Στενή παρακολούθηση του εφοδιασμού φυσικού αερίου στην Ευρώπη ενόψει χειμώνα

Η ενεργειακή κρίση που ακολούθησε την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία επανέρχεται στο προσκήνιο, καθώς η αβεβαιότητα κυριαρχεί και πάλι όσον αφορά τα ευρωπαϊκά αποθέματα φυσικού αερίου. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή εγείρει ανησυχίες για την ασφάλεια του εφοδιασμού, τις τιμές και τα ήδη χαμηλά αποθέματα ενόψει του χειμώνα.

Το φυσικό αέριο αποτελεί βασικό ενεργειακό πόρο για τη βιομηχανία, τη θέρμανση και την ηλεκτροπαραγωγή στην Ευρώπη. Τους θερινούς μήνες, οι αγοραστές συνήθως ενισχύουν τα υπόγεια αποθέματα εκμεταλλευόμενοι χαμηλότερες τιμές σε σχέση με τον χειμώνα.

Όπως αναφέρει η Anne-Sophie Corbeau, ερευνήτρια του Center on Global Energy Policy του Πανεπιστημίου Columbia, το μέσο επίπεδο πλήρωσης των αποθεμάτων το καλοκαίρι κυμαίνεται μεταξύ 75% και 80%. Ωστόσο, σύμφωνα με την Gas Infrastructure Europe, φέτος τα αποθέματα βρίσκονται μόλις στο 58%, το χαμηλότερο επίπεδο από το 2021, όταν η Ρωσία ξεκίνησε να μειώνει τις παραδόσεις προς την Ευρώπη.

Η κατάσταση αποδίδεται σε σειρά παραγόντων. Ο Ronald Pinto, αναλυτής της Kpler, επισημαίνει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση ολοκλήρωσε τον φετινό χειμώνα με αποθέματα μόλις 28%, αισθητά χαμηλότερα σε σχέση με προηγούμενα χρόνια. Η έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή, που επηρέασε τις ευρωπαϊκές εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG)- ιδίως από το Κατάρ μέσω των Στενών του Ορμούζ- συνέβαλε στην άνοδο των τιμών.

Παράλληλα, οι ευρωπαίοι αγοραστές ανέμεναν περαιτέρω πτώση των τιμών και καθυστέρησαν τις αγορές φυσικού αερίου, με αποτέλεσμα οι τιμές παράδοσης για τον χειμώνα να διατηρηθούν τεχνητά χαμηλότερες από τις θερινές, περιορίζοντας το οικονομικό κίνητρο για δημιουργία αποθεμάτων.

Εφοδιασμός και προοπτικές

Εκπρόσωπος της Κομισιόν τονίζει πως δεν υπάρχει «καμία άμεση ανησυχία σχετικά με την ασφάλεια των προμηθειών» πριν από τον χειμώνα. Η σημερινή συγκυρία διαφέρει από εκείνη της κρίσης του 2022, καθώς η Ευρώπη έχει ενισχύσει τις δυνατότητες εισαγωγής LNG για να υποκαταστήσει το ρωσικό φυσικό αέριο και η ζήτηση έχει μειωθεί κατά 17% σε σχέση με τα προ της ρωσικής εισβολής επίπεδα.

Οι Βρυξέλλες εκτιμούν ότι το επίπεδο πλήρωσης 80% στα αποθέματα είναι «τεχνικά εφικτό» και επαρκές για την απρόσκοπτη τροφοδοσία τον χειμώνα. Ωστόσο, σύμφωνα με την Antonia Syn της Rystad Energy, οι κίνδυνοι για τον εφοδιασμό παραμένουν αυξημένοι λόγω της μειωμένης διαθεσιμότητας LNG από τη Μέση Ανατολή.

Επιπτώσεις στις τιμές

Σύμφωνα με την Anne-Sophie Corbeau, αναμένεται αύξηση στις τιμές του φυσικού αερίου, ιδίως αν υπάρξουν δυσκολίες στις εξαγωγές LNG από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα μέσω των Στενών του Ορμούζ. Ο Ronald Pinto προβλέπει ότι η ευρωπαϊκή τιμή αναφοράς θα κυμανθεί μεταξύ 55 και 62 ευρώ ανά μεγαβατώρα για το υπόλοιπο του έτους.

Η αυξημένη ζήτηση από ασιατικές χώρες, κυρίως την Κίνα, εντείνει τον ανταγωνισμό για τα διαθέσιμα φορτία LNG, οδηγώντας σε περαιτέρω άνοδο των τιμών. Όπως σημειώνει η Anne-Sophie Corbeau, αυτή την περίοδο περισσότερες ποσότητες LNG κατευθύνονται προς την Ασία, όπου οι τιμές είναι υψηλότερες.

Επιπλέον, καθοριστικό ρόλο θα διαδραματίσουν η ένταση του χειμώνα και το επίπεδο παραγωγής ενέργειας από αιολικά πάρκα. Αν τα αποθέματα παραμείνουν χαμηλά, ο χειμώνας αποδειχθεί δριμύς και προκύψουν πρόσθετα προβλήματα, ενδέχεται να απαιτηθούν περιοριστικά μέτρα, όπως το 2022, προειδοποιεί η ερευνήτρια του Center on Global Energy Policy.