Τραμπ: Ξεκινούν νέες διαπραγματεύσεις ΗΠΑ-Ιράν από σήμερα

Νέες διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ, με αφορμή την αναβολή προγραμματισμένης κοινής επίθεσης ΗΠΑ και Ισραήλ κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με τον αμερικανό πρόεδρο, συνδέεται με την προϋπόθεση σύναψης «συμφωνίας» το συντομότερο δυνατό.

Μιλώντας στους δημοσιογράφους κατά την επιστροφή του στην Ουάσιγκτον από το Νιου Τζέρζι, ο πρόεδρος Τραμπ ανέφερε ότι οι συνομιλίες με το Ιράν θα ξεκινήσουν τη Δευτέρα το απόγευμα. Ωστόσο, δεν έδωσε διευκρινίσεις για τον τόπο, τη διάρκεια ή τα πρόσωπα που θα συμμετάσχουν στις διαπραγματεύσεις.

Επίσης, ούτε η Τεχεράνη ούτε οι χώρες που μεσολαβούν έχουν επιβεβαιώσει μέχρι στιγμής την έναρξη των συνομιλιών. Ο ρεπουμπλικανός ηγέτης τόνισε πως «υπάρχει συμφωνία για το Ορμούζ» και εκτίμησε ότι θα υπάρξει και για την «αποπυρηνικοποίηση» του Ιράν. Η Δύση κατηγορεί εδώ και χρόνια την Τεχεράνη για προσπάθεια απόκτησης πυρηνικών όπλων, κάτι που η ίδια αρνείται.

Παράλληλα, ο αμερικανός πρόεδρος υπογράμμισε ότι ο στρατός των ΗΠΑ παραμένει σε πλήρη ετοιμότητα για ενδεχόμενη δράση. Την προηγούμενη ημέρα, ο Τραμπ είχε ανακοινώσει πως ακύρωσε αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς, με την προϋπόθεση επίτευξης γρήγορης συμφωνίας, ιδιαίτερα για το πλήρες άνοιγμα του στενού του Ορμούζ.

Ο ίδιος σημείωσε πως η απόφαση για αναβολή της επίθεσης ελήφθη μετά από αίτημα της Σαουδικής Αραβίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Κατάρ και του Ιράν, επισημαίνοντας ότι μια τέτοια ενέργεια θα ήταν «καταστροφική» για την Τεχεράνη.

Το στενό του Ορμούζ και οι επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία

Το στενό του Ορμούζ, κρίσιμο πέρασμα για το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων, παραμένει de facto κλειστό μετά από απόφαση της Τεχεράνης, γεγονός που έχει προκαλέσει νέες αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία. Το «μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ», που υπεγράφη τον Ιούνιο μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, δεν εφαρμόστηκε ποτέ, με τα δύο μέρη να επανέρχονται σε συγκρούσεις από τις αρχές Ιουλίου.

Από το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή, στις 28 Φεβρουαρίου, με την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση κατά του Ιράν, ο πρόεδρος Τραμπ έχει απειλήσει επανειλημμένα με μαζικούς βομβαρδισμούς, πριν τελικά υποχωρήσει. Το Σάββατο το βράδυ, επανέλαβε την πρόθεσή του για συμφωνία, σημειώνοντας ότι υπάρχει ήδη «περίγραμμα» συμφωνίας.

Αν και οι διαπραγματεύσεις που ανήγγειλε ο αμερικανός πρόεδρος δεν έχουν επιβεβαιωθεί από το Ιράν, η Τεχεράνη ανέφερε ότι βρίσκεται κοντά σε συμφωνία για το στενό του Ορμούζ με το Ομάν. Η Ισλαμική Δημοκρατία διατηρεί τον έλεγχο του περάσματος, επιτρέποντας τη διέλευση πλοίων μόνο κατά μήκος των δικών της ακτών.

Η πιθανότητα συμβιβασμού για τη δημιουργία νέου δρομολογίου κοντά στις ακτές του Ομάν φαίνεται να ενισχύεται, αν και η Μούσκατ δεν έχει τοποθετηθεί επίσημα. Εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν δήλωσε πως οι δύο πλευρές βρίσκονται κοντά σε συμφωνία που θα σέβεται τα κυριαρχικά δικαιώματα και την ασφάλεια κάθε χώρας.

Υποχώρηση στις τιμές του πετρελαίου και νέες εντάσεις

Η ανακοίνωση του προέδρου Τραμπ είχε άμεσο αντίκτυπο στις αγορές, με τις τιμές του πετρελαίου να σημειώνουν πτώση έως και 5%, με το Brent να διαμορφώνεται στα 84 δολάρια το βαρέλι, από τα 100 δολάρια στα τέλη Ιουλίου.

Παρά τις προσδοκίες για διαπραγματεύσεις, η κατάσταση στο στενό του Ορμούζ παραμένει τεταμένη. Καταγράφηκε έκρηξη κοντά σε πετρελαιοφόρο δεξαμενόπλοιο στην περιοχή, χωρίς θύματα, σύμφωνα με τη βρετανική υπηρεσία UKMTO.

Ο Ντόναλντ Τραμπ αντιμετωπίζει δυσκολίες στην προσπάθεια τερματισμού του πολέμου, γεγονός που προκαλεί δυσαρέσκεια στους αμερικανούς ψηφοφόρους. Αμερικανικά ΜΜΕ αναφέρουν ότι η κυβέρνηση του σχεδίαζε νέους βομβαρδισμούς στο Ιράν, με στόχο ενεργειακές υποδομές, ενώ το Ισραήλ φέρεται να συμμετείχε στα σχέδια.

Ο πρίγκιπας διάδοχος της Σαουδικής Αραβίας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, σε συνδιάλεξη με τον Τραμπ, τον κάλεσε να επιλέξει τον «διάλογο» για την αποκλιμάκωση των εντάσεων, σύμφωνα με το πρακτορείο SPA.

Η σύγκρουση έχει επεκταθεί και στην Ερυθρά Θάλασσα, όπου το σιιτικό ένοπλο κίνημα Ανσαραλά, γνωστό ως Χούθι, ανακοίνωσε αποκλεισμό λιμανιών της Σαουδικής Αραβίας και επιθέσεις σε πετρελαιοφόρα και λιμάνια. Οι εξελίξεις εντείνουν την απειλή για την εμπορική ναυσιπλοΐα στο στενό Μπαμπ ελ Μάντεμπ, το οποίο αποκτά μεγαλύτερη σημασία μετά το κλείσιμο του Ορμούζ.