Η ανάπτυξη νέων αμερικανικών δυνάμεων στη Μέση Ανατολή πυροδοτεί συζητήσεις για το ενδεχόμενο ευρύτερης στρατιωτικής επιχείρησης των Ηνωμένων Πολιτειών κατά του Ιράν, καθώς οι εντάσεις στον Περσικό Κόλπο συνεχίζουν να αυξάνονται.
Σύμφωνα με ανάλυση του CNN, ένα από τα βασικά σενάρια που εξετάζονται αφορά πιθανή επιχείρηση κατάληψης του νησιού Χαργκ, του σημαντικότερου ενεργειακού κόμβου του Ιράν στο βόρειο τμήμα του Περσικού Κόλπου. Μέσω του νησιού διακινείται περίπου το 90% των εξαγωγών πετρελαίου της Τεχεράνης, γεγονός που του προσδίδει ιδιαίτερη στρατηγική σημασία.
Ωστόσο, αναλυτές εκτιμούν ότι ακόμη πιο κρίσιμα από το Χαργκ μπορεί να αποδειχθούν τα νησιά που ελέγχουν την πρόσβαση στο Στενό του Ορμούζ.
Το «αμυντικό τόξο» του Ιράν
Επτά νησιά – Αμπού Μούσα, Μεγάλο Τούνμπ, Μικρό Τούνμπ, Χενγκάμ, Κεσμ, Λαράκ και Ορμούζ – σχηματίζουν αυτό που ερευνητές περιγράφουν ως «αμυντικό τόξο» του Ιράν.
Η γεωγραφική τους θέση επιτρέπει στην Τεχεράνη να παρακολουθεί και να επηρεάζει τη θαλάσσια κυκλοφορία στο στενό, καθώς μεγάλα πλοία και δεξαμενόπλοια αναγκάζονται να περνούν κοντά στις ακτές τους λόγω των ρηχών νερών.
Ιδιαίτερα σημαντικά θεωρούνται τα Αμπού Μούσα, Μεγάλο και Μικρό Τούνμπ, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως βάσεις για ταχύπλοα των Φρουρών της Επανάστασης, επιχειρήσεις ναρκοθέτησης και επιθέσεις με drones.
Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν χαρακτηρίσει τα συγκεκριμένα νησιά «αβύθιστα αεροπλανοφόρα», τονίζοντας τη σημασία τους για την άμυνα και την προβολή ισχύος του Ιράν στον Περσικό Κόλπο.
Ενισχυμένη παρουσία των Φρουρών της Επανάστασης
Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης έχει ήδη ενισχύσει την παρουσία του στα νησιά, με στόχο – όπως δηλώνουν Ιρανοί αξιωματούχοι – την ικανότητα πλήγματος εχθρικών πλοίων, βάσεων και στρατιωτικών στόχων στην περιοχή.
Αναλυτές εκτιμούν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες, εφόσον επιδιώξουν να διασφαλίσουν τη ναυσιπλοΐα στον Κόλπο ή να προχωρήσουν σε αποβατική επιχείρηση στο Χαργκ, θα χρειαστεί πρώτα να εξουδετερώσουν τις ιρανικές θέσεις σε αυτά τα νησιά.
Σε ετοιμότητα χιλιάδες Αμερικανοί στρατιώτες
Σύμφωνα με στρατιωτικές εκτιμήσεις, περίπου 5.000 Αμερικανοί στρατιώτες βρίσκονται ήδη σε αυξημένη ετοιμότητα, ανάμεσά τους μονάδες πεζοναυτών και περίπου 1.000 άνδρες της 82ης Αερομεταφερόμενης Μεραρχίας.
Εκτιμάται ότι δύο αποβατικές μονάδες θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για μια επιχείρηση με στόχο την επίτευξη «συντριπτικής ισχύος» απέναντι στις ιρανικές δυνάμεις.
Η μεταφορά στρατευμάτων θα μπορούσε να γίνει είτε μέσω θαλάσσης είτε αεροπορικά.
Οι κίνδυνοι μιας αποβατικής επιχείρησης
Μια επιχείρηση μέσω θαλάσσης θα απαιτούσε τη διέλευση αποβατικών σκαφών από περιοχές που βρίσκονται υπό τον έλεγχο του Ιράν, όπως τα νησιά Ορμούζ, Λαράκ, Κεσμ και Χενγκάμ, αλλά και από την ιρανική ακτογραμμή.
Αναλυτές υπογραμμίζουν ότι το νησί Λαράκ, στην είσοδο του Στενού, θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμο, καθώς από εκεί το Ιράν μπορεί να στοχεύσει πλοία που επιχειρούν να εισέλθουν στον Περσικό Κόλπο.
Η εναλλακτική μιας αεροπορικής επιχείρησης θα μπορούσε να επιτρέψει ταχύτερη ανάπτυξη δυνάμεων, ωστόσο θα περιόριζε τον εξοπλισμό που θα μπορούσε να μεταφερθεί και θα αύξανε την έκθεση των αμερικανικών δυνάμεων σε ιρανικά αντιαεροπορικά συστήματα.
Πόσο θα μπορούσε να διαρκέσει μια επιχείρηση
Σύμφωνα με αναλυτές, μια επιχείρηση κατάληψης νησιών στον Περσικό Κόλπο θα μπορούσε να διαρκέσει από δύο ημέρες έως και δύο εβδομάδες, ανάλογα με την ένταση της ιρανικής αντίστασης.
Σε περίπτωση επιτυχίας, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να εγκαταστήσουν ραντάρ, πυραυλικά συστήματα και στρατιωτικές δυνάμεις στα νησιά, αποκτώντας αυξημένο έλεγχο στη ναυσιπλοΐα του Στενού του Ορμούζ.
Ωστόσο, η διατήρηση του ελέγχου θα απαιτούσε μόνιμη δύναμη κατοχής περίπου 1.800 έως 2.000 στρατιωτών, οι οποίοι θα παρέμεναν εκτεθειμένοι σε επιθέσεις με πυραύλους, drones και πυροβολικό από το ιρανικό έδαφος.
Πολιτικές και γεωπολιτικές συνέπειες
Οι στρατιωτικές επιλογές συνοδεύονται και από σοβαρές πολιτικές προκλήσεις.
Τα νησιά Αμπού Μούσα, Μεγάλο Τούνμπ και Μικρό Τούνμπ αποτελούν αντικείμενο διαμάχης ανάμεσα στο Ιράν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα από το 1971, όταν το Ιράν ανέλαβε τον έλεγχό τους.
Τα Εμιράτα έχουν επανειλημμένα θέσει το θέμα στα Ηνωμένα Έθνη και δεν αποκλείουν ακόμη και προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο.
Σε περίπτωση αμερικανικής κατάληψης των νησιών, ενδέχεται να προκύψουν σοβαρά διλήμματα για το μέλλον τους: η επιστροφή τους στο Ιράν θα μπορούσε να προκαλέσει ένταση με τα Εμιράτα, ενώ η μεταβίβασή τους σε άλλη πλευρά θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει μια μελλοντική ιρανική κυβέρνηση.
Παράταση από τον Τραμπ για τις ενεργειακές υποδομές
Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι παρατείνει κατά δέκα ημέρες – έως τις 6 Απριλίου – την προθεσμία για πιθανές επιθέσεις σε ιρανικές ενεργειακές υποδομές.
Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι στόχος είναι να δοθεί χρόνος στις διπλωματικές επαφές, αν και το αμερικανικό Πεντάγωνο ξεκαθαρίζει ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίζονται κανονικά.
Οι εξελίξεις στον Περσικό Κόλπο δείχνουν ότι ο έλεγχος κρίσιμων γεωγραφικών σημείων, όπως τα νησιά του Στενού του Ορμούζ, μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικός για την έκβαση της σύγκρουσης, ενώ κάθε στρατιωτική επιλογή συνοδεύεται από σημαντικό κόστος και σοβαρές γεωπολιτικές συνέπειες.