Η αποχώρηση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων από τον OPEC, έπειτα από σχεδόν 60 χρόνια συμμετοχής, προκαλεί ισχυρούς κραδασμούς στην πετρελαϊκή αγορά και ανοίγει νέο κεφάλαιο στις σχέσεις του Άμπου Ντάμπι με τη Σαουδική Αραβία.
Η απόφαση θεωρείται πλήγμα για το καρτέλ, καθώς αφαιρεί από τον OPEC έναν από τους μεγαλύτερους παραγωγούς του και μία από τις λίγες χώρες με σημαντική δυνατότητα αύξησης παραγωγής.
Τα ΗΑΕ ανακοίνωσαν ότι αποχωρούν από τον OPEC και το ευρύτερο σχήμα OPEC+ από την 1η Μαΐου, με στόχο να ακολουθήσουν πιο ανεξάρτητη ενεργειακή πολιτική.
Ο υπουργός Ενέργειας της χώρας, Σουχάιλ αλ Μαζρουέι, δήλωσε στο Reuters ότι η απόφαση ελήφθη μετά από αξιολόγηση της στρατηγικής της χώρας για την παραγωγή ενέργειας, σημειώνοντας ότι «ο κόσμος θα χρειαστεί περισσότερη ενέργεια».
Η κίνηση έρχεται σε μια περίοδο μεγάλης αβεβαιότητας για τις αγορές, καθώς ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν έχει διαταράξει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, από όπου περνά περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και LNG.
Για τον λόγο αυτό, αναλυτές εκτιμούν ότι η αποχώρηση των ΗΑΕ δεν θα έχει άμεση επίπτωση στην προσφορά, καθώς οι εξαγωγές από τον Κόλπο παραμένουν περιορισμένες.
Μακροπρόθεσμα, όμως, η εικόνα είναι διαφορετική. Τα ΗΑΕ έχουν επενδύσει δισεκατομμύρια δολάρια για να αυξήσουν την παραγωγική τους δυναμικότητα από περίπου 3 εκατ. βαρέλια την ημέρα σε σχεδόν 5 εκατ. βαρέλια έως το 2027.
Μέχρι σήμερα, οι ποσοστώσεις του OPEC περιόριζαν την παραγωγή τους περίπου στα 3,2 εκατ. βαρέλια ημερησίως, κάτι που προκαλούσε έντονη δυσαρέσκεια στο Άμπου Ντάμπι.
Πλήγμα στη συνοχή του OPEC και στη στρατηγική ισχύ της Σαουδικής Αραβίας
Σύμφωνα με το Bloomberg, η απόφαση αιφνιδίασε τα υπόλοιπα μέλη του OPEC και ενισχύει τις αμφιβολίες για τη συνοχή του οργανισμού.
Τα ΗΑΕ ήταν ένας από τους σημαντικότερους παραγωγούς του καρτέλ και η αποχώρησή της περιορίζει την ικανότητα του OPEC να επηρεάζει τις τιμές μέσω της διαχείρισης της προσφοράς.
Η εξέλιξη θεωρείται επίσης πλήγμα για τη Σαουδική Αραβία, η οποία λειτουργεί ως ο de facto ηγέτης του OPEC.
Όπως σημειώνει η DW, το Ριάντ θα χρειαστεί πλέον να σηκώνει μεγαλύτερο βάρος στις περικοπές παραγωγής, αν θέλει να στηρίξει τις τιμές του πετρελαίου.
Αυτό μπορεί να αποδειχθεί πιο δύσκολο και πιο δαπανηρό, ειδικά καθώς η Σαουδική Αραβία χρειάζεται υψηλές τιμές για να χρηματοδοτήσει το πρόγραμμα Vision 2030.
Κίνδυνος για χαμηλότερες τιμές και νέο πόλεμο μεριδίων στο πετρέλαιο
Αναλυτές που μίλησαν σε Reuters, εκτιμούν ότι η αποχώρηση των ΗΑΕ μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλότερες τιμές πετρελαίου μεσοπρόθεσμα, αλλά και σε μεγαλύτερη μεταβλητότητα.
Εφόσον αποκατασταθεί η ελεύθερη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, τα ΗΑΕ θα μπορούν να αυξήσουν την παραγωγή τους χωρίς περιορισμούς, διεκδικώντας μεγαλύτερο μερίδιο στην παγκόσμια αγορά.
Ο Jorge Leon της Rystad Energy σημείωσε, σύμφωνα με το Reuters, ότι τα Εμιράτα είναι από τα λίγα μέλη του OPEC, πέραν της Σαουδικής Αραβίας, που διαθέτουν ουσιαστική πλεονάζουσα παραγωγική δυναμικότητα.
Αυτό σημαίνει ότι εκτός OPEC θα έχουν, τόσο το κίνητρο, όσο και τη δυνατότητα να αυξήσουν την παραγωγή τους.
Η Guardian προειδοποιεί ότι η αποχώρηση μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για έναν νέο πόλεμο τιμών μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και ΗΑΕ, όταν επανέλθει η ομαλή ροή πετρελαίου από τον Κόλπο.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, οι δύο χώρες θα μπορούσαν να αυξήσουν την παραγωγή και να προσφέρουν εκπτώσεις σε μεγάλους αγοραστές, κυρίως στην Ασία, πιέζοντας τις διεθνείς τιμές.
Γεωπολιτικό ρήγμα στον Κόλπο
Η απόφαση έχει και γεωπολιτική διάσταση. Σύμφωνα με το Al Jazeera, η αποχώρηση των ΗΑΕ αντανακλά τη βαθύτερη απόκλιση στρατηγικών μεταξύ Άμπου Ντάμπι και Ριάντ.
Τα ΗΑΕ θέλουν μεγαλύτερη ευελιξία, πιο ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική και ισχυρότερη θέση στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, ενώ η Σαουδική Αραβία επιδιώκει να διατηρήσει τον κεντρικό ρόλο του OPEC στη σταθεροποίηση των τιμών.
Παράλληλα, η κίνηση θεωρείται θετική για τις ΗΠΑ. Το Reuters υπογραμμίζει ότι η αποχώρηση των ΗΑΕ εξυπηρετεί τη διαχρονική πίεση της Ουάσιγκτον προς τον OPEC για χαμηλότερες τιμές πετρελαίου.
Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε στο παρελθόν κατηγορήσει τον οργανισμό ότι κρατά τεχνητά υψηλές τις τιμές, ενώ είχε ζητήσει από τη Σαουδική Αραβία και άλλα μέλη να αυξήσουν την παραγωγή.
Ο OPEC δεν καταρρέει, αλλά οι ρωγμές στο καρτέλ βαθαίνουν
Παρά το σοκ, οι περισσότεροι αναλυτές δεν θεωρούν ότι ο OPEC θα διαλυθεί άμεσα. Ο οργανισμός έχει επιβιώσει και από προηγούμενες αποχωρήσεις, όπως του Κατάρ, της Αγκόλας, του Εκουαδόρ και της Ινδονησίας.
Ωστόσο, η αποχώρηση των ΗΑΕ είναι πιο σημαντική, επειδή αφορά έναν μεγάλο παραγωγό με χαμηλό κόστος εξόρυξης και μεγάλη δυνατότητα αύξησης της παραγωγής.
Το ερώτημα πλέον είναι αν και άλλες χώρες θα ακολουθήσουν το παράδειγμα των ΗΑΕ.
Προς το παρόν, σύμφωνα με Bloomberg, ένα μαζικό κύμα αποχωρήσεων δεν θεωρείται πιθανό, καθώς λίγα μέλη διαθέτουν την οικονομική ευελιξία και την παραγωγική δυναμικότητα των Εμιράτων.
Ωστόσο, η κίνηση ενισχύει την εικόνα ενός OPEC που χάνει σταδιακά μέρος της επιρροής του.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
