Σε μια εξέλιξη με παγκόσμιες γεωπολιτικές και οικονομικές προεκτάσεις, οι κυβερνήσεις των ΗΠΑ και του Ιράν κατέληξαν σε καταρχήν συμφωνία για τον άμεσο τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένου του μετώπου στον Λίβανο. Την ανακοίνωση έκανε το Πακιστάν, που διαδραματίζει ρόλο-κλειδί ως μεσολαβητής, με την Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη να επιβεβαιώνουν άμεσα την πληροφορία.
«Η συμφωνία με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν πλέον ολοκληρώθηκε», δήλωσε ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μέσω Truth Social, λίγο μετά την ανάρτηση του πακιστανού πρωθυπουργού Σαμπάζ Σαρίφ στο X, όπου ανέφερε ότι «επιτεύχθηκε» συμφωνία.
Ο Ντόναλντ Τραμπ πρόσθεσε ότι «εγκρίνει το πλήρες άνοιγμα του στενού του Ορμούζ χωρίς τέλη διέλευσης» και την «άμεση άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού», καλώντας τα πλοία «να βάλουν μπρος τις μηχανές τους». Ωστόσο, διευκρίνισε ότι η επαναλειτουργία της στρατηγικής σημασίας θαλάσσιας αρτηρίας θα γίνει «μόλις υπογραφτεί η συμφωνία», κάτι που αναμένεται την Παρασκευή 19 Ιουνίου, ώστε να υπάρξει χρόνος για «την άρση των θαλάσσιων ναρκών».
Η ανακοίνωση της συμφωνίας οδήγησε σε πτώση των τιμών του πετρελαίου, οι οποίες είχαν εκτοξευθεί μετά το ξέσπασμα του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου και το κλείσιμο του στενού του Ορμούζ, απ’ όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας κατανάλωσης υδρογονανθράκων.
Το περιεχόμενο της συμφωνίας
Σύμφωνα με τον ιρανό υφυπουργό Εξωτερικών Καζέμ Γαριμπαμπαντί, η συμφωνία προβλέπει «το άμεσο τέλος του πολέμου και των στρατιωτικών επιχειρήσεων στα διάφορα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου». Όπως διευκρίνισε, θα ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις εντός 60 ημερών για την επίτευξη οριστικής συμφωνίας, ενώ η Τεχεράνη εξακολουθεί να αντιμετωπίζει με «δυσπιστία» τις ΗΠΑ.
Ο ίδιος ανέφερε ότι στο τραπέζι των συζητήσεων θα τεθούν τέσσερα βασικά ζητήματα: η άρση των κυρώσεων, το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας, η ανοικοδόμηση και οικονομική ανάπτυξη του Ιράν, καθώς και η δημιουργία μηχανισμού παρακολούθησης για την εφαρμογή των δεσμεύσεων.
Το ιρανικό πρακτορείο MEHR δημοσίευσε το «μνημόνιο συνεννόησης» των 14 σημείων, το οποίο προβλέπει την αποδέσμευση 24 δισ. δολαρίων ιρανικών κεφαλαίων που είχαν παγώσει στο εξωτερικό. Το ήμισυ θα διατεθεί πριν από την έναρξη των διαπραγματεύσεων, σύμφωνα με το δημοσίευμα, χωρίς ωστόσο επίσημη επιβεβαίωση.
Η διεθνής αντίδραση
Η υπογραφή της συμφωνίας έχει προγραμματιστεί για τις 19 Ιουνίου στη Γενεύη, όπως ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός του Πακιστάν. Ο αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε ότι θα παραστεί, ενώ «πιθανή» θεωρείται και η παρουσία του Ντόναλντ Τραμπ.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες χαιρέτισε τη συμφωνία ως «κρίσιμο βήμα προς την ειρηνική επίλυση της σύγκρουσης». Από την πλευρά του, το γενικό επιτελείο του ιρανικού στρατού έκανε λόγο για «θεία και ατσάλινη θέληση» του Ιράν που «ταπείνωσε» τους αντιπάλους του.
Πολιτικές και οικονομικές επιπτώσεις
Λίγο πριν την ανακοίνωση, το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν είχε προειδοποιήσει για «άμεσα» αντίποινα μετά από ισραηλινό βομβαρδισμό στη Βηρυτό. Ο Ντόναλντ Τραμπ εξέφρασε την οργή του για την ισραηλινή επιδρομή, χαρακτηρίζοντάς την «αχρείαστη» και λέγοντας πως επέκρινε τον Μπενιαμίν Νετανιάχου για την ενέργεια αυτή.
Το Ισραήλ, από την πλευρά του, υποστήριξε ότι ανταπέδωσε επίθεση της Χεζμπολά με drones. Εντός των ΗΠΑ, ο Τραμπ δέχεται πιέσεις να τερματίσει τον πόλεμο, ο οποίος έχει προκαλέσει σοβαρούς οικονομικούς κραδασμούς διεθνώς.
Ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν ανέφερε ότι στη σύνοδο της G7 στην Εβιάν θα συζητηθούν οι επιπτώσεις της συμφωνίας, η στήριξη του Λιβάνου, το άνοιγμα του στενού του Ορμούζ και τα ζητήματα του ιρανικού πυρηνικού και βαλλιστικού προγράμματος.
Τέλος, οι κυβερνήσεις της Βρετανίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Ιταλίας (E4) δήλωσαν έτοιμες να εξετάσουν την άρση ορισμένων κυρώσεων, εφόσον υπάρξουν «ξεκάθαρα και επαληθεύσιμα μέτρα» από την πλευρά του Ιράν. Ο πόλεμος, που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου, έχει στοιχίσει τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, κυρίως στο Ιράν και στον Λίβανο, και έχει επιβαρύνει σημαντικά την παγκόσμια οικονομία.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
