Ο Ντόναλντ Τραμπ κλιμάκωσε χθες την οικονομική πίεση προς το Ιράν, προειδοποιώντας για «τρομερές» οικονομικές συνέπειες σε βάρος οποιασδήποτε χώρας προσφέρει βοήθεια στην Τεχεράνη. Η προειδοποίηση αυτή έρχεται λίγους μήνες μετά την έναρξη του πολέμου και τους αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς της 28ης Φεβρουαρίου, σύμφωνα με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social.
Ο αμερικανός πρόεδρος τόνισε ότι «κάθε χώρα που θα επιτρέψει σε χρηματοπιστωτικούς θεσμούς της, επιχειρήσεις της, αεροδρόμιά της, κυβερνητικούς θεσμούς της να προσφέρουν σωσίβιο οποιαδήποτε μορφής στο Ιράν θα βρεθεί η ίδια αντιμέτωπη με τρομερές οικονομικές συνέπειες».
Στο ίδιο μήνυμα, κατηγόρησε την Τεχεράνη πως δεν εκμεταλλεύτηκε τη «μεγάλη ευκαιρία» για συμφωνία και ανακοίνωσε την «πιο συντριπτική επιχείρηση οικονομικού πολέμου που διεξήχθη ποτέ εναντίον οποιασδήποτε χώρας». Υποσχέθηκε «οικονομικό πόλεμο και απομόνωση επιπέδου άνευ προηγουμένου», καλώντας σε άμεσο τερματισμό δραστηριοτήτων όπως λαθρεμπόριο πετρελαίου, ανταλλαγές νομισμάτων και συναλλαγματικές μεταφορές.
Παρά τις απειλές, ο Τραμπ δεν διευκρίνισε τα συγκεκριμένα μέτρα ή κυρώσεις που σχεδιάζει να εφαρμόσει. Την προηγούμενη εβδομάδα, ο αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ είχε ήδη προειδοποιήσει το Ιράν για πρωτοφανή οικονομική απομόνωση.
Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή παραμένει τεταμένη, παρότι η ένταση των εχθροπραξιών έχει μειωθεί. Μετά από σχεδόν έξι μήνες πολέμου, η αμερικανική κοινή γνώμη και το πολιτικό σκηνικό εκφράζουν δυσφορία, ενώ σημειώνεται μείωση στα αποθέματα βασικών πυρομαχικών των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων. Ο ρεπουμπλικάνος πρόεδρος εμφανίζεται να υιοθετεί στάση αναμονής σε στρατιωτικό επίπεδο.
Εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και αντιδράσεις
Μετά την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ, η Τεχεράνη αντέδρασε στοχεύοντας κράτη της περιοχής και προχώρησε σε κλείσιμο του στενού του Ορμούζ, σημαντικής θαλάσσιας οδού για το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων. Η Ουάσιγκτον απάντησε με αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών στον Κόλπο.
Πρόσφατα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κατηγόρησαν το Ιράν για εκτόξευση βαλλιστικών πυραύλων εναντίον τους, γεγονός που η Τεχεράνη διέψευσε. Τα ΗΑΕ ανακοίνωσαν την αναστολή όλων των εμπορικών και χρηματοοικονομικών συναλλαγών με το Ιράν.
Παράλληλα, ο επικεφαλής των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων, στρατηγός Αλί Αμπντουλαχί, προειδοποίησε ότι «οποιαδήποτε βοήθεια ή διευκόλυνση παρέχεται στον επιτιθέμενο αμερικανικό στρατό ισοδυναμεί με συμμετοχή στις αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις», απευθυνόμενος στις χώρες του Κόλπου.
Οι δύο χώρες που χωρίζονται από το στενό του Ορμούζ διατηρούν ιστορικούς και πολιτιστικούς δεσμούς. Πριν τον πόλεμο, τα ΗΑΕ ήταν σημαντικός εμπορικός εταίρος του Ιράν, το οποίο βρίσκεται υπό αμερικανικές κυρώσεις.
Διπλωματικό αδιέξοδο και περιφερειακές πρωτοβουλίες
Τα διπλωματικά εγχειρήματα φαίνεται να έχουν φτάσει σε αδιέξοδο, καθώς ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε πως «δεν διεξάγονται αυτή τη στιγμή ούτε συζητήσεις, ούτε συνομιλίες, ούτε προγραμματίζονται, με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν».
Σύμφωνα με πηγή στην Ουάσιγκτον, οι επαφές έχουν ανασταλεί και ο Τραμπ ζήτησε από τους συνεργάτες του να μην συνεχίσουν το διάλογο όσο η Τεχεράνη δεν προσεγγίζει τις αμερικανικές θέσεις. Από την πλευρά του Ιράν, ο επικεφαλής διαπραγματευτής Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ τόνισε πως το στενό του Ορμούζ δεν θα ανοίξει αν η αμερικανική κυβέρνηση δεν τηρήσει τις δεσμεύσεις του μνημονίου κατανόησης του Ισλαμαμπάντ.
Η αρχική συμφωνία για κατάπαυση του πυρός και διαπραγματεύσεις διαλύθηκε όταν ξανάρχισαν οι εχθροπραξίες τον Ιούλιο. Ο Γαλιμπάφ, σε πρόσφατη επίσκεψή του στη Βαγδάτη, επεσήμανε τον ρόλο της «ξένης ανάμιξης» και κάλεσε σε «περιφερειακή ενίσχυση».
Παράλληλα, Ιράν και Ομάν συζητούν για τη μελλοντική διαχείριση του στενού του Ορμούζ. Η Ισλαμική Δημοκρατία προτίθεται να επιβάλει τέλη για υπηρεσίες στη θαλάσσια οδό, κάτι που απορρίπτουν οι ΗΠΑ και ορισμένες πετρελαιοεξαγωγικές μοναρχίες της περιοχής.