαν 760.000 νέοι από 91 χώρες και εδάφη. Οι ασιατικές χώρες διατηρούν τις κορυφαίες θέσεις στους βασικούς τομείς, ενώ διακρίθηκαν και στην «επίλυση προβλημάτων με χρήση πληροφορικής», ένα αντικείμενο που αξιολογήθηκε για πρώτη φορά.
Οι κινεζικές επαρχίες και μητροπόλεις Πεκίνο, Σανγκάη, Τζιανγκσού και Τζετζιάνγκ προηγούνται στις επιστήμες και τα μαθηματικά, ενώ η Σιγκαπούρη καταλαμβάνει την πρώτη θέση στην κατανόηση κειμένου. Το Μακάο, η Ταϊβάν, η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα συμπληρώνουν τις υψηλότερες θέσεις της κατάταξης.
Παρά τις επιτυχίες αυτές, η φετινή μελέτη καταγράφει «την ασθενέστερη μέση επίδοση που έχει ποτέ παρατηρηθεί στις χώρες του ΟΟΣΑ». Όπως τόνισε ο Ερίκ Σαρμπονιέ, ειδικός του οργανισμού για την εκπαίδευση, «η επίδοση στις επιστήμες λίγο-πολύ διατηρείται, όμως υπάρχει πτώση μεγαλύτερη από 20 μονάδες στην κατανόηση γραπτού κειμένου και στα μαθηματικά».
Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, η απώλεια 20 μονάδων αντιστοιχεί σε μία σχολική χρονιά. Ο γενικός γραμματέας του οργανισμού Ματίας Κόρμαν σημείωσε ότι «στο σύνολο του ΟΟΣΑ, ένας μαθητής στους πέντε αντιμετωπίζει πλέον δυσκολίες στους τρεις αυτούς τομείς. Το 2022 ήταν ένας στους έξι».
Αναλυτικότερα, οι επιδόσεις στις επιστήμες μειώθηκαν κατά επτά μονάδες κατά μέσο όρο από το 2015 ως το 2025 στις χώρες του ΟΟΣΑ, ενώ στα μαθηματικά η πτώση φθάνει τις 22 μονάδες. Η υστέρηση στην κατανόηση κειμένου είναι ακόμη εντονότερη, με μέση οπισθοχώρηση 28 μονάδων σε μία δεκαετία στις χώρες του ΟΟΣΑ.
Ο ΟΟΣΑ αποδίδει τα αποτελέσματα σε πολλούς παράγοντες, όπως η αλλαγή στις πρακτικές ανάγνωσης λόγω της ευρείας χρήσης οθονών, η μείωση του ενδιαφέροντος για ανάγνωση μεταξύ των νέων και οι αλλαγές στη σχέση με το σχολείο μετά την πανδημία Covid-19.
Οι μαθητές αντιμετωπίζουν πλέον «πολύ περισσότερες δυσκολίες να απαντήσουν στις ερωτήσεις που απαιτούν περίπλοκες γνωστικές διαδικασίες, σκέψη, ανάγνωση μακροσκελών κειμένων (400 λέξεων), συγκέντρωση», σύμφωνα με τον Σαρμπονιέ. Αυτές οι δεξιότητες θεωρούνται κρίσιμες στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, και ο ΟΟΣΑ εξέτασε ειδικά τη χρήση των νέων αυτών εργαλείων.
Ενώ η πιο εντατική χρήση της τεχνητής νοημοσύνης συνδέεται συχνά με χαμηλότερα αποτελέσματα στις επιστήμες, κάποια από τα πιο αποδοτικά συστήματα, όπως της Σιγκαπούρης ή του Μακάο, εμφανίζουν υψηλά ποσοστά χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης από τους μαθητές.
Στην Ευρώπη, χώρες όπως η Εσθονία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Φινλανδία και η Ιρλανδία βρίσκονται πάνω από το μέσο όρο του ΟΟΣΑ, όπως επίσης ο Καναδάς και η Νέα Ζηλανδία.
Ο Κόλμαν υπογράμμισε ότι «η πτώση δεν είναι αναπόφευκτη (...) Όμως η αντιστροφή της τάσης απαιτεί συγκέντρωση, πειθαρχία και δράση». Ο ΟΟΣΑ προτείνει να δοθεί έμφαση στις θεμελιώδεις γνώσεις, να ενισχυθεί η στήριξη των εκπαιδευτικών και των σχολικών μονάδων με αυξημένες ανάγκες, ενώ η χρήση των ψηφιακών τεχνολογιών πρέπει να λειτουργήσει ως μοχλός εμβάθυνσης της μάθησης και όχι ως μέσο παράκαμψής της.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
