Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς χαρακτήρισε «ιστορικές» τις διαπραγματεύσεις που ξεκίνησαν στην Ελβετία με το Ιράν, με στόχο την οριστικοποίηση του πρωτοκόλλου συμφωνίας για τον τερματισμό των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή.
«Πρόκειται για μία ιστορική συνάντηση (...) Αυτό που ο πρόεδρος ζήτησε να κάνουμε είναι να γυρίσουμε μια νέα σελίδα για να μεταμορφώσουμε τη σχέση μας με τον ιρανικό λαό και να τείνουμε το χέρι στους Ιρανούς για να τους πούμε ότι αν οι ηγέτες τους είναι έτοιμοι να απαρνηθούν το ρόλο τους ως παράγοντα αποσταθεροποίησης της περιοχής, αν είναι έτοιμοι να εγκαταλείψουν μονίμως κάθε φιλοδοξία για απόκτηση του πυρηνικού όπλου, τότε οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι έτοιμες να μεταμορφώσουν ριζικά τη σχέση τους με τη χώρα αυτή», δήλωσε ο Βανς κατά την έναρξη των συνομιλιών στο Μπούργκενστοκ των ελβετικών Άλπεων.
Ο Βανς σημείωσε ότι «μεγάλη πρόοδος καταγράφηκε τις τελευταίες ώρες» και εξέφρασε την προσδοκία ότι «θα σημειωθεί περισσότερη πρόοδος τις επόμενες ώρες».
Μετά τις πρωινές διμερείς επαφές ανάμεσα στις αντιπροσωπείες των ΗΠΑ και του Ιράν, καθώς και στους μεσολαβητές του Κατάρ, του Πακιστάν και τους Ελβετούς διπλωμάτες, οι τέσσερις πλευρές συμμετείχαν το απόγευμα σε απευθείας συνομιλίες.
Οι διαπραγματεύσεις αναμένεται να ολοκληρωθούν εντός 60 ημερών, με στόχο μια οριστική συμφωνία. Η Ντόχα έχει δηλώσει ότι ελπίζει «σε μία συνολική συμφωνία επί του συνόλου των θεμάτων που περιλαμβάνει» το πρωτόκολλο.
Στο πλευρό του Αμερικανού αντιπροέδρου, ο πρωθυπουργός του Πακιστάν Σαχμπάζ Σαρίφ εξέφρασε αισιοδοξία πως με την ολοκλήρωση των συνομιλιών «θα έχουμε στα χέρια μας μία εξαιρετική συμφωνία που θα ευνοεί την ειρήνη, την πρόοδο και την ευημερία σε όλο τον κόσμο».
Εξελίξεις στον Λίβανο και προοπτική συμφωνίας
Παρά την ένταση στον Λίβανο, που απειλεί να κλονίσει το πρωτόκολλο συμφωνίας που υπεγράφη πριν από τέσσερις ημέρες, ο Βανς δήλωσε ότι έχει διαπιστώσει «σημαντική πρόοδο» στην τήρηση της εκεχειρίας.
«Στην πραγματικότητα είμαι πολύ ικανοποιημένος από την κατάσταση στον Λίβανο», πρόσθεσε, παραβλέποντας τις συνεχιζόμενες εχθροπραξίες.
«Μπορούμε να κάνουμε μία νέα αρχή; Μπορούμε να αλλάξουμε μονίμως τις σχέσεις στη Μέση Ανατολή; Ή θα επιστρέψουμε στις παλιές μεθόδους;», διερωτήθηκε ο Βανς, ο οποίος συνοδεύεται στην Ελβετία από τον απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ και τον Τζάρεντ Κούσνερ.
Η ιρανική αντιπροσωπεία απέφυγε να κάνει δηλώσεις στους δημοσιογράφους. Ωστόσο, η Τεχεράνη είχε νωρίτερα προειδοποιήσει ότι «καμία συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες δεν είναι δυνατή χωρίς ειρήνη στον Λίβανο».
Η θέση της Τεχεράνης και οι εξελίξεις στον Περσικό Κόλπο
«Χωρίς την εφαρμογή των όρων αυτών (του πρωτοκόλλου συμφωνίας) - κυρίως της ρήτρας 1 (που προβλέπει τον τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, περιλαμβανομένου του Λιβάνου) - δεν είναι δυνατόν να εισέλθουμε στη φάση της διαπραγμάτευσης για τελική συμφωνία», έγραψε στο Χ ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαΐ.
Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Irna, ο Μπαγαΐ δήλωσε επίσης ότι η κατάσταση στον Λίβανο θα αποτελέσει το «βασικό» θέμα των συνομιλιών με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Παράλληλα, θα τεθούν ζητήματα όπως η αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων και οι εξαγωγές πετρελαίου.
Το πρακτορείο Fars μετέδωσε, επικαλούμενο στρατιωτική πηγή, ότι τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά, καθώς το ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης δεν έχει εκδώσει άδειες διέλευσης πλοίων μέχρι νεωτέρας.
Οι Φρουροί της Επανάστασης είχαν ανακοινώσει το κλείσιμο του Ορμούζ, μετά τις κατηγορίες της Τεχεράνης προς το Ισραήλ ότι παραβιάζει την εκεχειρία που συμφωνήθηκε ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν. Παράλληλα, η Τεχεράνη κατηγορεί τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι δεν ασκούν επαρκή πίεση στο Ισραήλ για την τήρηση της κατάπαυσης του πυρός.