Οι χημικές ουσίες PFAS, γνωστές και ως «παντοτινά χημικά» λόγω της εξαιρετικής ανθεκτικότητάς τους στη διάσπαση, φαίνεται ότι επιταχύνουν τη βιολογική γήρανση, σύμφωνα με έρευνα της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Jiao Tong της Σανγκάης, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Frontiers in Aging». Η μελέτη δείχνει ότι οι άνδρες μέσης ηλικίας αποτελούν την πιο ευάλωτη ομάδα.
Τα «παντοτινά χημικά» διαθέτουν ισχυρούς μοριακούς δεσμούς, γεγονός που τα καθιστά εξαιρετικά ανθεκτικά στη διάσπαση. Χρησιμοποιούνται σε αντικολλητικές επιστρώσεις, αδιάβροχα υφάσματα, αφρούς πυρόσβεσης, συσκευασίες τροφίμων, καθαριστικά προϊόντα και πλαστικά. Νέα PFAS έχουν ήδη κυκλοφορήσει για χρήση σε data centers τεχνητής νοημοσύνης. Η ρύπανση από PFAS εντοπίζεται ολοένα συχνότερα σε νερό, έδαφος και ιστούς οργανισμών, ενώ ορισμένες ουσίες έχουν συνδεθεί με καρκίνους, παχυσαρκία, υπογονιμότητα και ορμονικές διαταραχές.
Η μελέτη και τα ευρήματα
Οι ερευνητές ανέλυσαν δημόσια διαθέσιμα δεδομένα από 326 άνδρες και γυναίκες που συμμετείχαν στην αμερικανική έρευνα NHANES (1999-2000). Στα δείγματα αίματος μετρήθηκαν οι συγκεντρώσεις έντεκα PFAS και η μεθυλίωση του DNA, δείκτης που ρυθμίζει την έκφραση των γονιδίων. Οι συμμετέχοντες παρείχαν επίσης στοιχεία για δημογραφικά χαρακτηριστικά, κοινωνικοοικονομική κατάσταση και τρόπο ζωής.
Η ανάλυση των δεδομένων με ειδικούς αλγόριθμους αποκάλυψε ότι υψηλότερες συγκεντρώσεις PFAS στο αίμα συνδέονται με ταχύτερη βιολογική γήρανση, πιθανόν μέσω αυξημένης φλεγμονής. Οι συγκεντρώσεις PFAS δεν διέφεραν σημαντικά μεταξύ φύλων ή ηλικιακών ομάδων, ωστόσο δύο ουσίες, το PFNA και το PFOSA, ανιχνεύθηκαν στο αίμα του 95% των συμμετεχόντων.
Επιπτώσεις στη μέση ηλικία
Υψηλότερα επίπεδα PFNA και PFOSA αποτέλεσαν ισχυρούς προγνωστικούς δείκτες ταχύτερης επιγενετικής γήρανσης σε άνδρες ηλικίας 50-64 ετών, όχι όμως στις γυναίκες. Η δρ Για-Κιαν Ξου, πρώτη συγγραφέας της μελέτης, σημειώνει ότι η μέση ηλικία αποτελεί «ευαίσθητο βιολογικό παράθυρο», όπου ο οργανισμός είναι πιο ευάλωτος σε στρεσογόνους παράγοντες που σχετίζονται με την ηλικία.
Ο δρ Ξιανγκγουέι Λι, καθηγητής και επικεφαλής συγγραφέας της έρευνας, επισημαίνει ότι οι άνδρες ενδέχεται να κινδυνεύουν περισσότερο, καθώς οι δείκτες γήρανσης επηρεάζονται από παράγοντες τρόπου ζωής όπως το κάπνισμα, που μπορεί να εντείνει τις επιβλαβείς επιδράσεις των ρύπων.
Ρυθμιστικές παρεμβάσεις
Οι συγγραφείς της μελέτης τονίζουν ότι οι ρυθμιστικές αρχές πρέπει να επεκτείνουν τους περιορισμούς πέρα από τις «παλαιές» PFAS, συμπεριλαμβάνοντας ουσίες όπως το PFNA και το PFOSA, οι οποίες χρησιμοποιούνται ευρέως στη βιομηχανία και παρουσιάζουν μεγάλη ανθεκτικότητα στη θερμότητα και τη διάβρωση.
Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση:
https://www.frontiersin.org/journals/aging/articles/10.3389/fragi.2025.1722675/full
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
